
Ontdek meer in de EO-podcast 'De Ongelooflijke Podcast'
Leestijd: 1 min

De invloed van Big Tech - de grote technologiebedrijven - wordt steeds groter. Maar wie zijn de denkers achter die macht, en wat zijn hun - soms gevaarlijke - denkbeelden? Wat willen ze met de wereld… en met ons? Filosoof Haroon Sheikh kan dit als geen ander duiden.

Zijn boek had een jaar geleden moeten verschijnen, maar toen kreeg hij een hartstilstand. En vier maanden geleden volgden er nóg twee. Maar hij overleefde het, gelukkig, en is bij ons te gast: filosoof Jurriën Hamer. Het boek heet: Wat vrijheid van je vraagt – Filosofie voor een bloedserieuze tijd.

We leven in een broeierige tijd. Er is veel onbehagen en onvrede in de samenleving: tegen de politiek, de media en het establishment. Waar komt die onvrede ten diepste vandaan? En is er een antwoord op te vinden? Dat zijn vragen waar hij al decennia over nadenkt: filosoof Ad Verbrugge.

Er is iets geks aan de hand in Nederland. We behoren tot de welvarendste en gelukkigste landen ter wereld, en toch worden we steeds angstiger en somberder. 'Nederland is een therapiecultuur geworden', stelt religiewetenschapper Katie Vlaardingerbroek in haar nieuwe boek Nederland Therapieland.

Hij trekt volle zalen in Nederland en België door te praten over… de dood. Wij zijn als samenleving geneigd de dood weg te stoppen - misschien jij ook wel - maar dat is volgens hem helemaal niet nodig.

In deze aflevering gaan we op zoek naar de waarheid. Er is vandaag de dag meer informatie dan ooit, maar ook meer verwarring. Hoe kun je nog weten hoe het écht zit, te midden van fake news, complottheorieën en liegende presidenten? Hoe kunnen we helder denken in deze verwarrende tijd?

Het zijn schokkende cijfers: 1 op de 4 Nederlanders heeft een psychische aandoening, en onder jongeren loopt zelfs 1 op de 3 rond met psychische klachten. En dat percentage stijgt al jaren – al vóór corona. Wat is er aan de hand? "We leven in een groot experiment," zegt psychiater Rogier Hoenders.

Wat maakt gelukkig? Bestaat God? En wat is de oorsprong van het universum? Dat zijn zomaar een paar van de vragen die Thomas van Aquino behandelt in zijn werk. Thomas van Aquino is een van die historische figuren die je eigenlijk wel moet kennen, hij is één van de grootste Europese denkers ooit.

Hoe leef je een goed en misschien ook wel gelukkiger leven? Met meer focus en betekenis? Daar is Ernst-Jan Pfauth al negen jaar mee bezig.

Een heerlijk (ruim) uurtje beschouwen met Bas Heijne. Hij is schrijver en essayist voor NRC, winnaar van de prestigieuze P.C. Hooft-prijs en al voor de derde keer te gast bij De Ongelooflijke.

Het begin van een tweeluik, waarin we ons deze week laven aan de Denker des Vaderlands, Marjan Slob, en volgende week aan de Theoloog des Vaderlands, Kees van Ekris. Wat hebben zij aan wijsheid te bieden in deze turbulente tijd?

Filosoof Menno de Bree schreef een bijzonder boeiend essay over mentale problemen en de druk van de moderne maatschappij.

Er is iets aan het veranderen in het debat over geloof en ongeloof, merken filosofen Stine Jensen (atheïst) en Rik Peels (christen). Ze staan al jaren aan de frontlinie van het religiedebat, wat zien ze gebeuren?

Er is iets aan de hand met onze jongeren: ze worden angstiger, depressiever, sneller afgeleid en zien hun leven vaker als nutteloos. Dat stelt de Amerikaanse sociaal-psycholoog Jonathan Haidt in zijn geruchtmakende nieuwe boek 'The Anxious Generation'.

