Alle dogmatici die denken dat we God kunnen begrijpen, en precies kunnen weten wat wel en wat niet mag, geeft hij een tik op de vingers. Denk maar niet teveel dat je het begrijpt, en dat je alle ins en outs van God en zijn wil kunt uitrekenen. Onze kennis en onze profetische inzichten zijn gebrekkig.

Maar de andere kant van de medaille is dat Paulus ondanks al die gebrekkigheid niet de handdoek in de ring gooit, maar de wil van God probeert te zoeken. De liefde is voor Paulus geen excuus om al het denken over God en de manier waarop wij leven, te stoppen. Dit hoofdstuk over de liefde is de theorie, al zijn andere hoofdstukken brengen die liefde in de praktijk.

Regels gaan voorbij, maar de liefde vergaat nooit

Als jullie die liefde van Paulus willen toepassen, moet je dus zijn brieven lezen. Ook die lastige delen waar je stiekem een hekel aan hebt. Kennelijk is het helemaal niet zijn bedoeling om star en dogmatisch regeltjes in te stellen, maar is zijn doel de liefde. Die liefde, zo schreef ik de afgelopen maanden, is niet altijd makkelijk. Soms doet de liefde gewoon pijn. Dan zet je je eigen belang opzij, wacht je geduldig af, of verdraag je het onrecht dat je aangedaan wordt om je naaste te helpen.

Volgens Paulus is er geen gebod te vinden dat niet samengevat kan worden met naastenliefde. Dat heeft hij van Jezus geleerd die heel de oudtestamentische wet samenvatte met liefde. Soms doen die geboden en regels pijn. Maar al die regels over bijvoorbeeld slaven die hun eigenaar moesten gehoorzamen, vrouwen die hun hoofd moesten bedekken, en christenen die maar beter niet konden trouwen, zijn geen doel in zichzelf. Paulus wil ermee de liefde dienen. Hij is zich er van bewust dat zijn regels voorbij zullen gaan, maar de liefde vergaat nooit!

Zoek naar manieren om de liefde nu te bereiken

Dat wil ik jullie meegeven, kinderen. Als je aan de slag gaat met God en het geloof, blijf dan niet hangen in de regels die vroeger de liefde mogelijk maakten. Zoek naar manieren om de liefde nu te bereiken. Als dat betekent dat je jezelf moet beperken, beperk dan jezelf. Maar als de liefde ruimte nodig heeft, doe dan je deuren open. Negeer op een vriendelijke manier mensen die overal mitsen en maren zien, of die vinden dat alles maar moet kunnen.

Onderzoek alles met de liniaal van de liefde. Dat is geen makkelijke opdracht, en al helemaal niet een waarvan je je met een jantje-van-leiden af kunt maken. Soms botsen belangen, of maakt liefde voor de één de liefde voor de ander onmogelijk. Toch ben ik ervan overtuigd dat wij de wereld een beetje mooier kunnen maken door zo in het leven te staan. Liefde werkt namelijk aanstekelijk.

Ook voor de sterken en de klootzakken

Iemand zei eens dat christenen alleen zwakken lief moeten hebben. Dat is een misverstand. Onze liefde is ook voor de sterken en de klootzakken bedoeld. Daarom heet het ook naastenliefde, en niet zwakkenliefde of armenliefde. Want dat is de sleutel tot de wereld die God voor ogen heeft. Dat we naast iedereen kunnen staan en dat we voor iedereen een naaste kunnen zijn.

Een wereld waarin we elkaar liefhebben als onszelf, en God boven alles. Dat is het einde. Als al het menselijke vergaan is, al onze hoop werkelijkheid geworden is, en ons geloofsvertrouwen door God bevestigd is. Dan is er alleen nog maar liefde. Want lieve kinderen, de liefde vergaat nooit!

Dit was de slotaflevering van deze serie. Lees hier de andere brieven terug die Robert aan zijn kinderen schreef.