
Ontdek meer in de EO-podcast 'De Ongelooflijke Podcast'
Leestijd: 1 min

Dit is de eerste van vier bijzondere afleveringen waarin we de beste fragmenten uit zeven jaar Ongelooflijke Podcast aan je laten horen. Deze keer staan onze mooiste geloofsgesprekken centraal. Waarom gelooft de een wel en de ander niet? En wat gebeurt er als je wereldbeeld opeens kantelt?

Een primeur: dit is het eerste uitgebreide interview op NPO Radio 1 met een predikant uit de Gereformeerde Gemeenten. Een reformatorisch kerkverband dat buitenstaanders al snel als 'zwaar' en 'streng' bestempelen. Maar kloppen die vooroordelen wel? Hoe is het er nou écht?

Zet je schrap voor een indrukwekkend en rauw verhaal - gelukkig ook met veel humor. Mirjam Polak is net terug uit Libanon, waar ze woont en werkt, en beleeft in Nederland een cultuurshock. Als kind wilde Mirjam dolfijnentrainster worden, maar dat liep nét even anders.

Ze schreef een opmerkelijk essay in Trouw - een essay dat ze zelf omschrijft als haar coming-out als gelovige. Want ja: na jarenlang zoeken durft schrijver Josha Zwaan dat inmiddels hardop te zeggen. Zwaan schreef de bestseller Parnassia en heeft een achtergrond als gedragswetenschapper.

Als je om je heen kijkt lijkt er soms een sluier van nihilisme en teleurstelling over de samenleving te liggen. Misschien wel in het bijzonder bij de millennials - de dertigers van nu. Een generatie die is opgegroeid met de belofte dat alles mogelijk is. Dat je moet doen wat je gelukkig maakt.

Misschien wel een van onze favoriete afleveringen van het jaar. Hoe betrouwbaar zijn de historische bronnen over Jezus - en dan met name de evangeliën? Geurt Henk van Kooten doet daar baanbrekend onderzoek naar.

Veel mensen kijken uit naar 5 december vanwege Sinterklaas. Maar activist en dichter Jerry Afriyie – onder meer bekend van Kick Out Zwarte Piet – kijkt al vijftien jaar reikhalzend naar deze datum uit. Aanstaande vrijdag, 5 december, legt hij na een lange en turbulente strijd zijn werk neer.

Ze staat bekend als 'de non op de Zuidas'. Want ze is daar advocaat - in het financiële hart van Amsterdam - aan de top van de zakelijke piramide. Maar ze is óók een toegewijd zuster binnen een katholieke gemeenschap.

We spreken de bekendste ongelovige én satiricus van ons land: Arjen Lubach. Maar hoe bedenk je satire in een tijd waarin de politiek zelf absurdistisch lijkt? Het dagelijkse nieuws liet hem in ieder geval niet onberoerd.

Misschien is het wel de grootste vraag die er is: is er leven na de dood? Reinier Sonneveld denkt daar veel over na. Als kind had hij zelf een bijna-doodervaring, en later verdiepte hij zich in de wetenschappelijke onderzoeken naar dit fenomeen - en dat zijn er opvallend veel!

Er is iets opmerkelijks aan de hand. Toen we zes jaar geleden begonnen met De Ongelooflijke Podcast, leek het een voldongen feit: Nederland – en het Westen – wordt steeds minder religieus. De kerken stromen leeg. Secularisatie! Maar is dat nog wel zo?

'Nu ik zoveel over de dood heb nagedacht, durf ik te zeggen dat ik er niet bang meer voor ben.' Een van de vele indringende zinnen uit Op een andere planeet kunnen ze me redden, het nieuwe boek van Lieke Marsman. En wát een boek is het.

De eerste 25 jaar van zijn leven bracht hij afgezonderd van de wereld door, in een sekte, waar hij eigenlijk niet mocht bestaan. Maar de afgelopen vijf jaar leefde hij in vrijheid en werd hij zelfs een bekende Nederlander: Israël van Dorsten. Wat een contrast.

Er is iets opmerkelijks aan de hand. Want waar veel kerken krimpen of moeten sluiten, gaat de orthodoxe kerk regelrecht tegen deze trend in. De kerk groeit, en is zelfs een hype op internet, mede door mensen als Jordan Peterson die er positief over spreken.

Ze schreef volgens Trouw een van de vijf beste religieuze boeken van het afgelopen jaar: Claartje Kruijff. Ze is nu predikant en theoloog - zelfs voormalig Theoloog des Vaderlands - maar heeft een bijzondere route afgelegd.

We hebben het afgelopen jaar veel aandacht besteed aan de oorlog tussen Israël en Hamas, op zoek naar duiding en een beter begrip van dit complexe conflict. Deze podcast, precies een jaar na het begin van de grondoperaties in Gaza, is een belangrijke aflevering in die reeks.

Deze aflevering begint denkbeeldig op een zonnig Italiaans eiland, maar eindigt op een nogal andere plek. Te gast is schrijver en filosoof Désanne van Brederode. In haar boek 'Hoe het vuur te redden' pleit ze voor meer vuur in onze samenleving, misschien ook wel 'heilig vuur'.

