Niek Smelt: “Aji de gallina is een soort pittige kippenragout met Peruaanse gele peper. Voor mij een smaakexplosie in de hersenen.

Smaak is iets bijzonders. Je kunt foto’s terugkijken, maar als je gerechten eet… Smaak brengt het verleden tot leven. Als ik nu aji de gallina maak, herbeleef ik onze tijd in Peru. Er gaan laatjes open die dicht zaten en beelden komen naar boven.

We woonden met ons gezin in een volkswijk in de hoofdstad Lima en gingen naar een gewone Peruaanse school. Mijn vader was dominee en mijn moeder werkte als schoolarts. Vaak kookte onze huishoudelijke hulp, hermana Consuela en later hermana Alicia. La comida por todo la familia (eten voor het hele gezin, red.). We aten echt als de locals. Je smaak ontwikkelt zich zo, we houden allemaal van pittig eten.

In Peru kun je elkaar niet ontmoeten zonder samen te eten. Je maakt ook nooit een klein pannetje, het liefst deel je uit. Op nieuwjaarsdag heb ik nog aji de gallina gemaakt voor mijn gezin en mijn vader en moeder. Het is ook een soort eerbetoon aan mijn ouders: zij hadden de roeping en de moed om naar Peru te gaan. Die tien jaar in Peru heeft ons als gezin gestempeld tot wie we zijn. Ook het muziek maken is daar begonnen: we kregen les van jongeren in de kerk. Als 4-jarige stond ik voor het eerst op het podium.

In 2024 zijn we met Trinity naar Peru gegaan om ons twintigjarig bestaan te vieren. Daar waar het allemaal begon. Ik heb zelden zo hard gejankt als bij het optreden op mijn oude school. De verbinding met de mensen raakte me.”

‘Niemand kan koken zoals mijn moeder’

Elvis E: “Ogbonesoep is mijn lievelingssoep. Het is een soort stoofgerecht, een dikke soep.

Als ik ogbonesoep eet, denk ik terug aan de oude tijd. Het brengt me terug naar Nigeria, naar thuis en geeft mij een gevoel van rust, vrede en warmte. In die tijd hoefde ik me nergens zorgen over te maken, want mijn ouders zorgden voor me. We leefden veel buiten en ’s avonds kwamen we samen en werden er verhalen verteld tijdens het eten. Met mijn ouders, broers en zussen aten we deze soep. Dat maakt het voor mij een heimweerecept.

Het is een gevoel van lang geleden. Mijn vader overleed toen ik 8 jaar was. Daarna veranderde alles. Mijn stiefbroer kreeg de erfenis en wij moesten verhuizen naar een ander huis. Mijn moeder zorgde alleen voor acht kinderen. Soms was er niet genoeg te eten.

Mijn moeder was een vechter en de beste kok die je kunt bedenken. Niemand kan koken zoals zij dat deed. Zij maakte deze soep ook het lekkerst. Mijn vrouw heeft ook geleerd ogbonesoep te maken, omdat ze weet hoe belangrijk deze soep voor mij is. Niet alle ingrediënten zijn in Nederland verkrijgbaar, maar haar soep komt qua smaak dicht bij die van mijn moeder. Tegenwoordig eet ik geen vlees meer, dus maakt ze de soep alleen met vis en veel groenten.

Eten is een sterk onderdeel van de cultuur in Nigeria. Zo wordt ogbonesoep alleen door mijn stam, de Edo-stam, op deze manier gegeten. Andere stammen hebben weer andere recepten.

Voor mij staat deze soep voor mijn afkomst en mijn verleden. Ik woon nu ruim twintig jaar in Nederland. Mijn thuis is nu hier, met mijn gezin en het werk dat ik doe. Ik voel mij hier thuis. Dat is voor mij belangrijk om ook te benoemen.”