“We hebben een brief van vijf kantjes gestuurd aan de nieuwe Tweede Kamer. Daarin staan een aantal observaties en suggesties, omdat wij denken dat het beter moet en beter kan voor de ruim 36.000 daklozen in ons land,” vertelt Harm Slomp.

Wat is de kern van jullie brief?
“Wij zien het daklozenprobleem vooral als een huisvestingsprobleem: er zijn te weinig woningen. Mensen komen op straat door bijvoorbeeld een scheiding of schuldproblematiek, en gaan vervolgens naar een daklozenopvang. Maar die opvang is al jarenlang hartstikke vol. Er zitten nu zelfs gezinnen met kinderen maandenlang in een noodopvang; zij kunnen niet doorstromen naar een goedkoop huisje.”

Wat zou er op korte termijn moeten gebeuren?
“Er is, zeker in het westen van het land, sprake van een woningcrisis. Het is voor iedereen moeilijker om een huis te vinden. Maar er is een groep die aan het kortste eind lijkt te trekken. De daklozen die onderaan de piramide staan: 36.000 daklozen, onder wie 8500 jongeren. We pleiten voor meer eenvoudige – tijdelijke – woningen, bijvoorbeeld tiny houses of containerwoningen. Mensen blijven nu nog te lang in de opvang wonen omdat ze niet kunnen doorstromen naar een eigen woonplek. Dus er is ook geen plek voor nieuwe dak- en thuislozen. Zelf wil de overheid voor heel Nederland een miljoen nieuwe woningen creëren. Dat is extreem ambitieus. Wij richten ons op tienduizend woningen.”

Er zitten gezinnen met kinderen maandenlang in een noodopvang

Slechte cocktail

Het probleem in Nederland is volgens Harm dat er geen huisvestingsplicht is. Dit betekent dat gemeenten en corporaties niet verplicht zijn dak- en thuislozen weer een plek te geven om te wonen. “Wat we nu ook zien, is een probleem onder ex-gedetineerden. Vooral degenen die voor een kortere periode in de gevangenis zaten, verliezen vaak hun huis. Ze betaalden geen huur tijdens die periode en komen weer buiten te staan zonder huis.” Dat is “een slechte cocktail”, vertelt Harm. “Ze komen net uit de gevangenis én ze hebben geen woning meer. Dat maakt de kans groter dat ze opnieuw de criminaliteit in gaan.”

‘Schokkende getallen’

“Van alle mensen die dakloos zijn, liep zeventig tot tachtig procent vroeger bij Jeugdzorg. Dat zijn schokkende getallen. Tot je 18e krijg je daar begeleiding. Zodra je 18 jaar en een dag oud bent, stopt die. Dus je krijgt ook geen hulp bij het vinden van een huis. Met name voor jongeren van 18 tot 24 met problemen is het van belang om die begeleiding te verlengen. Juist omdat er zo’n grote relatie is met problemen later in hun leven.”

Wat zouden jullie op de langere termijn graag anders zien?
“Op dit moment krijgen daklozen lang begeleiding en uiteindelijk maken ze dan misschien kans op een woonplek. Wij zouden dat graag omdraaien: eerst een huis, en tegelijkertijd intensieve begeleiding. De kans is dan namelijk veel groter dat mensen hun leven weer op de rit krijgen. We hopen daarom van harte dat de overheid ons pleidooi ter harte neemt.”

Tekst: Tamara Brandemann
Beeld: Leger des Heils