In deze maand van de filosofie spreken we iemand die volgens Trouw in de Premier League van de filosofie speelt, en Filosofie Magazine noemt hem een bedenker van 'fascinerende hersenkrakers': Emanuel Rutten.

Hij behoort tot de allergrootste denkers van de geschiedenis maar werd in ons land lang gevreesd en gehaat: Baruch Spinoza. Een joods-Nederlandse filosoof uit de 17e eeuw die enorm veel impact heeft gehad op hoe wij denken over politiek, tolerantie, vrijheid en religie.

We hebben meer kennis dan ooit, maar steeds minder waarheid. Hoe kan dat? Rob Wijnberg is filosoof en oprichter van De Correspondent, die nu 10 jaar bestaat.

Filosofie is overal, in alle hoeken van de samenleving: muziek, kunst, pornografie en de keuken. Dat stelt onze gast Ger Groot, die je en passant meeneemt in een enerverende stoomcursus langs de belangrijkste moderne filosofen.

Het is de snelst groeiende levensbeschouwing van de 20ste eeuw: atheïsme. Maar het is tijd om er op een andere manier naar te kijken. Dat zegt filosoof Rik Peels, die eerder te gast was in een spraakmakende aflevering van De Ongelooflijke over extremisme.

'De filosoof die in het hoofd kruipt van fundamentalisten', zo werd Rik Peels genoemd door Trouw. Peels is als filosoof en theoloog gespecialiseerd in extreme overtuigingen. Van jihadisme tot complottheorieën, nationalisme, extreemrechts en extreemlinks. Het is overal, maar is het nog te stoppen?

Hij wordt geclaimd door protestanten, katholieken en atheïsten: Erasmus. Zonder twijfel een van de grote denkers van de geschiedenis en een van Nederlands meest bekende schrijvers. Desiderius Erasmus was humanist, priester, filosoof, theoloog.

'God is dood, en wij hebben hem vermoord', schreef Friedrich Nietzsche zo'n 140 jaar geleden. Woorden die insloegen als een bom. En de gedachte erachter is misschien wel relevanter dan ooit.

'We zijn in een volstrekt nieuwe fase van de geschiedenis terechtgekomen. De groep is weggevallen en het individu staat moederziel alleen.' Dit schrijft psychiater Esther van Fenema in haar nieuwe boek 'Het Verlaten individu'.

Het is misschien wel een van de grootste vragen die de mensheid zich ooit gesteld heeft: bestaat God? Op het NPO Podcast Event kruisten twee filosofen de spreekwoordelijke degens: atheïst Stine Jensen en Emanuel Rutten.

Hij is geniaal, revolutionair en de grootste maatschappijhervormer aller tijden: Mozes. De bekende profeet en leider die een centrale rol speelt in de Torah, de Bijbel én de Koran.

NRC noemde hem één van de popsterren van de psychiatrie, Vrij Nederland beschouwt hem als een seculiere dominee: Dirk de Wachter, de bekende Vlaamse psychiater en schrijver. Volgens De Wachter kampt onze samenleving met een zingevingsprobleem.

De coronacrisis maakt veel mensen angstig. Hoe kan je het beste omgaan met die angst, als je weet dat ook jij waarschijnlijk ziek zal worden? En hoe komt het dat onze samenleving überhaupt steeds angstiger lijkt te worden?

Wat zegt het over onze samenleving dat burn-outklachten, ook onder jongeren, zo toenemen? Zorgt deze prestatiemaatschappij ervoor dat werk steeds meer onze identiteit bepaalt in plaats van religie? Is 'werk de nieuwe kerk'?

Vroeger verdubbelde alle informatie zich eens per eeuw, nu eens per week. We hebben meer toegang tot kennis dan ooit. Maar we leven ook in een tijd waarin nepnieuws door sociale media wordt rondgepompt en de president van het machtigste land ter wereld continu liegt.

Deze aflevering gaat over de vraag der vragen: bestaat God? En wat zijn dan de beste argumenten voor Zijn bestaan? Filosoof Emanuel Rutten vond religie ooit totale onzin, nu verdedigt hij het bestaan van God.