In de traditionele Oekraïense mis wordt veel gezongen. Meer dan tijdens een Nederlandse kerkdienst. "Er waren in deze kerk mensen nodig om te zingen en op die manier zijn onze koorleden bij elkaar gekomen", legt Nataliya uit. "We vonden het mooi om de liturgie in de kerk te mogen zingen, maar het prikkelde ook om dit uit te breiden en Oekraïense volksliedjes te gaan zingen."

De koorleden genieten zó van het zingen met elkaar dat ze graag meer willen laten horen aan Nederlanders en Oekraïners. "Toen is Chervoni Korali officieel ontstaan. De naam betekent 'rode kralen'. Dit jaar hebben we een rebranding gehad en is het alleen nog KORALI. Dat is wat makkelijker om uit te spreken."

Integreren door te zingen

"Als je verhuist naar een ander land, integreer je door de taal te leren en werk te zoeken", geeft Nataliya aan. De koorleden hebben allemaal zo hun redenen gehad om te verhuizen, maar geen van allen is gevlucht tijdens de oorlog twee jaar geleden. "Het was vooral voor werk of studie, jaren daarvoor. Oekraïners die gevlucht zijn vanwege de oorlog hebben andere zorgen aan hun hoofd. De koorleden zijn hier allemaal gesetteld."

Hoewel ze de Nederlandse taal beheerste en een sociale kring had, miste Nataliya toch nog iets. "Toen wij als groep samenkwamen om te zingen in onze eigen taal, wist ik dat dit het was", beaamt ze. "Na een tijd zagen we dat het Nederlandse publiek het ook interessant begon te vinden. Ook als je de taal niet begrijpt, is het leuk om naar te luisteren."

KORALI zingt a capella en dit zijn vaak meerstemmige arrangementen. "Van Oekraïense volksliederen tot spirituele songs. Ook hebben we één Nederlands lied in ons repertoire", glimlacht Nataliya. "Dat is Heb je even voor mij! Het is altijd heel leuk om die erin te gooien, want dan wordt het publiek direct blij en zie je de herkenning in hun ogen."

'Je moet er iets voor over hebben!'

KORALI treedt meerdere keren per jaar op. "Op culturele bijeenkomsten bijvoorbeeld of op muziekfestivals. Ook zingen we op een weekendschool voor kinderen", vertelt Nataliya. Vaste prik is het twee keer per maand zingen tijdens de mis in de kerk in Rijswijk. Op vrijdag wordt hier gerepeteerd. "Het zingen is een hobby. Niemand van ons is professioneel zanger of uitvoerend muzikant. We hebben binnen onze groep bouwers, leraren, IT’ers, managers en juristen. We wonen redelijk bij elkaar, maar een aantal moeten ook een stukje rijden voor de repetitie. Maar ja je moet er iets voor over hebben!", lacht de hobbyzangeres in kwestie.

Tijdens een repetitie wordt er eerst samen wat gedronken en gekletst. "Maar vervolgens moeten we wel aan de bak hoor, daar ben ik streng in", lacht Nataliya. "In de pauze kun je elkaar spreken, maar er moet ook gezongen worden!" Op dit moment bestaat de groep uit negen Oekraïners en één Pools meisje. "We zijn heel hecht als groep. Een familie in het klein. Het is geen kletsgroep, en de leden moeten het wel serieus nemen, maar er is natuurlijk ook veel gezelligheid binnen de groep in de vorm van een barbecue of andere activiteit. Dan ontspannen we écht even, zonder stemvork erbij."

Het organiseren van een kerstconcert

Een hoogtepunt voor KORALI is het grote kerstconcert dat in januari wordt georganiseerd in de kerk in Rijswijk. "Verschillende vormen van muziek komen dan samen en de hele kerk zingt mee", geeft Nataliya aan. "Ikzelf woon nu twintig jaar in Nederland en ik ben zo blij dat we dit in Nederland voor elkaar hebben gekregen. We organiseren dit kerstconcert nu al zes jaar op rij. Dan nodigen we andere Nederlandse koren uit, Oekraïense zangers of kinderzanggroepen. Het is altijd heel bijzonder."

