“Ik word er gewoon niet meer gelukkig van”. Dat vertelde ex-baanwielrenster Elis Ligtlee (25) toen ze afgelopen december een punt zette achter haar carrière als topsporter. In het nieuwe EO-programma Meer dan Goud deelt ze wat ze écht belangrijk vindt in het leven.
Wanneer de dan 24-jarige Elis besluit te stoppen, heeft ze een carrière van zo’n zeventien jaar achter zich liggen. Het is haar vader die Elis al vroeg in haar leven de liefde voor het fietsen bijbrengt. “Hij fietste altijd heel veel en ik wilde dat ook graag,” vertelt Elis. “Toen we een keer gingen kijken bij een BMX-baan in Apeldoorn, werd ik heel enthousiast. Ik kreeg een fietsje van mijn ouders en ben gaan BMX’en. Ik was toen zeven. Op mijn achtste werd ik Europees kampioen, op mijn negende wereldkampioen.”
Het gaat de jonge Elis goed af: in totaal wordt ze negen keer Europees kampioen en acht keer wereldkampioen. Maar op haar zestiende, in 2011, besluit ze over te stappen op het baanwielrennen.“BMX werd supercross, dat vond ik heel gevaarlijk. Daarbij draait het vooral om techniek, terwijl ik het meer van kracht moet hebben.” De switch blijkt een goede keuze: Elis wint diezelfde zomer brons op het EK voor junioren. “Ik vond het baanwielrennen echt heel erg leuk. Ik had een leuk team en de juiste mensen om me heen. Daardoor hield ik het vol. Dit was het echt voor mij.”
Olympisch goud
De daaropvolgende jaren wint ze vele tientallen medailles, met als hoogtepunt de gouden medaille op de Olympische Spelen van 2016 in Rio de Janeiro, op het onderdeel keirin. “Dat was gigantisch! Mensen over de hele wereld kijken daarnaar. Al vanaf jonge leeftijd wilde ik naar de Spelen – en Olympisch kampioen worden is helemaal een droom die uitkomt.” De gouden plak was zelfs een beetje onverwachts voor Elis. “We hadden meer ingezet op de sprint, niet per se op de keirin. Ik liet iedereen versteld staan.”
Wie denkt dat het leven na een gouden medaille niet meer stuk kan, heeft het mis. Al snel gaat het bergafwaarts met de kampioene. “Ik was op de Spelen al geblesseerd aan mijn knie, daar moest ik mee aan de slag. Dat heeft zeven maanden geduurd. Tegelijk wil je laten zien dat je kampioen bent en overal wedstrijden rijden… Maar dat kon niet. Ook stopte mijn coach ermee en met mijn nieuwe coach klikte het niet. Het doel was een beetje weg.”
‘Ik zat vaak huilend op de bank’
Duiveltje op de schouder
“Ik was niet gelukkig. Ik zat vaak huilend op de bank. Dat was niet zoals ik mezelf kende. Ik was niet meer blij met mezelf. Trainingen gingen niet meer goed. Je bent bezig met revalideren, omdat je wilt terugkomen, maar je wordt boos op alles en iedereen omdat het niet lukt. Ik had continu een duiveltje en een engeltje op mijn schouder. Aan de ene kant zei het engeltje: ‘dit wil je heel graag. Kom op, doorgaan, je kan het!’ Maar het duiveltje zei: ‘het kan niet meer.’ Op een gegeven moment nam het duiveltje alles over. Dat was heel naar.”
Elis haalt nog wel brons op het WK in Apeldoorn en wordt twee keer vierde bij de wereldbeker in Berlijn. “Ik behaalde dus nog wel wat, maar het voelde allemaal niet meer goed.”
De knoop doorgehakt
Begin 2018 krijgt Elis een nieuwe vriend. “Met Emmo heb ik over alles kunnen praten. Hij vond het heel naar om mij zo te zien, hij wilde het allerbeste voor me. Maar ik moest zelf de keuze maken. Ook mijn familie zei: ‘je moet doen waar je zelf gelukkig van wordt.” Uiteindelijk hakt Elis de knoop door. Dat was op een Duitse kerstmarkt, waar ze met haar vriend was. “Daar kwam alles eruit. Ik besloot om te stoppen. Het was een hele opluchting: wekenlang heb ik nekpijn gehad, maar na dit besluit ging dat over.”
