
Kijktip
Leestijd: 5 min![]()
In één klap raakte de Urker familie Kapitein vijf mensen kwijt. Zij verdwenen toen Urker kotter de Hendrika in de nacht van 6 op 7 oktober 1954 verging. In het EO-tweeluik Op zee gebleven gaat nabestaande Rijkent (57), samen met historicus en oud-visser Cees Meeldijk en zijn onderzoeksteam, op zoek naar het verloren wrak.
“Lang voordat ik geboren werd, raakten vijf familieleden vermist op zee”, vertelt Rijkent, terwijl hij vanuit zijn kantoor uitkijkt over de oude haven van Urk. Drie ooms, een achterneef en de verloofde van een tante kwamen om tijdens een zware storm op de Noordzee. “Zelf heb ik ze nooit gekend, maar ik ben wel vernoemd naar mijn drie omgekomen ooms: Rijkent Cornelis Hendrik. Dit is echt een zwarte bladzijde in onze familiegeschiedenis. Als kind stond ik daar niet bij stil. Ik zag foto’s van ze, hoorde verhalen van anderen, maar dat was alles wat ik had. Pas later kwam ik erachter hoeveel impact dit verlies op onze familie had.”
Jaren geleden speculeerden deskundigen al over de vraag waar het schip zich zou bevinden. In de jaren tachtig maakte Rijkswaterstaat een kaart waarop een wrak zichtbaar was. Maar niemand wist om welk schip het ging. “Tot mijn vader jaren later iets in de krant las over een gevonden wrak. Hij zei: ‘Dat zou weleens de Hendrika kunnen zijn!’ Mijn dochter Marjan, die op de koffie was, heeft toen direct Cees Meeldijk gebeld. Zo is het balletje gaan rollen en zijn we op onderzoek uitgegaan.”
Samen met Cees en zijn onderzoeksteam ging Rijkent in de zomer van 2025 twee dagen mee op expeditie, op zoek naar het schip. Hij herinnert het zich nog als de dag van gisteren. “Het was een hele onderneming. We moesten een vaargeul in, een plek waar je niet zomaar kunt komen. Dus er was een schip in de buurt nodig om het scheepvaartverkeer te informeren en te waarschuwen dat er duikers in het water waren. De duikers gingen een paar keer naar beneden en kwamen terug met uitgebreid film- en fotomateriaal van het wrak dat daar lag. Met het team analyseerden we vervolgens het materiaal en we concludeerden wat ik toen al vermoedde: het wrak dat daar op de zeebodem lag, was de Hendrika.”
“Dat deed heel veel met me”, gaat Rijkent verder, voor wiens familie deze episode jarenlang een open einde kende. Het schip verging in de tijd van de Koude Oorlog; misschien was de bemanning door de Russen ontvoerd en leefden ze nu in Siberië. Of waren ze aangespoeld in Engeland en hadden ze daar een leven opgebouwd. Maar deze vondst was de bevestiging van iets wat Rijkent onbewust al wist. “Nu was er eindelijk duidelijkheid gekomen over het wrak en de plek waar ze zijn omgekomen. Dat geeft een gevoel van opluchting. Als familie zijn we heel dankbaar dat we dit hoofdstuk kunnen afsluiten.”
Misschien was de bemanning door de Russen ontvoerd en leefden ze nu in Siberië
Juist in het gemis ervaart Rijkent steun aan zijn geloof. Hij is ervan overtuigd dat zijn familieleden in die laatste momenten van hun leven niet alleen waren. “God was erbij, ze zijn Thuisgehaald, met een hoofdletter. Voor een nabestaande is zo’n verlies heel moeilijk. Er is geen afscheid, geen uitvaart. Maar als gelovigen kunnen we ergens wél afscheid nemen: we kunnen het bij God brengen.”
Die troost voelde Rijkent ook sterk na de vondst van het wrak. “Toen de dag op zee ten einde liep en de zon langzaam onderging, stond ik alleen op de boot, precies op de plek waar het schip is vergaan. Ik las een stukje uit Openbaring 20, waar staat: ‘De zee zal haar doden teruggeven.’ Ons verstand kan zoiets niet bevatten, maar God belooft dat zij terug zullen komen. Die gedachte zal ik altijd vasthouden.”
Na het gesprek loopt Rijkent door de smalle Urker vissersstraten naar het Vissersmonument, de plek waar iedere zaterdag voor Pinksteren de overledenen op zee worden herdacht. Op 36 marmeren platen staan de 379 namen van Urkers die hun leven verloren. Rijkent loopt regelrecht naar een van de platen in het midden, waar hij de namen leest: Hendrik, Rijkent, Cornelis, nog een keer Hendrik, en Cornelis Korf. “Tijdens de herdenking zingt het visserskoor een aantal liederen en leggen mensen een krans”, legt hij uit. “Urk kent een hechte gemeenschap en ik vind het heel bijzonder dat wij de inwoners – dus ook mijn familieleden – op deze manier blijven herdenken.”
Zaterdag 14 april 20.25 uur, NPO 2
Tekst: Laura Hooijer


Kom op 5 juni naar het grootste worshipconcert van Nederland
Ontdek meer