Verantwoordelijkheid bij 'Zing!'

Meedoen aan Zing! is voor KORALI weer een compleet andere ervaring. De opnames zijn inmiddels achter de rug en Nataliya kijkt positief terug: "We hebben genoten, maar het was ook spannend, omdat je een bepaalde verantwoordelijkheid voelt om het zo goed mogelijk te doen. Je bent op zo’n moment toch een vertegenwoordiger van Oekraïne en dat gewicht voelden we ook. Desondanks vonden we het heel leuk om mee te doen. Alle mensen die achter de schermen werkten, hebben ons altijd op een fijne en respectvolle manier begeleid. We konden echt zijn wie we zijn en iedereen was vrolijk en enthousiast." Ook met jurylid Van Velzen klikte het goed. "Iedereen was al weg na de opnames toen wij nog uitgebreid met hem stonden na te kletsen. Heel leuk. We voelden ons welkom en er hing een warme sfeer."

'We deden mee met een brok in onze keel'

Op de vraag wat het meest bijzondere is dat de zanggroep heeft meegemaakt, antwoordt Nataliya met 'mixed feelings'. "We hebben een keer meegedaan aan een korencompetitie in Kerkrade in 2022. De inschrijvingen waren in de herfst en de competitie zou in het voor jaar plaatsvinden", legt ze uit. Helaas was het zo dat de invasie vanuit Rusland in de tijd plaatsvond. "Vanaf dat moment hadden we een tijd lang geen behoefte aan zingen. We spraken elkaar wel tussendoor, maar het zingen lukte niet. Toen we op het punt kwamen dat de competitie dichterbij kwam, wisten we niet of we het nog wel moesten doen. We hadden ons niet voorbereid en voelden geen behoefte om mee te doen. Maar aan de andere kant zou dit een podium zijn waar wij, Oekraïners, van ons konden laten horen."

De zanggroep besloot daarom de competitie alsnog aan te gaan. "Met een brok in onze keel. Muzikaal waren we er niet klaar voor, maar we stonden en er en deden wat we wilden doen. Uiteindelijk was het een hele mooie ervaring om dit met elkaar te doen en de hele traumatische gebeurtenis te verwerken." En het leidde tot meer. "Tijdens deze competitie ontmoetten we een zanggroep uit Gent. Samen met hen hebben we een benefietconcert gegeven waar we een mooi bedrag hebben ingezameld. Hiermee hebben we een zanggroep uit Oost-Oekraïne nieuwe kleding kunnen geven, omdat alles vernietigd was door de Russen. Dat was heel mooi om te doen."

'Het is leuk als jongeren ook het mooie van zingen kunnen ervaren'

Zingen betekent voor Nataliya hetzelfde als meditatie of yoga: het geeft haar rust. "Binnen onze zanggroep heeft iedereen ander werk en andere hobby's, maar alsnog hebben we één ding gemeen: onze liefde voor zingen. En dat maakt ons een geheel", legt Nataliya uit. "Verschillende stemmen worden samen één en hiermee wordt iets heel moois gecreëerd. Er ontstaat iets waar je kippenvel van krijgt. Daarnaast is het geweldig om onze traditie van zang en cultuur te kunnen koesteren en delen met anderen."

Ook in het programma Zing! vindt Nataliya dat iets moois naar voren komt. "Er zingen ook jonge mensen mee in het programma en het zou zo leuk zijn als dat meer gebeurt. Het zijn vaak mensen op leeftijd die een zanggroep hebben en dat is helemaal goed, maar het is leuk als jongeren ook het mooie van zingen ervaren. Samen ademen, samen zijn en samen iets moois creëren. Dat gun ik iedereen."