‘Je moet doen waar je gelukkig van wordt’
Voor jezelf kiezen
En dan moet Elis het iedereen vertellen. “Dat was wel even pittig. Sommige mensen stel je teleur, maar dat zijn eerste reacties. Het is misschien moeilijk als iemand het er niet mee eens is, maar die trekt wel bij als hij ziet dat je blij bent. Uiteindelijk wil iedereen dat je gelukkig bent, zeker de mensen die dichtbij je staan.” Kritiek heeft Elis niet gehad. “Mensen vonden het jammer, sommigen waren geschokt. Maar op dat moment moest ik voor mezelf kiezen. Uiteindelijk moet je je niets aantrekken van wat anderen vinden. Als je dat doet, doe je niet waar je hart ligt.”
“Ik vind dat je moet doen waar je gelukkig van wordt. Je wordt echt niet beter van jezelf zo kwellen. Dat besef kwam later pas. In het begin was het allemaal nog naar en voelde het slecht – pas na het stoppen voelde ik me beter. Je weet van tevoren natuurlijk nooit of het de goede keuze is. Je hóópt het. Voor mij voelt het gelukkig nog steeds heel erg goed. Als er een deurtje dichtgaat, gaat er vanzelf weer eentje open.”
Nieuwe tijden
Van de een op de andere dag is Elis geen topsporter meer. “Ik werd er niet blij van om thuis te zitten, dus ik ging meteen aan de slag met de volgende stap. Om op zoek te gaan naar mezelf, volgde ik een krachtprogramma van de sportmaatschappij. Ook met mijn manager Corine Berkel zocht ik uit wat ik leuk vind en waar mijn hart ligt. Al vrij snel kwamen we daaruit. Als je ergens blij van wordt en er energie van krijgt, weet je dat je op de goede weg zit.”
Uiteindelijk lanceert Elis in mei 2019 haar eigen bedrijf, Elis Ligtlee Sports & Lifestyle. Als zelfstandige biedt ze fietsclinics, personal training, voedingsadvies, lezingen en presentaties. “Ik wil graag mensen motiveren en inspireren, zowel met de trainingen als met mijn verhaal. Mijn belangrijkste boodschap: doe dingen met plezier. Je moet niet trainen als je er geen zin in hebt. Maar als het wel iets voor jou is, moet je in jezelf geloven en doorzetten – en het leuk hebben. Daar help ik bij.”
Elis ziet haar carrière tot nu toe als iets goeds. “Ik heb veel dingen gezien, leuke mensen mogen ontmoeten en mooie reizen gemaakt – mijn carrière als topsporter was zeker niet alleen slecht! Ik heb er veel van geleerd. En ik ben 25 hè, dus nog hartstikke jong. Ik hoop voor nu dat Sports & Lifestyle een groot succes wordt, dat ik daarmee verder kan. En verder gewoon zo doorgaan. Ik voel me heel goed. Emmo verraste me laatst met een weekendje weg – van die kleine dingen word ik ook erg gelukkig.”
Meer dan Goud
Deelname aan het nieuwe EO-programma lijkt Elis op het lijf geschreven. In Meer dan Goud vertellen ex-topsporters hun verhaal en wat hun carrière hen heeft gebracht. “Ik vond het heel erg tof om eraan mee te doen. Ook wel erg spannend, omdat ik veruit de jongste ben. Maar het is leuk om alle verhalen achter de gouden medailles te horen. Je bent de hele week samen en deelt de leuke, maar ook de mindere momenten. Heel fijn en indrukwekkend om dat te doen met andere ex-topsporters, die wat meer levenservaring hebben.”
“Iedereen heeft een supermooie carrière gehad, maar dat gaat niet je hele leven door. Er zijn veel meer dingen die belangrijk zijn. Voor mij is dat: gelukkig zijn. Het leven is te kort om elke dag met lood in je schoenen naar je werk te gaan. Je moet doen waar je heel blij van wordt.”
De eerste aflevering van 'Meer dan Goud' wordt vanavond om 21.20 uur uitgezonden. De rest van de afleveringen is de komende weken op vrijdag te zien.
