Kerst op de EO-Jongerendag: Bram Rebergen liet Gods kwetsbare liefde zien met een kribbe
Interview
Leestijd: 7 minDoor Miriam Duijf
Interview
Leestijd: 7 minDoor Miriam Duijf
Al jarenlang is de EO Jongerendag voor duizenden jongeren een vast ijkpunt. Eén dag per jaar waarin een stadion zich vult met muziek, stilte, gebed en woorden. Voor Bram Rebergen was een EO-Jongerendag meer dan iets wat hij van dichtbij meemaakte: hij stond er middenin. Drie keer beklom hij het podium als spreker. "Het voelde soms bijna surrealistisch".
De allereerste keer dat Bram het podium van de EO Jongerendag betrad was op een vrijdag, tijdens de soundcheck in 2001 in de Amsterdam ArenA. Het stadion was nog leeg, maar de ruimte overweldigend. “Ik voelde spanning in en om me heen. En tegelijk kon ik me bijna niet voorstellen dat ik daar mocht staan. Dat ík een van de sprekers zou zijn.”
Onwillekeurig moest hij denken aan zijn eigen eerste EO Jongerendag, jaren eerder. Toen stond hij beneden, tussen tienduizenden jongeren. Nu liep hij over het podium. “Ik was enorm onder de indruk. Die vrijdagavond reed ik na de repetitie naar huis en merkte toen pas hoe zenuwachtig ik was.”
Achter de schermen is de EO-Jongerendag een wereld op zichzelf. “Er komt ontzettend veel op je af,” vertelt Bram. “Techniek, regie, productie, visagie, mensen vanuit de EO over de inhoudelijke kant – iedereen heeft iets van je nodig. En alles loopt strak op tijd. Dat geeft toch spanning. Het voelde soms bijna surrealistisch.”
We vieren 50 jaar Jongerendag met een worshipconcert! Info & tickets.
Met Michael W. Smit en vele anderen
Juist daar, achter het podium, speelde zich een moment af dat Bram is bijgebleven. Direct na zijn toespraak stond er een cameraploeg klaar om hem wat vragen te stellen. Maar voordat ze hem konden spreken, stapte Henk Binnendijk op hen af. Hij pakte Bram bij zijn arm en nam hem mee.
“Onderweg naar de kleedkamer zei Henk tegen de regisseur dat ik nog niet beschikbaar was. En terwijl we doorliepen, legde hij me uit: ‘Bram, vlak na zo’n moment ben je leeg en erg kwetsbaar. Ga nooit direct met mensen in gesprek.’ Een les die ik tot op de dag van vandaag heb onthouden.”
In 2008 had de EO Jongerendag als thema 'Ondersteboven'. Voor Bram was dat geen abstract begrip, maar een kern van het evangelie. God laat zien wie Hij is door het tegenovergestelde te doen van wat wij verwachten. Hij besloot dat zichtbaar te maken. Letterlijk. Met een kribbe, die hij zelf het podium op droeg.
“Ik wilde iets laten zien van het Vaderhart van God,” zegt hij. “Een liefde die compleet anders is dan hoe wij mensen met elkaar omgaan. Waar mensen liefde voorwaardelijk maken, onder druk zetten of naar zich toetrekken, laat God iets anders zien. Hij komt niet met macht, maar met kwetsbaarheid. Niet op afstand, maar dichtbij. Als kind.
Die kribbe liet zien hoe God ons aanziet en aanspreekt als Zijn geliefde kind. Een liefde die ondersteboven is – en om van ondersteboven te raken.” Kerst in juni was geen vondst om te verrassen, maar een manier om te laten zien wat het evangelie is: God die zich niet groot maakt, maar klein. “De stal heeft geen drempels en de kribbe geen hemel. Hij kwam bij ons. Heel gewoon. De Zoon van God als Mensenzoon.”
Voor Bram ging het nooit alleen om het moment in het stadion. De vraag die bleef knagen, was wat er zou gebeuren als de muziek stopte en de lichten doofden. “Ik hoopte dat jongeren, midden in de snelheid van hun leven – met alle indrukken, verwachtingen, tegenslagen en kwetsuren, met alle mooie en lelijke dingen – mochten geloven dat ze in de ogen van God Zijn kind zijn. Dat niets of niemand hen kan scheiden van Zijn liefde.”
