Ik begin met een samenvatting van deze brief. Zo krijgt u een beeld van de achtergrond van dit laatste hoofdstuk. De brief bestaat uit twee delen. In de eerste drie hoofdstukken beschrijft Paulus de rijkdom van de gemeente. Een schat aan zegeningen wordt benoemd. Het tweede gedeelte (hoofdstuk 4-6) is praktisch van aard. Paulus schrijft: ‘Ik, die gevangenzit omwille van de Heer, vraag u dan ook dringend de weg te gaan die past bij de roeping die u hebt ontvangen.’ Maar gezegend zijn en leven als een christen zijn aspecten die niet gaan zonder strijd.

Geestelijke strijd

Hoofdstuk 6 gaat over de geestelijke strijd. In Efeziërs 6:12 staat: ‘Onze strijd is niet gericht tegen mensen maar tegen hemelse vorsten, de heersers en machthebbers van de duisternis, tegen de kwade geesten in de hemelsferen.’

Een christen is betrokken bij een heftige geestelijke strijd. De strijd tussen God en de satan. Christus heeft op Golgota de satan verslagen. Maar daarmee is de strijd nog niet voorbij. De apostel Paulus waarschuwt ons ernstig voor deze vijand. Juist omdat hij verloren heeft, blijft hij in de wereld tekeergaan tot aan de wederkomst.

Dat doet de satan niet alleen.

Trek de geestelijke wapenrusting aan!

In de wereld zijn overheden en andere machten die werken voor de satan. Machthebbers, die de plannen van de vorst der duisternis uitvoeren. Kwade geesten, die in zijn dienst staan. Geestelijke krachten, die heerschappij voeren over de mens. Christenen moeten zich continu bewust zijn van die strijd. Iedereen heeft met die strijd te maken. Niet alleen de wereld, maar ook de kerk. In Efeziërs 6:11 staat: ‘Trek de wapenrusting van God aan.’

U kent het verhaal over het gevecht tussen David en Goliat. David koos daarbij voor een bijzondere aanpak. Hij gebruikte zijn slinger en stenen. Maar zijn werkelijke kracht zat niet in de slinger, maar in zijn vertrouwen op God. Dat was zijn echte wapenrusting. De geestelijke wapenrusting is niet een soort uniform. Je kunt het niet in een winkel kopen. Het is het geloof dat God voor ons strijdt. De overtuiging dat Hij ons beschermt en bewaart. Het is vertrouwen op Zijn Woord. Trek de wapenrusting van God aan. Dat is een oproep om iets te doen. De wapenrusting valt niet vanuit de hemel zo om je schouders. Hij is niet te koop, maar wel verkrijgbaar.

‘Om te kunnen standhouden tegen de listen van de duivel.’ (Efeze 6:11)

Jezus is overwinnaar. Hij heeft de strijd gestreden. Wie bij Hem hoort, deelt nu al in die overwinning. Een christen hoeft niet aan te vallen, maar moet wel verdedigen. ‘Standhouden’ staat er. Letterlijk betekent dat ‘het terrein behouden’. Het terrein verdedigen dat Christus al heeft veroverd. Houd wat je hebt! In Efeziërs 6:14 staat: ‘Houd stand met de waarheid als gordel om uw heupen.’ In Jesaja 11 lezen we een beschrijving van de komende Messias: ‘Hij draagt gerechtigheid als een gordel om zijn lendenen en trouw als een gordel om zijn heupen.’ Trouw is in het Hebreeuws hetzelfde woord als het woord voor waarheid.

Gordel en harnas

De gordel van de waarheid heeft alles te maken met Jezus Christus. Je omgorden met Jezus Christus is daarom je hele leven, je hele bestaan door Hem laten bepalen. Zonder Hem kun je niet uit de voeten. Als we door de levende band met Christus, die de Waarheid is, niet waarachtig en oprecht zijn geworden, zullen we vast en zeker struikelen. In Efeziërs 6:14 staat ook: ‘Met de gerechtigheid als harnas om uw borst.’

Ook als je over geloven nadenkt, kan er een groot verschil bestaan tussen de buitenkant en de binnenkant. Mensen kennen u als een standvastige gelovige, maar er leeft twijfel in uw hart. U hebt vele vragen aan God, die u nauwelijks hardop durft te stellen. Satan weet handig op die gevoelens in te spelen. Hij weet wat er binnen in ons leeft. Daarom probeert hij ons afhankelijk te maken van onze stemmingen. God wil niet dat wij ons laten leiden door onze gevoelens in de strijd tegen de satan. Daarom reikt Hij ons het harnas van de gerechtigheid aan, een soort kogelvrij vest om deze gevaarlijke aanvallen van de satan te weerstaan. Bescherm je innerlijk daarmee, schrijft Paulus. Als de satan u wijst op uw onzekerheid, twijfels, verdriet en zonden, mag u wijzen op wat Christus voor u deed. Wie gelooft, mag zich verschuilen achter de Here Jezus, achter Zijn verdiensten. Beschermd door dat harnas.

