Genderneutraal is een begrip dat je de laatste jaren steeds meer tegenkomt. Het houdt in dat er geen onderscheid wordt gemaakt tussen de seksen en de daaraan toegeschreven eigenschappen, gedragingen en voorkeuren. Een kind wordt niet opgevoed als jongen of als meisje. In de praktijk betekent het bijvoorbeeld dat er geen verschil is tussen jongens- en meisjestoiletten en dat ook kleding neutraal is.

Gendergelijk

“Genderneutraal wordt vaak gelijk getrokken aan gendergelijk. Dat zorgt voor verwarring”, zegt Wiepie van der Veen. Zij en haar man hebben bewust de keuze gemaakt voor een gendergelijke opvoeding voor hun dochter. Zij legden hun dochter wél uit dat zij een meisje is, met de daarbij behorende geslachtskenmerken, maar laten haar vrij in het ontwikkelen van haar voorkeuren.

Genderneutraal wordt vaak gelijk getrokken aan gendergelijk. Dat zorgt voor verwarring.

“Wij vinden het belangrijk dat ze mee krijgt dat mannen en vrouwen gelijke rechten hebben. In de volwassen wereld zie je bijvoorbeeld dat directeursfuncties vooral door mannen worden bekleed. Speelgoed is vaak gericht op een bepaald geslacht; poppenhuizen voor meisjes, auto’s voor jongens. Net als de kleuren roze en blauw. De activiteiten die ze als kind ondernemen, zijn bepalend voor de situaties waarin ze als volwassene terechtkomen.”

Spiderman

Al vanaf een jaar of twee vertelden ze hun dochter dat het feit dat ze een meisje is, niet betekent dat ze van nature bepaalde voorkeuren heeft. Wiepie geeft een voorbeeld van de manier waarop de gendergelijke opvoeding tot uitdrukking komt. “Toen we een tijdje geleden kleding gingen kopen, liep ze naar de jongensafdeling toe. Ze wilde graag een hoodie van Spiderman. Toen zei ik: ‘Wat tof dat je die zo mooi vindt’. Ik heb haar niet verteld dat het voor jongens is. Ze mag zelf kiezen wat ze wil.”

God heeft mannen en vrouwen verschillend gemaakt, maar ze zijn wel gelijkwaardig aan elkaar.

Hetzelfde geldt voor speelgoed. “Soms staat er een jongetje op de doos en dan krijg ik daar een vraag over. Dan zeg ik dat het voor jongens en meisjes bedoeld is.” Wiepie en haar man leggen hun dochter wel duidelijk de lichamelijke verschillen tussen de genders uit. “Een kind groeit in de buik van de moeder, niet die van de vader. God heeft mannen en vrouwen verschillend gemaakt, maar ze zijn wel gelijkwaardig aan elkaar.” Haar dochter is geïnteresseerd in hoe het menselijk lichaam werkt. Als ze een tweede kind zouden krijgen, ziet ze dat als een prachtige kans om dat verschil te laten zien.

Snoezelige en poezelige meisjesjurken

Over het algemeen heeft de omgeving geen moeite met hun manier van opvoeden, al was het voor haar moeder wel even wennen. “Ik zei tegen ‘mem’ (Fries voor moeder, red) dat ze niet met snoezelige en poezelige kleding meisjesjurken aan hoefde te komen. Toevallig houdt ze wel erg van prinsessenjurken, maar ze rijdt ook graag met een speelgoedtractor om het huis.”

Ouders die hun kind gendergelijk willen opvoeden, adviseert ze om er voor de geboorte over te praten en één lijn te trekken. De tweede tip is om je kind erkenning te geven voor zijn of haar voorkeuren. Je bent ook een meisje als je met tractors speelt of een jongen als je van poppen houdt. Als ls het kind drie of vier jaar is, kun je op kinderlijke wijze vertellen dat de lichamen van mannen en vrouwen niet gelijk zijn aan elkaar. Meisjes krijgen borsten, vrouwen kunnen kinderen krijgen en hun kind melk geven.” Het verbaast haar hoeveel haar dochter al snapte op jonge leeftijd.

Ja, mam, ik ga niet met een kraan spelen, dat is voor jongens.

Ze staat soms voor dilemma’s,omdat niet alle kinderen op dezelfde manier worden opgevoed. “Dan komt ze thuis en zegt: “Ja, mam, ik ga niet met een hijskraan spelen, dat is voor jongens. Dan heb ik het er samen met haar over dat ook meisjes daarmee kunnen spelen.”

Middeleeuwen

Hun manier van opvoeden levert ook interessante gespreksstof op. “Ik heb het er wel eens over met vrienden. We voelen hetzelfde, maar het verschil zit hem meer in het woordgebruik. De begrippen worden niet altijd goed uitgelegd. Genderneutraal of gendergelijk lijkt een trend, maar is van alle tijden. In de Middeleeuwen en in de tijd van Mozart en Beethoven, liepen mannen ook met make-up, pruiken, hakken en jurken en werd dit vanuit cultureel aspect geaccepteerd. Nu heeft het een naam gekregen.”

Gendergelijkheid brengt wel mooie kansen met zich mee, denkt Wiepie. ''We kunnen ons wel meer bewust worden van de lichamelijke verschillen, tegenover de gelijkwaardigheid die elk kind verdient.''

Lees ook: ‘Ik ben nieuwsgierig naar alles dat buiten ‘de norm’ valt’