Echte stilte kennen we niet zo goed. We ervaren stilte soms als leegte, die beangstigend kan werkt. Het is dan ook niet verwonderlijk dat we vaak de neiging hebben de stilte te ontvluchten.

Stilte schept ruimte voor een andere aanwezigheid

Wat stilte met je doet

Stilte kan veel in beweging zetten. Doordat de gevoeligheid van je zintuigen toeneemt, kun je intensiever en geconcentreerder bepaald worden bij je levensomstandigheden. Kleine, eenvoudige dingen kunnen je ineens diep ontroeren. Er kan van alles omhoogkomen, zoals boosheid, onrust of verdriet. Wie langer stil is, merkt dat de weerstand tegen stilte omslaat in blijdschap en rust. Dat schept ruimte voor een andere aanwezigheid, waarin een ontmoeting kan ontstaan tussen Schepper en schepsel. 

Als God spreekt, doet Hij dat vaak zachtjes, subtiel en zonder stemverheffing. Hoe stiller je dus wordt, hoe meer je van Hem opmerkt. Wie dagelijks tijd vrijmaakt om stil te zijn, ontdekt ook steeds meer van God.

Stilte oefenen

Wil je op deze manier God ontmoeten? Zorg dan dat je niet afgeleid kunt worden, door bijvoorbeeld je smartphone. Zoek een plaats waar je in een ontspannen – en tegelijk aandachtige – houding stil kunt zijn. Je bidt niet alleen met je hart en je verstand, maar ook met je lichaam. Besteed dus ook aandacht aan een goede lichaamshouding. Neem de tijd om rustig 'in aanwezigheid’ te komen.

Open je voor God door je op Hem te richten, wanneer je rustig en geconcentreerd bent. Gun jezelf de ruimte wanneer dat even duurt.

Om echt stil te worden, helpt het je bewust te worden van je ademhaling. Probeer rustig in en uit te ademen. Neem hier gerust een paar minuten de tijd voor.

• Lees ook: ‘Leven met rust en aandacht’: 3 oefeningen

In de stilte blijven

Het kan gebeuren dat je gedachten toch van het ene onderwerp naar het andere gaan, waardoor je uit de innerlijke stilte wordt gehouden. Haak niet af wanneer dat jou overkomt, maar zet door. Concentreer je op de stilte, en probeer in de innerlijke stilte te komen.

Komen bepaalde mensen of situaties in je gedachten, weeg dan af wat je hiermee doet. Zijn het mensen of situaties die je in gebed aan God kunt toevertrouwen, waarna je je opnieuw op de stilte kunt richten? Moet je hier meer mee doen, bijvoorbeeld doordat er sprake is van onderlinge verwijdering waar jij een rol in speelt en die jouw relatie met God beïnvloedt? Bepaal je daar dan in het gebed bij, zodat God duidelijk kan maken wat je daarmee moet doen.

Christelijke meditatie

Bij christelijke stiltemeditatie gaat het erom stil te worden en je gedachten te vullen met woorden die van God komen. Omdat God zich in de Bijbel bekendmaakt, vervult de Bijbel daar een belangrijke rol in.

Nadat je een tijdje stil bent geweest, lees je een Bijbelgedeelte en neem je tijd om deze in alle rust, met een biddende houding te overdenken. Het is niet nodig de hele context van het Bijbelgedeelte te lezen. Het is ook niet erg als je vragen over de tekst overhoudt. De Bijbeltekst kan je evengoed raken en je genoeg geven waar je mee verder kunt. Denk biddend na over jezelf, je manier van leven en de zin van jouw leven.

Bij meditatie gaat het om de ervaring op hartsniveau

Wie aan de hand van de Bijbel mediteert, doet iets anders dan de Bijbel bestuderen. Wie aan Bijbelstudie doet, is vooral op kennisniveau bezig. Het gaat om kennis van het Bijbeldeel, waarbij de context en historische achtergrond meewegen. Bij meditatie gaat het meer om de ervaring op hartsniveau. Hier staan vragen centraal als: Wat raakt jou in de tekst? Op welke manier zegt God daarmee iets tegen jou persoonlijk?

Bepaal vooraf hoeveel tijd je wilt uittrekken om op deze manier te bidden. Houd vast aan de beslissing die je hier vooraf over genomen hebt. Het antwoord op de vraag of het plezierig gaat, moet niet van invloed zijn op de lengte van je gebedstijd.

Richting ervaren

Wanneer je op zoek gaat naar wat God je wil zeggen, kun je je hart als kompas gebruiken. Leer naar je biddende hart te luisteren en vang de signalen op die het je ingeeft. Wees gericht op de goede signalen en vertrouw daarop. Wanneer je blij of enthousiast wordt, kan dat iets zeggen over de aanwezigheid van God en over het dichter bij God komen. Word je boos of geïrriteerd, dan kan dat duidelijk maken dat je op afstand van God komt.

Zoek de echte vreugde die van God komt. Sta open voor troost en vertrouwen. Sta je voor een keuze? Realiseer je dan dat er pas van een echte keuze sprake kan zijn wanneer je verschillende goede dingen tegen elkaar afweegt.

• Lees ook: Stiltedagboek: wat als het stil blijft?

Meditatie stap voor stap

• Neem tijd om stil te worden
• Spreek God aan in je eigen woorden. Vertel Hem eerlijk hoe je je voelt, bijvoorbeeld of je je verwachtingsvol, sceptisch, afwachtend, blij, boos, angstig, verdrietig of hoopvol voelt. Je mag helemaal jezelf zijn.
• Lees een gedeelte uit de Bijbel. Probeer je in de tekst te verplaatsen. Je kunt jezelf verschillende vragen stellen: Welke rol of plaats heb ik in dit verhaal? Doe ik mee in de handelingen, of sta ik van een afstand toe te kijken? Welk gedeelte raakt mij? Is er een oproep in de tekst waarin ik herkenning vind?
• Zoek niet geforceerd naar iets wat je zou moeten raken. Wanneer je niets voelt, of wanneer je de indruk hebt dat de tekst je niets zegt, wil dat niet zeggen dat er niets gebeurt. Soms zegt de tekst achteraf pas iets.
• Vertel God welke gedachten jij naar aanleiding van de Bijbeltekst had. Word daarna stil en geef God de ruimte. Misschien is het lastig om echt stil te worden. Hoe langer je het volhoudt, hoe beter het zal gaan.
• Sluit je meditatie af met een aantal woorden die je tot God spreekt. Dat kan bijvoorbeeld het Onze Vader zijn.

Tot slot

Blik op deze gebedstijd terug: wat raakte mij? Wat gebeurde er? Wat wil ik van deze meditatie vasthouden? Schrijf het op, zodat je later op je ervaringen kunt terugvallen.