Hoe kan ik gastvrijer zijn? Gastenbroeder Hans-Peter Bartels geeft tips: 'Gastvrijheid is een Bijbelse opdracht'
Inspiratie
vandaag · 08:51| Leestijd:7 min
Update: vandaag · 08:52
Stel, op een doordeweekse dag vraagt iemand je spontaan of hij vanavond mee mag eten. Wat doe je? Grote kans dat er allerlei redenen te binnen schieten waarom het niet goed uitkomt. Zonde, vindt gastenbroeder Hans-Peter Bartels. “We zouden meer oog voor elkaar moeten hebben.”
Als er iemand is die ons kan leren hoe we gastvrijer kunnen zijn, dan zijn het wel de franciscanen van het minderbroederklooster in Megen. En dat is belangrijk, drukt gastenbroeder Hans-Peter Bartels ons op het hart: “Gastvrijheid komt steeds meer onder druk te staan, terwijl het juist een van de pijlers van onze samenleving zou moeten zijn – zeker voor ons als christenen."
"Wij geloven dat we kinderen van God zijn, en broers en zussen van elkaar. Dan moeten we ook op die manier met elkaar omgaan. Gastvrij zijn betekent de ander als gelijke beschouwen.”
Gastvrijheid
'Als gastenbroeder maak ik mooie ontmoetingen mee'
Hans-Peter is al zo’n zeven jaar gastenbroeder bij de minderbroeders franciscanen: eerst voor een periode van vijf jaar, en sinds ruim twee jaar opnieuw. “In overleg met het bestuur verdeelt de landelijke overste alle taken. Hij wist dat hij voor het ambt van gastenbroeder bij mij moest zijn. Ik heb het altijd al een leuke functie gevonden, en hij vond me ook geschikt. Ik ben erg precies en hou van het sociale contact met andere mensen. Dat zijn een paar eigenschappen die goed bij een gastenbroeder passen.”
Andere mensen zo intens welkom laten voelen, vind ik een van de mooiste dingen aan dit ambt.
De functie heeft hem al veel mooie ontmoetingen opgeleverd, vertelt Hans-Peter. “Ik herinner me nog goed dat er eens een moeder en dochter bij ons verbleven. Ze hadden een moeilijke tijd achter de rug. In een van onze gesprekken zei ik: ‘Jullie weten toch wel dat we veel om jullie geven?’ Dat raakte hen diep, juist omdat ze zich op veel plekken niet welkom hadden gevoeld. Andere mensen zo intens welkom laten voelen, vind ik een van de mooiste dingen aan dit ambt.”
Gastvrijheid vraagt soms veel
Uniek aan de gastvrijheid van de minderbroeders franciscanen? “Onze kloostertraditie gaat ervan uit dat we alles gekregen hebben, niets is ons bezit. En alles wat je hebt, deel je met anderen. Om die reden verblijven onze gasten ook tussen onze kamers. We hebben geen apart gastenkwartier, zoals in andere kloosters het geval is.”
- Download gratis de nieuwe Visie-app en lees Visie waar en wanneer je wilt!
Download gratis de nieuwe Visie-app en lees Visie waar en wanneer je wilt!
Het vraagt af en toe veel van hun gemeenschap, vervolgt Hans-Peter. Vaak verblijven er groepen in het klooster, en af en toe komen er ook individuele gasten langs. Die verblijven zo’n twee à drie nachten bij de minderbroeders franciscanen. “Onze gasten zijn overal bij – het eten, het bidden – en we komen ze regelmatig tegen op de gangen.”
Sommige gasten zijn nog geen tien minuten binnen en trekken dan al onze kasten open.
De grootste uitdaging in zijn functie is dat er af en toe ook gasten in het klooster verblijven met wie er een minder goede match is. “Ik merk dan weleens dat ze vooral bij ons langskomen om aapjes te kijken. Dan zijn ze nog geen tien minuten binnen en trekken ze de kasten al open om te kijken hoeveel theedoeken we hebben liggen. ‘Hebben jullie er zo veel nodig?’ roepen ze dan uit. We staan open voor allerlei soorten gasten, maar het uithouden met zulke mensen is soms wel lastig. Het scheelt om dan te bedenken dat ze maar twee à drie nachten blijven.”
Hoe kan ik gastvrijer zijn?
