De boom der kennis van troep en vuil

Die boom is onhygiënisch, het ziet er niet uit en hij staat in de weg. Kortom: het is kunst.
Een beetje boom der kennis staat in een paradijs. Voor velen is Graceland dat ook. Voor sommigen een heimwee-festival naar ooit, toen evangelisch zijn nog heel gewoon was. Voor anderen is Graceland een paradijs omdat ze hier openlijk hun evangelische of gereformeerde wonden mogen likken. Want evangelisch-kritisch zijn is op Graceland bijna een voorwaarde, naast een polsbandje. De orthodoxe jeugd en alle bijbehorende zekerheden zijn bij het grofvuil gezet. Daar hadden ze geen boom voor nodig.

Een paradijs dus en daar staat altijd zo’n irritante boom. Waarom irritant? Omdat die niet hoort in een paradijselijke setting. Omdat ik graag in het paradijs leef zonder herinnerd te worden aan mijn kennis van vuil en troep. Niet op Graceland, überhaupt niet. Ik woon in een paradijselijke uithoek van de wereld, in Grand Hotel Europa: een permanent all-inclusive resort waar je onbeperkt mag klagen over de service. Ik wil niet geconfronteerd worden met de gevolgen van mijn paradijselijke leven. Ik wil geen afval in mijn blikveld, geen troep in mijn aangeharkte tuin. Dat schuiven we netjes het paradijs uit.

En dan is er irritante kunst die mijn paradijs in een ander licht zet. Want een paradijs, een oase, bestaat alleen maar bij de gratie van de woestijn, de zone van troep en vuil. We hebben kennis van dat kwaad. De boom herinnert me eraan: “Kijk wat je produceert aan troep! Wat je aan smerige vruchten voortbrengt en realiseer je dat dit impact heeft op de planeet. Wat betekent dat voor ons goede nieuws voor heel de wereld?” Als een permanente roeptoeter dat de wereld groter is dan ons paradijsje staat deze boom dat rond te bazuinen aan iedereen die het maar horen en ruiken wil. Want het paradijs is het begin, maar zeker niet het einde van ons verhaal.