Mooie film gezien? Kijk ‘m dan nog een keer. En herlees je lievelingsboek totdat je de woorden kunt dromen, zegt Joëlle. Pas dan worden de woorden onderdeel van wie je bent. 

Vorige week las ik op Instagram hoe iemand bij een screenshot van de film Call me my your Name schreef: ‘fourth time this week …’ Ik veerde op van de bank. Iemand zoals ik. Al zolang ik me kan herinneren, kijk ik films die me raken gerust een hele week lang elke avond opnieuw. Er zijn dramaseries die ik ontelbaar vaak in het dvd-sleufje van mijn laptop heb geschoven en als ik een goed interview zie op tv, kijk ik het tijdens het koken gerust nog een keer of 4 terug. Al meer dan 7 jaar herlees ik elke zomervakantie dezelfde boekenserie. Net zolang tot de zinnen resoneren in gesprekken die ik zelf met mensen voer, tot de wijze woorden beklijven, een onderdeel worden van wie ik ben.

Onlangs was dominee Jos van Oord op bezoek bij Annemiek Schrijver in De Verwondering. In een prachtig gesprek vertelt hij hoe diep de Bijbelverhalen bij hem zitten, hoe hij niet meer zonder kan. Hij is 70, maar kan daardoor zijn vak niet loslaten.  ‘Wie ben ik zonder het Woord? Het is zo bij mij vleesgeworden’, zei hij. ‘Het zit in mijn ziel, in mijn gedachten. En als ik met iemand praat borrelen altijd weer die verhalen op. Het is al 50 jaar bezig in mijn lijf. Het woord is gestold.’

We denken in verhalen

Verhalen zijn van levensbelang. Dat is niet alleen zo voor Jos, maar voor ons allemaal. ‘Ons begrip van de wereld, ons zelfbegrip en ons moreel bewustzijn zijn gevat in verhaalstructuren. Ons brein is zo gevormd dat we altijd in verhalen denken, schrijft neurobioloog en ethicus Ellen ter Gast in haar recente boek De Dappere Kijker. Ze haalt ook deze quote aan van Schrijver Jonathan Gottschall: ‘Wij mensen zijn als soort verslaafd aan verhalen. Zelfs als het lichaam slaapt, dan blijft de geest wakker om zichzelf verhalen te vertellen.’

Verhalen zijn meer dan entertainment of een al dan niet correcte weergave van het verleden. Wanneer je ze internaliseert ben je eigenlijk nooit meer alleen, maar heb je al die karakters en woorden bij je om je te inspireren en adviseren of je in te herkennen. Want elk verhaal wordt geschreven door iemand en is geput uit het echte leven. Wat karakters overkomt, overkomt mensen. Je bent niet alleen.

Er zit een diepere kracht in

Daarom wil ik ze blijven lezen. Mijn lievelingsboeken, de verhalen uit mijn kindertijd, de verhalen van de profeten. Voorbij de vraag of iets waar gebeurd is of niet, het doet er niet toe. Er zit een diepere kracht: ze geven richting. Als ik het zelf even niet meer weet, vind ik inspiratie en richting bij de verhalen die in mijn gedachten verscholen liggen. Gesprekken worden rijker als oude woorden erin terugkomen.

Zet daarom je favoriete films, documentaires, interviews op repeat. Blijf die Bijbel herlezen. Misschien wel elke week elke avond hetzelfde verhaal opnieuw. Want pas dan geef je het de tijd om in te dalen. Met je mee te gaan. Dan pas geef je het Woord de tijd om te stollen, om vlees te worden, zoals Jos zo mooi zei.

Kijk hier het hele interview met Jos van Oord.