Dat gastvrij zijn niet vanzelfsprekend is, begrijpt de gastenbroeder dus als geen ander. “Gastvrijheid staat onder druk in onze maatschappij. We zijn heel individualistisch geworden. Het is in onze volksaard geslopen dat we vooral met onszelf bezig zijn.”
Ik denk dat gastvrijheid een Bijbelse opdracht is.
Dat is ook wel iets dat typisch is voor Noord-Europese culturen, denkt hij. “Hier zijn we erg gesteld op onze rust en privacy, en zijn we enorm van het plannen. Dat zorgt voor een hoge drempel om gastvrij te zijn. In andere landen wordt er bijvoorbeeld standaard voor iemand extra gekookt en laten mensen makkelijker afspraken schieten wanneer er onverwacht bezoek op de stoep staat.”
We zouden wat hem betreft meer naar elkaar moeten omzien. “Het is nogal wat om iemand buiten te laten staan. Sterker nog, ik denk dat gastvrijheid een Bijbelse opdracht is. Een van mijn lievelingsverhalen is dat van Marta en Maria. Zij laten beiden een manier van gastvrijheid zien: Marta zorgt voor Jezus met haar daden, Maria geeft Jezus aandacht en luistert naar Hem.”
7 praktische tips om gastvrijer te zijn
Toch is het niet altijd makkelijk. Daarom geeft Hans-Peter zeven praktische tips om die excuusjes de kop in te drukken als iemand vraagt of hij vanavond bij je mag komen eten.
- "Mijn huis is niet opgeruimd."
“Als ik voor mezelf mag spreken: ik ben liever te gast bij iemand die oprecht is, dan iemand die de schone schijn ophoudt en zich anders voordoet. Je huis hoeft niet opgeruimder te zijn dan normaal: ik wil te gast bij je zijn zoals je bent.” - "Ik kan niet goed koken."
Lachend: “Dat is een lastige, want er zijn inderdaad zelfs mensen die een pan met water kunnen laten aanbranden! Maar geen zorgen: een maaltijd kan ook heel eenvoudig zijn. Het gaat erom dat deze met aandacht is bereid. En bijvoorbeeld een boterham met kaas kan dan ook heel lekker zijn.” - "Ik heb niet genoeg boodschappen in huis."
“Er is altijd wel wat te improviseren. Dat levert misschien wel een wonderlijke combinatie op, maar dan hebben we tenminste voldoende te eten! In Nederland zijn we erg van het krap koken: we zijn met vier, dus koken we voor vier. Maar iedereen heeft altijd nog wel iets in huis.” - "Mijn andere gezinsleden zitten er niet op te wachten."
“Het is nooit goed om de schuld op anderen te schuiven, en dan nog: je kunt vast wel een oplossing verzinnen. Nodig de gast bijvoorbeeld uit om samen ergens wat te eten, of een wandeling te maken.” - "Ik heb behoefte aan een moment voor mezelf."
“Tijd voor jezelf is heel belangrijk, maar het kan geen reden zijn om iemand niet bij je uit te nodigen. Als je ervan uitgaat dat je de ander als gelijke behandelt, moet je op deze manier niet jezelf boven de ander plaatsen. En als dit echt het enige moment in de week is dat je een momentje voor jezelf hebt, is het misschien goed om eens al je andere bezigheden tegen het licht te houden.” - "Ik moet vanavond sporten."
“Natuurlijk wil je een ander niet teleurstellen. En als je een teamsport doet, is het vervelend als je op het laatste moment de training af moet zeggen. Hetzelfde geldt voor een hobby als toneelspelen bij een vereniging, wat ik zelf graag doe: het is moeilijk repeteren als een van de spelers er niet is. Maar ook hierin kun je creatief zijn: je kunt bijvoorbeeld vragen of je gast mee wil gaan en zo toch voor de ander zorgen.” - "Ik ben moe van mijn werkdag."
“Wist je dat iemand verzorgen je ook nieuwe energie kan geven? Hoewel het niet je drijfveer zou moeten zijn, geeft het je vaak een goed gevoel om iemand van eten te voorzien. Bovendien willen gasten je vaak met iets helpen. Schroom daarom niet om bijvoorbeeld samen de afwas te doen, dat scheelt jou weer tijd en energie.”
