Hoewel het niet de leukste emotie is die we kennen, zijn we allemaal weleens jaloers: bewust of onbewust voelen we een soort rivaliteit met een ander en meten we af of we ons bedreigd moeten voelen of niet. Een beetje jaloezie hoort erbij in een relatie. Het laat je voelen dat je je geliefde niet met een ander wilt delen. Meestal zijn we wel in staat om te bepalen of het terecht is dat we ons jaloers voelen – en als blijkt dat dit niet het geval is, kunnen we de jaloezie relativeren.

Verstikkend

Maar er is ook een vorm van jaloezie waarbij de jaloezie buitenproportioneel wordt. Dat wordt ‘pathologische jaloezie’ genoemd. Dan ben je niet meer in staat om het te relativeren, en ga je op in irrationele gedachten, die vaak gepaard gaan met extreem controlerend gedrag. Die jaloezie is verstikkend voor een relatie. Als je geliefde ongezond jaloers is, voel je je niet meer vrij om jezelf te zijn. Je bent telkens bezig met de vraag ‘wordt mijn geliefde hier niet jaloers van?’ en er is geen wederzijds vertrouwen. Wat deze vorm van jaloezie extra gecompliceerd maakt, is dat degene die jaloers is, zelf meestal niet inziet dat het probleem bij hem- of haarzelf ligt. Daardoor loop je de kans dat je – of je nu wilt of niet – vaak toch bezig bent om de jaloezie van je geliefde met ‘symptoombestrijding’ (dus door het aanpassen van je gedrag, of het keer op keer bewijzen van je onschuld) te sussen.

Tips:

• Merk je dat de jaloezie van je geliefde buitenproportionele vormen aanneemt en loop je op je tenen ‘om je geliefde maar geen reden voor jaloezie te geven’, realiseer je dan eerst dat jij zijn of haar jaloezie niet kunt wegnemen door bijvoorbeeld je gedrag aan te passen. De oorzaak zit in hem of haar.
• Als je erover wilt praten, open dan niet de aanval (‘Jij bent pathologisch jaloers!’), maar ga naast je geliefde staan en leef je in hem of haar in (‘Wat moet die jaloezie je soms moedeloos maken.’). Het is niet alleen zijn of haar jaloezie, maar de jaloezie heeft invloed op jullie hele relatie – en is dus een probleem van jullie samen.
• Probeer daarbij voor jezelf een grens te trekken: bepaal zelf in hoeverre de jaloezie invloed mag hebben op jouw keuzes of gedrag. Soms helpt het om een denkbeeldige cirkel om jezelf te tekenen en de jaloezie daarbuiten te houden. Je laat de jaloezie zelf dan bij je geliefde en maakt er niet een probleem van dat jij moet oplossen.
• Staat je geliefde niet open voor een gesprek hierover, laat hem of haar dan merken dat jouw liefde niet afhankelijk is van bepaalde eigenschappen (jaloezie komt vaak voort uit een laag zelfbeeld), maar dat het jullie emotionele band is die jullie relatie sterk maakt. Door oog te hebben voor elkaars emotionele behoeften, creëer je verbondenheid.
• Is de jaloezie echt te heftig, zoek dan professionele hulp.

Leestip

Beeld: Shutterstock