Zo is Hebreeën een beetje de ‘Dick Schoof’ van het Nieuwe Testament. Is het een preek, een theologische notitie, of toch een brief? Veel is onduidelijk. In Hebreeën haalt de schrijver van alles uit de tempel om uit te leggen wat er precies gebeurd is met Jezus Christus en waarom we niet bang hoeven te zijn voor God vanwege zonde. De tempel ‘bemiddelde’ Gods aanwezigheid: hij gaf toegang tot God, zonder dat zijn heilige aanwezigheid mensen zou overweldigen. Maar wat kwam Jezus nou doen?

Jezus' menselijkheid

In dit gedeelte ligt de focus op de hogepriester, die jaarlijks tijdens Grote Verzoendag namens het volk optrad om zich te verzoenen met Israëls God. Weinig Bijbelschrijvers benadrukken de menselijkheid van Jezus zo sterk als de schrijver van Hebreeën. Risicovol zoekt hij het randje op van wat gezegd kan worden; misschien is dat de reden dat hij anoniem bleef: “Want deze hogepriester kan met onze zwakheden meevoelen, omdat Hij, net als wij, in elk opzicht op de proef is gesteld, maar dan zonder te zondigen” (Hebr. 4:15). Jezus was mens, net als wij, met alle gedoe, aanvechtingen, momenten van vertwijfeling en verleiding. Maar Hij was ook anders. Hoewel Hij voortdurend in besmet gebied verkeerde, werd Hij nooit ziek.

Stereotype

En daar houdt de vergelijking op. Jezus hoefde nooit verzoening voor zichzelf te zoeken. Sterker nog: Hij kwam niet eens uit de levitische lijn, noch was Hij officieel als hogepriester aangesteld. Het voorbeeld lijkt volledig mank te gaan. Of toch niet. Net wanneer je denkt dat alles helder is, gebruikt de schrijver van Hebreeën het voorbeeld niet slechts als vergelijking; het is een poging om dicht bij de werkelijkheid te komen. Daarom introduceert hij de vreemde figuur van Melchisedek: een rondlopende priester uit Genesis die een soort stereotype wordt van iemand die niet aan de gewone eisen voldoet, maar toch een ambt bekleedt. Zo is Jezus ook hogepriester: zonder opleiding of afkomst, maar geroepen en aangesteld om namens mensen op te treden. Hogepriester van een totaal andere orde.

Hebreeën wil zeggen dat alles op dezelfde manier totaal veranderd is. Daarom kunnen we zonder schroom tot God gaan (vers 16). Waar eerst alleen de hogepriester tot God kon gaan namens het volk, daar kan via deze Hogepriester Jezus nu iedereen gaan. Ik ben eerlijk gezegd niet zo van het zoetsappige ‘komen zoals je bent’. Maar de schrijver van Hebreeën blijkbaar wel.