Op de EO-Jongerendag voelde hij voor het eerst iets van de liefde van God
Soms werd die hoop concreet. Een paar maanden na de EO Jongerendag sprak Bram op een jongerenweekend. "Een jongen kwam naar me toe. Ik vergeet zijn ogen nooit meer. Er zat pijn en onzekerheid in, dat zich vertaalde in agressie en geweld.”
De jongen vertelde over zijn jeugd. Een moeder die al vroeg vertrok. Een vader die de boel amper rond kreeg en troost zocht in drank. Veel onveiligheid. "Zijn ogen stonden hard toen hij sprak. Maar ze veranderden direct toen hij vertelde dat hij voor het eerst van zijn leven iets had gevoeld van de liefde van God. Juist op de EO-Jongerendag.”
Het polsbandje dat hij daar had gekregen, had hij sindsdien niet meer afgedaan. “Het hielp hem”. Samen baden ze. Jaren later kwam Bram hem opnieuw tegen. Toevallig. In een supermarkt, in het dorp waar Bram op vakantie was. “Hij kwam direct naar me toe. Inmiddels een grote man, ergens in de twintig. Er was veel gebeurd. Zijn vader was jong overleden. Met zijn zus had hij geen contact meer. Maar zijn ogen stonden zachter. Zijn stem klonk milder. Hij zei: ‘Ik geloof nog steeds.’ Daarna heb ik hem nooit meer gezien.”
Zodra het tegenzit, verdwijnt onze lieve Heer van het toneel
In zijn jarenlange werk met jongeren – onder andere op het Flevofestival, in het jongerenwerk en via Youth for Christ – zag Bram niet zozeer jongeren zelf veranderen, maar vooral hoe de wereld om hen heen veranderde – en hoe dat hun vragen en kwetsbaarheid beïnvloedde.
“Jongeren zijn nog steeds mensen in wording. Kinderen op weg naar volwassenheid. Wat wel veranderd is, is de wereld waarin ze opgroeien. God moet ons leven vooral aangenaam maken. Geloven is een feestje. En ja, soms klopt dat. Maar als dat het enige verhaal is, neemt de weerbaarheid af. Zodra het tegenzit, verdwijnt onze lieve Heer al snel van het toneel.”
Jan van den Bosch stond aan de wieg van de EO-Jongerendag: 'De vorm verandert misschien, de boodschap niet'
Daarbij groeit een groot deel van de jongeren op zonder een vanzelfsprekende geloofsomgeving. “Verreweg de meeste jongeren groeien op in een niet-religieuze omgeving,” zegt Bram. “Er is geen groter verhaal meer. Binnen die context je geloof behouden is een enorme uitdaging. Het maakt je kwetsbaar, maar ook bewuster.”
Grote momenten zoals een jongerendag blijven waardevol, maar het echte werk gebeurt elders. “Volwassen, weerbaar geloof groeit in kleine en beschutte gemeenschappen. Met echte mensen. Geen heiligen of hemelbestormers, maar mensen van God. En altijd met de Bijbel. Zonder kennis geen weerbaarheid.”
Nu, jaren later, komt er een moment waarop de jongeren van toen elkaar opnieuw ontmoeten: de EO-Jongerendag Reünie. Opnieuw in een stadion, met licht, geluid en artiesten van toen. Liederen die meteen iets losmaken, omdat ze verbonden zijn geraakt met een tijd van zoeken, geloven en grote verwachtingen. De EO-Jongerendag Reünie is een avond van herkenning. Gezichten die je direct herkent, ook al zijn ze ouder geworden. Verhalen die beginnen met ‘weet je nog’ en vanzelf uitkomen bij ‘en kijk waar we nu staan’.
We vieren 50 jaar Jongerendag met een worshipconcert! Info & tickets.
Met Michael W. Smit en vele anderen
Voor Bram raakt dat aan iets diepers. “Het is mooi dat zo’n reünie-moment er komt,” zegt hij. “Dat mensen ontdekken dat die herinneringen geen losse momenten zijn gebleven, maar kleine pilaren vormen onder hun levenshuis.”
Kom op 5 juni naar het grootste worshipconcert van Nederland
Ontdek meer
