Waarom vieren christenen Biddag voor gewas en arbeid?
Achtergrond
Leestijd: 5 min
Biddag is een Nederlandse, christelijke feestdag, altijd op de tweede woensdag van maart. De volledige naam luidt: Biddag voor gewas en arbeid. Vooral de meer traditionele protestanten in Nederland vieren het, zoals gereformeerden en reformatorischen: ze gaan ’s avonds naar een kerkdienst en bidden dan uitvoerig voor de resultaten van het werk.
Wanneer is biddag ontstaan?
In de Middeleeuwen werden regelmatig zogeheten ‘bededagen’ gehouden. Als er iets extreems was gebeurd, zoals een oorlog of een ramp, dan werd er een dag lang niet gewerkt, maar gebeden. In de zestiende eeuw werd het katholicisme in ons land minder belangrijk en kwam het protestantisme op. Omdat deze beweging veel aandacht had voor de ‘gewone mensen’, werd er een bededag voor de oogst ingericht. Toen steeds minder mensen boer werden, maar een andere baan kregen, werd de naam: biddag voor gewas en arbeid.
Biddag hoort bij dankdag: deze wordt de eerste woensdag van november gevierd en dan wordt God in een speciale kerkdienst gedankt voor alle resultaten van het werk dat seizoen.
In de 21ste eeuw wordt biddag en dankdag minder gevierd, maar in de strengere kerken (denk: biblebelt, Veluwe) zijn er zelfs twee kerkdiensten, ’s ochtends en ’s avonds. En ook in streken waar men bijzonder afhankelijk is van het weer, is er extra aandacht voor, waarschijnlijk omdat de bewoners zich daar bewuster zijn van hun gebrek aan controle over het leven.
Biddag 2026
Biddag wordt altijd op de tweede woendag van maart gehouden. De komende biddagen op een rijtje:
in 2026: woensdag 11 maart
in 2027: woensdag 10 maart
in 2028: woensdag 11 maart
Wat betekent biddag voor gewas en arbeid?
Biddag kun je zien als een reminder. Het lijkt wel alsof we de touwtjes in handen hebben en zelf alles kunnen regelen, maar eigenlijk zijn we ontzettend afhankelijk van anderen, van de omstandigheden, van God. Biddag is een oefening in bescheidenheid. Je bent maar een klein radertje en dat is genoeg.
Als moderne mensen denken we wel dat we veel onder controle hebben. Tegelijk dringt ook steeds meer het besef door hoe klein onze invloed is. De grote milieuproblemen, zoals de klimaatsverandering, zijn daar een voorbeeld van. Mensen kunnen zich daar machteloos bij voelen. Wat heeft het allemaal voor zin als je werk toch geen verschil maakt? En daarbij hebben veel mensen ook zogeheten ‘bullshit jobs’, een wat lompe term waarmee banen worden aangeduid die geen duidelijk nut hebben.
Biddag betekent dan ook: zeker, je hebt weinig invloed, maar God vecht met je mee. God werkt in de geschiedenis op een subtiele manier door alles heen en duwt de dingen in zijn richting, naar zijn prachtige toekomst toe. Hij helpt het kwaad voorkomen en doet het goede bloeien.
Ja, bidden werkt, maar de uitkomst is niet voorspelbaar. Als je namelijk precies wist hoe God je gebeden verhoort, dan werd het een soort machine. Jij bidt, God ‘draait’. Eigenlijk wordt God dan een soort slaafje van je.
Daarbij komt dat je meestal niet écht weet wat goed voor je is. Je kent maar een paar gevolgen van wat je vraagt, maar er zijn duizenden, misschien wel miljoenen grote en kleine gevolgen. Dat kun je nooit overzien en allemaal afwegen. God wel.
Laat God dus zijn afwegingen maken. Hij is geen slaafje van je. Bidden is geen machine, zo van: ik vraag, God draait wel. Maar God heeft invloed op dit leven, dat merk gelovigen vaak genoeg. Je weet nooit precies wat goed is, voor jou zelf niet en zeker niet voor een ander. Vraag dus gewoon wat jij verlangt en laat God de rest doen.
Hoe gaat biddag op Urk?
In een aantal plaatsen verloopt biddag net wat anders, vooral de vissersdorpen, met name Urk. Daar heet biddag voluit: biddag voor gewas, arbeid en visserij. Dit viert men, wegens het visseizoen, een maand eerder dan de rest van het land: de tweede woensdag van februari. En dankdag is dan weer een stuk later: 31 december pas. De week voor biddag ligt de hele vissersvloot van Urk in de haven en vaart men niet uit.
Psalm 127 is een prachtige tekst. “Als God het huis niet bouwt, dan zwoegen de bouwers tevergeefs.” Eigenlijk is God het die het werk doet. “Het doet er niet toe of je vroeg opstaat, want God geeft het in je slaap.” Veel dingen gebeuren zonder dat je er erg in hebt of invloed op hebt.
Daarop denkt Jezus door, in een onbekende maar mooie gelijkenis. Het gaat over een boer die zaait en niet weet wat er met de zaadjes gebeurt. Ze ontkiemen buiten het zicht, onder de grond. Zo ‘ontkiemt’ er heel veel in je leven, buiten het zicht, als het ware ondergronds. Veel ontwikkelingen heb je geen grip op, maar doen toch veel met je.
