‘Voorbij de zee’ is een tragikomisch portret van de lelijkheid van Nederlandse woonerven

de Volkskrant

5 maart 2021 | Leestijd 1 min

Voorbij de zee heet de als documentaire aangekondigde korte film van de Litouwse Anastasija Pirozenko (32) die zondag te zien was bij de EO. In 26 minuten schetst de deels in Nederland opgeleide filmmaker een intrigerend en verwarrend beeld van Emmen. Al jaren is de Drentse veenstad een van de minst aantrekkelijke woonplaatsen van Nederland – als de enquêtes dienaangaande zijn te vertrouwen.

De stad werd vijftig jaar geleden grotendeels door stedenbouwers op de tekentafel bedacht, als sociaal experiment. Omgeven door bos, met groene wijken vol gelijksoortige huizenblokken aan woonerven, waar de architectuur de maatschappelijke cohesie als gluton zou klitten. Een planologisch experiment dat – zie ook de Bijlmer of het begrip ‘woonerf’ – gedoemd was te mislukken. Je ziet dat vaker waar de gedragingen van de mens zich moeten aanpassen aan stedenbouwkundige opvattingen, in plaats van andersom.