Optimistisch leiderschap

"Ik geloof dat optimisme de brandstof is van elke succesvolle leider. Of het nu gaat om politici of ondernemers, de grootste leiders hebben één ding gemeen: het vaste geloof dat ze verandering kunnen brengen. Optimisme is essentieel bij vernieuwing. Zonder het vertrouwen dat een idee, product of hervorming verschil kan maken, gebeurt er niets”, zegt Marin.

Tegelijkertijd erkent ze dat optimistisch blijven niet altijd vanzelf gaat. “Het is soms moeilijk om hoopvol te blijven als je ziet wat er in de wereld gebeurt. Maar als we bereid zijn eerlijk te kijken naar hoe de wereld ervoor staat en ons blijven inzetten voor waarden als vrijheid, rechtvaardigheid en democratie, dan is er altijd hoop. Wie vasthoudt aan het geloof dat verandering mogelijk is, kan echt iets opbouwen.”

Zonder het vertrouwen dat een idee, product of hervorming verschil kan maken, gebeurt er niets.

Drie belangrijke lessen

1. Zie de realiteit onder ogen en handel ernaar

De belangrijkste les die Marin keer op keer leerde als premier, is dat goed leiderschap begint bij het accepteren van de werkelijkheid, ook als die moeilijk of pijnlijk is. Zelf merkte ze dit tijdens de coronapandemie. “Ik was geen expert in gezondheidszorg. Natuurlijk is dat een belangrijk politiek domein, maar het was niet mijn focusgebied. Totdat de pandemie kwam. Toen móést ik alles leren over ons zorgsysteem en het virus. Ik werd bijna een expert, omdat de situatie dat vroeg.”

Volgens Marin kies je als leider niet wat er op je pad komt, maar wel waar je in duikt. “Ik wist niet veel over het defensiebeleid, maar toen de oorlog uitbrak, moest ik mijn tijd en energie daarin steken. Je doet wat nodig is als leider, of het nu je expertise is of niet.”

Naast de realiteit onder ogen zien, is het volgens haar belangrijk dat je vertrouwen hebt in het team waarmee je werkt. “Als leider kun je niet alles micromanagen. Dan verlies je het overzicht én je effectiviteit. Geef mensen een taak én het vertrouwen dat ze die kunnen uitvoeren.  Ze voelen het aan als je hen niet volledig vertrouwt. En dan gebeurt er uiteindelijk niets. Je moet mensen echt de ruimte geven om iets te doen. Niet alleen opdrachten uitdelen, maar ook laten merken dat je in ze gelooft.”

• 

  Vrouwelijk leiderschap: ‘Veel vrouwen tonen geen daadkracht uit angst om als bitch te worden gezien’

  Klik hier

2. Kom in actie

Onlangs werd Marin tijdens een oudergesprek op school herinnerd aan een les die ze ook zelf als leider heeft ervaren. “Mijn dochter zit sinds kort in groep drie. We bespraken wat goed ging en waar ze in kon groeien. Eén punt was: wat doe je als iets niet lukt of je een fout maakt?” Die opmerking bracht Marin terug naar haar tijd als premier. “Je loopt hoe dan ook tegen problemen aan. Je maakt fouten of iets wat je doet valt verkeerd. Maar daar gaat het niet om. Het gaat erom dat je weer opstaat, dat je je er niet door laat verlammen.” Volgens Marin is dat een van de belangrijkste lessen in leiderschap én voor kinderen. “Maak je geen zorgen als je een keer je huiswerk vergeet of iets verkeerd doet. Ga gewoon door. Je kunt het altijd nog goedmaken.”

3. Blijf trouw aan je eigen waarden

Volgens Marin is trouw blijven aan je waarden essentieel voor goed leiderschap. “Als je je kernwaarden opgeeft, verlies je je integriteit. En zonder integriteit kun je geen leider zijn.”

In haar tijd als premier werden haar waarden meer dan eens op de proef gesteld. Ze kreeg kritiek van politieke tegenstanders, zeker toen haar regering grote hervormingen doorvoerde. “Voor mij was het superbelangrijk dat we het meest ambitieuze regeringsprogramma in jaren ook echt uitvoerden. En dat ook nog eens midden in een pandemie, met een oorlog in Europa én ons NAVO-proces. Als je zulke grote veranderingen doorvoert, maak je ook vijanden. Maar dat vond ik niet erg, zolang we onze plannen maar konden realiseren. Uiteindelijk hebben we 98% van het programma uitgevoerd, en daar ben ik trots op.”