Als er iemand is die ons kan leren hoe we gastvrijer kunnen zijn, dan zijn het wel de franciscanen van het minderbroederklooster in Megen. En dat is belangrijk, drukt gastenbroeder Hans-Peter Bartels ons op het hart: “Gastvrijheid komt steeds meer onder druk te staan, terwijl het juist een van de pijlers van onze samenleving zou moeten zijn – zeker voor ons als christenen."

"Wij geloven dat we kinderen van God zijn, en broers en zussen van elkaar. Dan moeten we ook op die manier met elkaar omgaan. Gastvrij zijn betekent de ander als gelijke beschouwen.”

'Als gastenbroeder maak ik mooie ontmoetingen mee'

Hans-Peter is al zo’n zeven jaar gastenbroeder bij de minderbroeders franciscanen: eerst voor een periode van vijf jaar, en sinds ruim twee jaar opnieuw. “In overleg met het bestuur verdeelt de landelijke overste alle taken. Hij wist dat hij voor het ambt van gastenbroeder bij mij moest zijn. Ik heb het altijd al een leuke functie gevonden, en hij vond me ook geschikt. Ik ben erg precies en hou van het sociale contact met andere mensen. Dat zijn een paar eigenschappen die goed bij een gastenbroeder passen.”

Andere mensen zo intens welkom laten voelen, vind ik een van de mooiste dingen aan dit ambt.

De functie heeft hem al veel mooie ontmoetingen opgeleverd, vertelt Hans-Peter. “Ik herinner me nog goed dat er eens een moeder en dochter bij ons verbleven. Ze hadden een moeilijke tijd achter de rug. In een van onze gesprekken zei ik: ‘Jullie weten toch wel dat we veel om jullie geven?’ Dat raakte hen diep, juist omdat ze zich op veel plekken niet welkom hadden gevoeld. Andere mensen zo intens welkom laten voelen, vind ik een van de mooiste dingen aan dit ambt.”

Gastvrijheid vraagt soms veel

Uniek aan de gastvrijheid van de minderbroeders franciscanen? “Onze kloostertraditie gaat ervan uit dat we alles gekregen hebben, niets is ons bezit. En alles wat je hebt, deel je met anderen. Om die reden verblijven onze gasten ook tussen onze kamers. We hebben geen apart gastenkwartier, zoals in andere kloosters het geval is.”

• 

  Download gratis de nieuwe Visie-app en lees Visie waar en wanneer je wilt!

  Download gratis de nieuwe Visie-app en lees Visie waar en wanneer je wilt!

Het vraagt af en toe veel van hun gemeenschap, vervolgt Hans-Peter. Vaak verblijven er groepen in het klooster, en af en toe komen er ook individuele gasten langs. Die verblijven zo’n twee à drie nachten bij de minderbroeders franciscanen. “Onze gasten zijn overal bij – het eten, het bidden – en we komen ze regelmatig tegen op de gangen.”

Sommige gasten zijn nog geen tien minuten binnen en trekken dan al onze kasten open.

De grootste uitdaging in zijn functie is dat er af en toe ook gasten in het klooster verblijven met wie er een minder goede match is. “Ik merk dan weleens dat ze vooral bij ons langskomen om aapjes te kijken. Dan zijn ze nog geen tien minuten binnen en trekken ze de kasten al open om te kijken hoeveel theedoeken we hebben liggen. ‘Hebben jullie er zo veel nodig?’ roepen ze dan uit. We staan open voor allerlei soorten gasten, maar het uithouden met zulke mensen is soms wel lastig. Het scheelt om dan te bedenken dat ze maar twee à drie nachten blijven.”

Hoe kan ik gastvrijer zijn?

Dat gastvrij zijn niet vanzelfsprekend is, begrijpt de gastenbroeder dus als geen ander. “Gastvrijheid staat onder druk in onze maatschappij. We zijn heel individualistisch geworden. Het is in onze volksaard geslopen dat we vooral met onszelf bezig zijn.”

Ik denk dat gastvrijheid een Bijbelse opdracht is.

Dat is ook wel iets dat typisch is voor Noord-Europese culturen, denkt hij. “Hier zijn we erg gesteld op onze rust en privacy, en zijn we enorm van het plannen. Dat zorgt voor een hoge drempel om gastvrij te zijn. In andere landen wordt er bijvoorbeeld standaard voor iemand extra gekookt en laten mensen makkelijker afspraken schieten wanneer er onverwacht bezoek op de stoep staat.”

We zouden wat hem betreft meer naar elkaar moeten omzien. “Het is nogal wat om iemand buiten te laten staan. Sterker nog, ik denk dat gastvrijheid een Bijbelse opdracht is. Een van mijn lievelingsverhalen is dat van Marta en Maria. Zij laten beiden een manier van gastvrijheid zien: Marta zorgt voor Jezus met haar daden, Maria geeft Jezus aandacht en luistert naar Hem.”