Het verhaal achter ‘’t Hijgend hert’ en vijf andere feitjes over bekende geloofsliederen
Inspiratie
Leestijd: 5 minDoor Esther Tims-Van Helden
Inspiratie
Leestijd: 5 minDoor Esther Tims-Van Helden
We zingen ze jaar in, jaar uit en kennen veel liederen van binnen en buiten – of toch niet helemaal? Achter veel bekende christelijke nummers schuilen verhalen die je waarschijnlijk niet kent. De meest verrassende feitjes op een rijtje.
Het lied ‘Amazing Grace’ is geschreven door John Newton, een man die letterlijk en figuurlijk door diepe wateren ging. Als jonge zeeman leefde hij wild en ruw, ver van God. Hij werkte op slavenschepen — tot een storm op zee in 1748 zijn leven voorgoed veranderde. Terwijl de golven over het dek sloegen en hij dacht dat het schip zou vergaan, riep hij in wanhoop tot God. Tot zijn verbazing overleefde hij de storm. Jaren later, nadat hij zich volledig van de slavenhandel had afgekeerd, werd Newton predikant. In een preek over koning David die zich verwonderde over Gods goedheid sprak hij de woorden die zijn eigen verhaal vertelden: ‘Amazing grace, how sweet the sound, that saved a wretch like me…’
Om maar meteen met de deur in huis te vallen: ‘You Raise Me Up’ is van oorsprong geen christelijk lied, al wordt het vaak in kerken gezongen én regelmatig bij Nederland Zingt. Ook is het geen oud lied, in tegenstelling tot wat veel mensen denken. Het stamt uit 2001, toen de Noorse componist Rolf Løvland een melodie schreef, geïnspireerd door Keltische volksmuziek. Het is vele malen gecoverd en stond zelfs aan de top van de Christian Billboard Chart.
Leuk feitje: dit lied komt niet uit de bundel van Johan de Heer, maar uit Glorieklokken, de zangbundel van zendelinge Moesje Alt. Moesje, geboren in 1883 in Den Haag, vertrok op haar twintigste naar Nederlands-Indië, waar ze zendingszuster werd en een leven wijdde aan het helpen van anderen. Ze vertaalde het Zweedse lied van Fredrick A. Blom naar een eigen Nederlandse tekst, die de schoonheid en troost van het Nieuw Jeruzalem benadrukt. Zelf maakte ze veel ontbering mee; afwijzing, gevangenisstraf en ziekte. Ze putte kracht uit haar geloof en het vooruitzicht van eeuwige vreugde.
Kom op 5 juni naar het grootste worshipconcert van Nederland
Ontdek meerWe voelden allemaal dat dit iets heel bijzonders was
“Ze kwam uit de studio met tranen in haar ogen en ik vroeg me meteen af: wat is daar gebeurd?”, vertelt voormalig Sela-zanger Frans Korpershoek in de EO-podcast Dit is mijn lied. “We voelden allemaal dat dit iets heel bijzonders was.” Het ging om Kinga Bán, die bijzonder geraakt was toen ze voor het eerst het lied ‘Ik zal er zijn’ zong met haar band Sela.
Het lied kreeg extra betekenis omdat Kinga Bán het vaak zong tijdens de laatste jaren van haar leven, toen ze ernstig ziek was. Daardoor is het voor velen verbonden geraakt met troost, geloof en Gods nabijheid in lijden, terwijl het oorspronkelijk niet als samenzanglied bedacht was.
Psalm 42, bekend als ‘’t Hijgend hert’, is misschien wel de meest gezongen psalm in de geschiedenis. De psalmberijming ontstond toen men de Psalmen in de volkstaal wilde zingen, zodat iedereen in de kerk kon meedoen. De oude berijming van Petrus Datheen (1566) raakte verouderd, en daarom kwam er in 1773 een nieuwe versie. Aan die berijming werkte dichteres Lucretia van Merken mee. Van haar zijn de bekende zinnen:
‘’t Hijgend hert, der jacht ontkomen, schreeuwt niet sterker naar ’t genot, van de frisse waterstromen, dan mijn ziel verlangt naar God.’ Na het overlijden van de ouders en zus van Lucretia vond ze troost in haar geloof, dat ze zag als een bron van kracht. Lucretia wilde met haar werk het christelijk geloof verdedigen tegen het opkomende ongeloof van haar tijd. Bijzonder is dat haar werk werd goedgekeurd, ondanks haar remonstrantse achtergrond – een stroming die iets vrijzinniger dacht over geloof en genade. Een commissie van gereformeerde predikanten keurde elke psalm namelijk streng op taal en theologie.
Het aanbiddingslied ‘Jezus Overwinnaar’ is miljoenen keren gestreamd op YouTube. Het nummer ontstond in 2019, in de huiskamer van zangeres Eline van Dijk. In een interview met het Nederlands Dagblad vertelde ze dat het haar eigenlijk is overkomen. “Liedjes schrijven was nooit deel van mijn leven. Ik nam het niet serieus. Tijdens een conferentie in Nijkerk was er ruimte voor spontane aanbidding, dan ga je ‘buiten’ een bestaand lied om. Ik zong toen het refrein van Jezus Overwinnaar: ‘Naam boven alle namen’ en iedereen zong mee. Reyer van Drongelen, die al langer meeloopt in de worshipwereld, was die avond deel van de band en hoorde het dus ook. Eenmaal thuis heb ik een blauwdruk voor ‘Jezus Overwinnaar’ geschreven, later hebben Reyer en ik samen verder geschreven. Toen Reyer het resultaat aan Kees Kraayenoord liet horen, dacht Kees dat het nóg beter kon. Toen hebben we het met z’n drieën afgemaakt.” Tijdens de coronapandemie kreeg het lied een extra betekenis. Het werd gezongen tijdens online kerkdiensten, thuis en in digitale gebedsgroepen, waardoor mensen ondanks de onderlinge afstand verbondenheid ervaarden.