Ze is een van de meest bekende religieverlaters van Nederland: Lale Gül. In 2021 werd ze uitgeroepen tot Nederlander van het jaar, door EW (voorheen Elsevier). Het was het jaar waarin alles voor haar veranderde.

Wat zit er toch in het water in Vlaanderen dat ze allemaal zo mooi kunnen praten? Christophe Vekeman heeft de gave van het woord, hij schreef zo'n twintig boeken en is columnist voor De Standaard.

Het is niet vaak dat je een primeur of een scoop kan aankondigen over Jezus, maar dat is deze aflevering wel het geval. Het is Pasen, een perfecte aanleiding om weer eens in te zoomen op de historische Jezus. Wie was hij nou echt als je er puur geschiedkundig naar kijkt?

Ze werd door christelijke politici ooit 'een gevaarlijke tante genoemd', want als partijleider en Tweede Kamerlid van D66 stond ze regelmatig tegenover de christelijke partijen.

We ontvangen een van de bekendste kerkverlaters van Nederland: Franca Treur. Vijftien jaar geleden kwam zij als een komeet de literaire wereld binnen met 'Dorsvloer vol Confetti', een boek over de reformatorische wereld waar ze vandaan komt en ook mee brak.

Wat als je ongelovig wil zijn, maar het lukt niet? Dat overkwam Esther Gerritsen, schrijver van romans, columns en scenario's voor tv en film. Voor haar werk werd ze vier keer genomineerd voor de Libris Literatuurprijs en haar laatste boek 'Gebied 19' kreeg 5 sterren in NRC.

Ze wordt door Filosofie Magazine 'de jongste filosoof van Nederland' genoemd en is met haar 20 jaar ook de jongste gast in de Ongelooflijke ooit: Dilara Bilgic. Na haar schrijversdebuut werd ze subiet door Mark Rutte uitgenodigd in het Torentje. Kortom, iemand om op te letten.

"Op geen andere plek voel ik me zo dicht bij God als na een arrestatie", dat zegt Rozemarijn van 't Einde: predikant, criminoloog en klimaatactivist voor Extinction Rebellion en Christian Climate Action. Ze is al 20 keer gearresteerd en komende zaterdag zou zo maar de 21ste keer kunnen worden.

Het was een zeer ongemakkelijk interview, vijf jaar geleden op NPO Radio 1. Cabaretier Jan Beuving weigerde bij Kunststof te praten over zijn geloof. Maar in zijn nieuwe voorstelling Restante staat zijn christelijke geloof juist centraal. Wat is er gebeurd?

Hij is misschien wel de meest bekende priester van Nederland: Antoine Bodar. Al zijn media-optredens hebben één ding gemeen: ze zijn nooit saai. Bodar viert dit jaar zijn 30-jarig jubileum als priester.

Wat als je zo depressief bent dat het leven zinloos lijkt? Of sterker: wat als het niet alleen zinloos líjkt, maar het leven ook echt zinloos is? Eens in de zoveel tijd overvalt de zinloosheid muzikant, schrijver en journalist Aafke Romeijn.

Hij is de jongste gast in de Ongelooflijke Podcast tot nu toe, Simon van Teutem is pas 24 jaar maar maakt nu al indruk als denker. Hij studeert politicologie in Oxford, schrijft voor De Correspondent en maakt een podcast voor NRC met Bas Heijne.

Ruim drie jaar, honderd afleveringen en een paar miljoen streams verder, nemen we in deze podcast de tijd om de balans op te maken. Wat hebben we de afgelopen drie jaar geleerd en wat zijn de belangrijke ontwikkelingen?

De eerste keer dat de Ongelooflijke Podcast dit beladen onderwerp behandelt: homoseksualiteit en geloof. Een combinatie die vaak moeizaam lijkt, maar diepere gronden kent dan je misschien verwacht.

Het is misschien wel een van de grootste vragen die de mensheid zich ooit gesteld heeft: bestaat God? Op het NPO Podcast Event kruisten twee filosofen de spreekwoordelijke degens: atheïst Stine Jensen en Emanuel Rutten.

Hoe kan het dat ik alles bereikte wat ik altijd wilde, en mij diep van binnen toch leeg voel? Met die vraag opende Kiza Magendane zijn column in NRC. Hij reflecteert op de 15-jarige vluchteling uit Congo die hij was.

Op zijn 13e las hij 'de Antichrist' van Nietzsche en had hij een hekel aan het christelijke geloof. Nu is hij de hoofdredacteur van het Katholiek Nieuwsblad: Anton de Wit. Journalist, schrijver en een van de meest prikkelende en vermakelijke denkers van nu.

'De dood. Praat erover, niet eroverheen'. Dat is de slogan van de nieuwe SIRE-campagne die mensen oproept het gesprek aan te gaan over de dood. Dat gesprek vindt in deze podcast plaats met Theoloog des Vaderlands Thomas Quartier.

Hij was pas 24 jaar toen hij chef online werd bij NRC, en Forbes noemde hem in 2016 een van de 30 meest interessante Europeanen onder 30: Ernst-Jan Pfauth. Mede-oprichter en tot voor kort directeur van De Correspondent.

