Volgens royaltydeskundige Simone Lamain is mei 2016 een belangrijk moment geweest in die groeiende openheid. “De Britse prinsen William en Harry, toen nog on speaking terms, richtten het initiatief Heads Together op. Ze wilden daarmee mentale gezondheid bespreekbaar maken en probeerden ook beroemdheden te betrekken bij hun initiatief. Op dat moment wilde nog niemand zich aansluiten, kennelijk uit schaamte. Pas toen het initiatief populairder werd, durfden mensen zich over dit thema uit te spreken.”

Voortrekkersrol

Toch blijkt de echte voortrekkersrol te zijn weggelegd voor de Noorse prinses Mette-Marit. Simone: “Ze is sinds 2001 al beschermvrouwe van de Noorse raad voor mentale gezondheid. Op de site van het Noorse Koninklijk Huis staat dat mentale gezondheid voor Mette-Marit een speerpunt is in haar werk. Wat vroege betrokkenheid betreft, is zij dus echt de kampioen.”

Ook andere Europese vorstenhuizen proberen hun steentje bij te dragen. De Belgische koningin Mathilde organiseerde ter gelegenheid van haar vijftigste verjaardag tien fietstochten onder het motto ‘Samen in beweging voor het mentale welzijn’. “Mathilde is een sociaal invoelend iemand. Ze vroeg in een interview ook aandacht voor depressies.

Binnen het Deense vorstenhuis is het kroonprinses Mary die zich met haar Mary Foundation inzet voor een samenleving waar iedereen bij hoort, en vecht tegen sociale isolatie. Vandaar ook dat ze zich bezighoudt met de strijd tegen pesten.”

Overspoeld door gevoelens

Voor Simone springt de inzet van koningin Máxima er met kop en schouders boven uit. “Voor Máxima was de dood van haar zusje Inez in 2018 een eyeopener wat betreft geestelijke gezondheid. Ze ging zich op allerlei manieren verdiepen in het thema: ze bezocht scholen, sprak met studenten in Delft over stress en deed mee aan een denksessie over de twee gezichten van social media. Vorig jaar nog schreef ze een open brief aan de jongeren van Nederland. De boodschap van die brief is duidelijk: ‘Praten, praten, praten. Dat helpt écht.’”

Onze vorstin is open over haar persoonlijke ervaringen. “Máxima vertelde in een toespraak dat ze na de suïcide van haar zusje overspoeld was door gevoelens van verdriet, verlies, machteloosheid. Dat het zover was gekomen en dat haar familie haar niet heeft kunnen helpen, hield haar bezig. Hadden ze signalen eerder moeten oppikken en hadden ze méér kunnen doen?

Harry en William

Ook de Britse prinsen zijn behoorlijk open over de mentale worstelingen waarmee ze zelf hebben gekampt. Harry kreeg na de dood van zijn moeder psychische problemen. En William kreeg heel wat te verwerken in de tijd dat hij voor de helikopterambulance werkte. Hij vertelde dat hij door dat werk met situaties te maken kreeg waar hij niet op voorbereid was. En dat het tonen van emoties iets is waarvoor mensen – vooral Britten – zich schamen.”

Voor Simone is het duidelijk dat de inbreng van de royals rond mentale gezondheid waardevol is. “Ze kunnen thema’s op de kaart zetten en bieden erkenning aan mensen die hiermee worstelen. Dat is belangrijk.”