Ga naar submenu Ga naar zoekveld

Marianne Thieme: ‘Binnen tien tot vijftien jaar ondervinden we lijfelijk de gevolgen van klimaatverandering'

27 mei 2021 | Leestijd 4 min

Het belangrijkste thema van deze tijd is klimaatverandering, zegt Marianne Thieme. Ze is medeoprichter van de Partij van de Dieren en was daar ook jarenlang de partijleider. David Boogaard gaat in gesprek met Marianne en vaste gast theoloog Stefan Paas. Gaat geloof goed samen met de liefde voor de natuur? Of is het christendom juist een legitimatie om de aarde te overheersen en uit te buiten?

De weergave van Spotify vereist jouw toestemming voor social media cookies.

Toestemmingen aanpassen

Klimaatverandering

Marianne: ‘’Ik vind klimaatverandering een belangrijk thema omdat alle levens op aarde worden bedreigd door het handelen van één soort: de mens. Het web van het leven is in gevaar. We hebben straks te weinig zuurstof omdat de oceanen niet meer vol leven zijn en de bossen gekapt. Bodemleven is nodig om te kunnen eten. Als bijen verdwijnen en de aarde opwarmt, betekent dit dat we straks niet meer in ons voedsel kunnen voorzien. Dat staat allemaal op het spel en is een probleem dat binnen tien tot vijftien jaar lijfelijk door mensen zal worden ervaren. Klimatologisch gezien breken we het ene record na het andere. We zien het aan de hitte en de overstromingen. De zeespiegel blijft stijgen. Er zijn wetenschappers die aan de voorzichtige kant staan, maar er zijn ook wetenschappers die zeggen dat binnen nu en tien jaar de kans voorbij is om nog te redden wat er te redden valt. Laten we het no regret scenario kiezen. Hoe kunnen we op een duurzamere manier leven en toch een heel fijn leven hebben. Ik geloof dat dat kan.’’

Overspannen wereld
Marianne vervolgt: ‘’Veel mensen ervaren deze wereld als een overspannen wereld. Bovendien hebben we te maken met een pandemie die zijn weerga niet kent. En die óók veroorzaakt werd door de manier waarop wij met de wereld omgaan. Nee, deze wereld is niet de best denkbare wereld van alle werelden.’’

Klimaat en geloof

Theoloog Stefan Paas is blij dat het onderwerp ter sprake komt. ‘’Mijn opa was jager. Hij schoot niet zoveel, maar hij wist veel van het veld af. Van hem leerde ik om goed om me heen te kijken, het was een manier van de natuur liefhebben. Die betrokkenheid bij de natuur en het onderwerp klimaatverandering vind ik heel belangrijk. Ik loop graag in het bos, in de polder - ik geniet ervan. Dat heeft voor mij ook met geloof te maken. Psalm 104 is mij heel dierbaar. Het is een hele lange en  liefdevolle blik naar de schepping. We moeten een kijk ontwikkelen op de natuur dat deze intrinsiek al goed is, zonder dat er voor de mens iets te halen valt.’’

Leef je als christen of ben je aan het uitbuiten?
Marianne: ‘’Ook voor mij is geloof en natuur met elkaar verbonden. Ik herinner me dat mijn moeder vroeger met de kat op schoot zat. ‘Kijk Marianne’, zei ze. ‘Mensen kunnen hoge gebouwen maken, maar zo’n prachtig katje dat helemaal bestáát en het leven neemt zoals het is, dat kan niemand maken. Zo leerde ik naar de wereld kijken. Maar vervolgens werd ik geconfronteerd met een wereld die helemaal niet in balans was. Ik ben opgegroeid op de Veluwe maar zag ook grote schuren met duizenden kippen, opgesloten in het donker. Dat was een enorme clash want dat stond haaks op de compassie en rede die ik van volwassen mensen verwachtte. Dat heeft me gevormd. Ik ben Rooms-Katholiek opgegroeid maar in de kerk voelde ik weinig resonantie met wat ik las in de Bijbel als het gaat om liefde voor de natuur. In het Kerkgenootschap der Zevende-dag Adventisten heb ik die wel gevonden. Het is een mooie gemeenschap die de Bijbel heel serieus neemt. De afgelopen jaren heb ik regelmatig te maken gehad met een seculiere acquisitie. Dan merk je dat mensen een heel negatief beeld hebben van christenen. Niet geheel onterecht, overigens. Want: leef je echt als christen of ben je ondertussen bezig met uitbuiten?''

Het goede doen

Marianne: ‘'We kunnen heel goed leven en de grenzen van de aarde in acht nemen maar transitie doet pijn. Toch denk ik dat de coronacrisis veel mensen aan het denken heeft gezet. Hopelijk zien mensen dat het virus is verspreid door de globalisering en dat we daar nu de consequenties van dragen. Alles hangt met alles samen, maar laten we beginnen met ons voedselsysteem. Daar worden boeren onderdrukt worden en dieren uitgebuit. Als we naar hen omzien, krijgen we een andere economie. Er zullen dan wel andere keuzes gemaakt moeten worden. Ik ben nu meer dan twintig jaar vegetariër. Mijn leven is kwalitatief gezien beter, ik voel me gezonder en fitter. Maar om van gewoontes af te komen heb je het tijdelijk oncomfortabel.''

David Boogaard vraagt zich af of religie ook een negatieve invloed kan hebben op het klimaat, omdat er christenen zijn die denken: de wereld vergaat tóch. Stefan: ‘'Ik denk dat je een verantwoordelijkheid draagt voor alles wat je doet in het leven. Als je onachtzaam omgaat met het geschapene, dan denk ik niet dat je de rechtvaardige bent. Terwijl ik geloof dat dat een opdracht is. Het maakt je ook meer mens door rekenschap af te leggen over alles wat je doet. Maar zelfs al vergaat de wereld, dat onthoudt je niet van je plicht om verantwoordelijk te leven.'' Marianne: ''Het gaat om het goede willen doen.''