Sandalen en schild

In Efeziërs 6:15 staat: ‘De inzet voor het evangelie van de vrede als sandalen aan uw voeten.’ De sandalen zijn ook een heel belangrijk onderdeel van de geestelijke wapenrusting. Met het evangelie van de vrede als sandalen sta je in de strijd stevig op je benen. Alleen dat evangelie doet je vaststaan. Het evangelie wordt hier het evangelie van de vrede genoemd. Vrede is de harmonie, de volmaaktheid, alles wat God ons aanreikt en wat tot stand komt dankzij het werk van de Here Jezus Christus. Die sandalen geeft God ons. Vergeet ze niet aan te trekken. Dan hebben we goed schoeisel, waarop we stevig blijven staan.

In Efeziërs 6:16 staat: ‘En draag bovenal het geloof als schild waarmee u alle brandende pijlen van hem die het kwaad zelf is kunt doven.’ Een schild was een onmisbaar onderdeel van de uitrusting van een soldaat. Iedere gelovige mag strijden als een soldaat. Hij verschuilt zich achter dat schild. In de strijd van het leven mag en kun je vertrouwen op God en Zijn Woord. Dat is ons schild. Zonder dat schild loop je groot gevaar. De vijand schiet namelijk met vurige pijlen. Dat zijn de listen van de duivel. Zijn wapenarsenaal is groot.

Bij de één zaait hij twijfel. Een ander drijft hij tot wanhoop. De volgende raakt hij met hoogmoed. Op weer een ander schiet hij een pijl van oppervlakkigheid af. Weer een ander zal hij trachten te raken met onreinheid of verleiding. Gods Woord is als een schild dat ons afschermt. Geloven is dat schild gebruiken. Zo kun je de brandende pijlen afweren. In de strijd mag je je beroepen op Gods beloften. We lezen verder in Efeziërs 6:17: ‘En als zwaard de Geest, dat wil zeggen Gods woorden.’

Zwaard en helm

Als Paulus bij zijn bespreking van de geestelijke wapenrusting het zwaard van de Geest noemt, dan bedoelt hij het Woord van God. Gods Geest werkt vooral door en met het Woord. Dat Woord is als een zwaard. Er staat in de Bijbel: ‘Want levend en krachtig is het woord van God en scherper dan een tweesnijdend zwaard. Het dringt diep door tot waar ziel en geest, been en merg elkaar raken en het is in staat de opvattingen en gedachten van het hart te ontleden.’ Wij moeten het zwaard opnemen. Het wonderlijke van het werk van de Heilige Geest is dat het nooit in mindering wordt gebracht op ons werk. Wie door de Heilige Geest geleid wordt, verandert niet in een pop of marionet. Zo is het ook met dit zwaard. Wij moeten het opnemen. In alle situaties van ons leven, in elke strijd, hoort het gebed om de Heilige Geest. Verder staat er in Efeziërs 6:17: ‘Draagt als helm de verlossing.’

Wat kan er veel in ons hoofd omgaan. Je kunt soms schrikken van je eigen gedachten: Hoe heb ik dat kunnen denken? Onze gedachten zijn ook een zwakke plek. Deze zwakke plek moet beschermd worden. De satan zal ons in de geestelijke strijd overal proberen te treffen.

Gelukkig voorziet de wapenrusting van God ook daarin: een machtig beschermmiddel is ‘de helm van de verlossing’. Een helm beschermt je hoofd. Onze gedachten hebben bescherming nodig. Ja, nog meer. Want al zou er geen gevaar van buitenaf meer naar binnen kunnen dringen, dan zit het kwaad al vanbinnen. De helm van de verlossing opzetten houdt in: ons denken laten bepalen en laten beschermen door Gods verlossingsdaden, door Zijn heil. Je gedachten vullen met het feit dat God leeft, dat Hij regeert, dat Hij verlost, dat al het heil van Hem is!

Nooit alleen

In Efeziërs 6:18 staat: ‘Laat u bij het bidden leiden door de Geest, iedere keer dat u bidt.’ In de geestelijke strijd is het dragen van Gods wapenrusting niet voldoende. De soldaten van Christus moeten waakzaam zijn en voortdurend in contact blijven met hun aanvoerder. Dat contact loopt niet via verschillende kanalen, maar wordt door de soldaat zelf onderhouden. In feite is het zo dat al die wapens alleen goed gebruikt kunnen worden, als er sprake is van een directe verbinding met de Here in de hemel. Niet af en toe, maar voortdurend, bij elke gelegenheid. Bidden in de Geest, schrijft Paulus. God legt ons als het ware bij het bidden de woorden in de mond. Ook bidden is geen puur menselijke zaak. Het is bidden in de Geest. Ook de verbinding met de commandopost heeft God Zelf tot stand gebracht. De strijd van het geloof kun je nooit alleen voeren.