"Het grootste kunstwerk van de Westerse beschaving", zo noemt de gevierde schrijver Willem Jan Otten de kerk, of specifieker: het kerkelijk jaar.

Wat doe je als de leider van jouw kerk Poetin verdedigt en zegt dat de oorlog in Oekraïne de schuld is van het decadente Westen? De preek van Patriarch Kirill, leider van de Russisch-Orthodoxe kerk, en zijn openlijke steun aan Poetin deed veel stof opwaaien.

Deze aflevering is even andere koek. We gaan namelijk in gesprek met een exorcist. Een exorcist? Ja, een exorcist. Dat is niet alleen iets uit enge Hollywoodfilms, ze bestaan echt!

Hij is de allereerste monnik ooit die benoemd is tot Theoloog des Vaderlands: Thomas Quartier. Filosoof, theoloog, schrijver en sinds 2012 ingetreden bij de Benedictijnen. Als hoogleraar houdt hij zich bezig met liturgie en rituelen in de huidige cultuur.

Een 'religieuze coming out', zo werd het genoemd in België. De bekende schrijver Kristien Hemmerechts vertelde in Knack dat ze sinds dit jaar naar de kerk gaat. En dat deed nogal wat stof opwaaien.

In de eerste aflevering van het nieuwe seizoen is Tim Hofman te gast: hij is presentator van BNNVARA en iemand die veel nadenkt over religie en de discussie daarover ook niet schuwt.

In deze aflevering een gesprek met de legendarische cabaretier Freek de Jonge. Een man die al ruim 60 jaar op het podium staat en onnavolgbaar veel voorstellingen heeft gemaakt. Als kind is Freek min of meer in een ketel met religie gevallen.

Hij noemt zichzelf een linkse, progressieve atheïst. Maar dan wel een met een passie voor Jezus. Zihni Özdil is historicus, schrijver en voormalig Tweede Kamerlid voor GroenLinks. Hij leest bijna elke dag uit de Bergrede.

Dit keer een gesprek over iets waar we het nog veel te weinig over gehad hebben: spiritualiteit. Wat is het precies en wat heb je eraan? Komt spiritualiteit en het ervaren van God steeds meer onder druk te staan in deze seculiere, gehaaste tijden?

Godsdienstfilosoof Dennis Vanden Auweele was een gepassioneerd atheïst, tot hij van zijn ongeloof viel. Hoewel Dennis pleit voor een herwaardering van religie, vindt hij de vraag of God bestaat maar oninteressant.

Hij omschrijft zichzelf als een 'Egyptisch-Nederlandse, christelijke maar in de islam gespecialiseerde, visueel beperkte, seksueel fluïde, transgender man van kleur': Mounir Samuel.

In deze aflevering een gesprek met misschien wel de meest interessante Nederlandse artiest van dit moment: Typhoon, of Glenn de Randamie zoals hij echt heet. Hij is rapper, zanger en maakte een van de beste albums van het afgelopen decennium.

We begonnen de Ongelooflijke Podcast ooit met iemand die ongelovig was geworden: Arjen Lubach. Deze nieuwe reeks beginnen we met iemand die de omgekeerde route heeft bewandeld: journalist, schrijver en presentator Stephan Sanders.

In deze aflevering een gesprek met misschien wel de grootste Nederlandse schrijver van deze tijd: Arnon Grunberg. Zijn werk is in meer dan 28 talen vertaald, en hij won zo ongeveer alle literaire prijzen die er zijn.

In deze aflevering duiken we in oude papyrusfragmenten en historische bronnen. Kerst staat voor de deur en dat leek ons een mooi moment om stil te staan bij Jezus. En dan met name Jezus als historisch persoon.

Jason Walters stond bovenaan onze verlanglijst toen we met deze podcast begonnen, vanwege zijn heftige persoonlijke verhaal en boeiende gedachtes over religie. Hij bekeerde zich tot de islam, radicaliseerde en werd lid van de Hofstadgroep.

Dit is ongetwijfeld de aflevering met de hoogste ratio mooie uitspraken per minuut. Wat dacht je van: 'De kerk is een instituut van schitterende nutteloosheid'. Of: 'God is een kunstenaar, geen kruidenier'.

Een speciale Q&A-aflevering waarin David Boogerd Theoloog des Vaderlands Stefan Paas bestookt met pittige luisteraarsvragen. Zoals: hoe kan je in God geloven met zoveel lijden in de wereld?

Deze aflevering gaat over de vraag der vragen: bestaat God? En wat zijn dan de beste argumenten voor Zijn bestaan? Filosoof Emanuel Rutten vond religie ooit totale onzin, nu verdedigt hij het bestaan van God.

"In deze tijd is het moeilijk om lid te blijven van de kerk, want de katholieke kerk is een zooitje", zegt cabaretier Herman Finkers in de Ongelooflijke Podcast.

In deze allereerste aflevering praat David Boogerd uitgebreid met presentator, cabaretier, dj, schrijver én overtuigd atheïst Arjen Lubach. Hoe ziet hij een atheïstisch Nederland voor zich? En waarom is hij milder geworden over religie?