God schrijft (heils)geschiedenis
Theologisch tussendoortje
Leestijd: 2 minDoor Gert-Jan Schaap
Theologisch tussendoortje
Leestijd: 2 minDoor Gert-Jan Schaap
Over God praten is niet eenvoudig. Toch klinken in de kerk allerlei theologische termen. Maar wat betekenen die eigenlijk? In deze rubriek legt Visie ze kort uit. Vandaag: heilsgeschiedenis.
“De dominee had het zondag over heilsgeschiedenis. Heel even dacht ik dat het over de geschiedenis van het Leger des Heils ging.”
Met heilsgeschiedenis bedoelen theologen het doorgaande verhaal van Gods reddende handelen in de geschiedenis. Het gaat om de lijn van schepping naar voleinding, waarin God mensen door concrete gebeurtenissen heen verlost van zonde en gebrokenheid. Jezus’ lijden, sterven en opstanding staan daarin centraal.
De term Heilsgeschichte raakt in de 19e eeuw in gebruik onder Duitse theologen. Hij wordt vaak verbonden met de lutherse theoloog Johann Christian Konrad von Hofmann (1810-1877). Nederlandse theologen, vooral uit de gereformeerde traditie, namen het begrip daarna al snel over.
Het woord heilsgeschiedenis helpt om de Bijbel te lezen als één samenhangend verhaal. Het laat zien dat God zich niet alleen bekendmaakt in ideeën of losse lessen, maar in de geschiedenis zelf. Zo komen het Oude en Nieuwe Testament samen in één boodschap van verlossing en hoop.
Kom op 5 juni naar het grootste worshipconcert van Nederland
Ontdek meerEr zijn kernpunten en keerpunten, er is opgang en neergang
De gereformeerde theoloog Cornelis Trimp (1926-2021) schreef in zijn boek Heilsgeschiedenis en prediking (1986): “Wie over heilsgeschiedenis spreekt, spreekt veel over feiten. Maar wij moeten ‘feiten’ niet tot abstracte, begripsmatige dingen maken. De geschiedenis is niet een grote, grauwe massa. Er zijn kernpunten en keerpunten, er is opgang en neergang (...). Al deze tijden met elkaar vormen de heilsgeschiedenis.”
