Arm kindje. Míjn kindje. Mijn kleine kindje

Wat is een miskraam?

Een miskraam is een spontane en natuurlijke afbreking van een zwangerschap. In Nederland is deze term tot zestien weken gebruikelijk, de Wereldgezondheidsorganisatie gaat uit van twintig weken. Na die termijn spreken we over een doodgeboren baby, niet meer over een miskraam.

• Lees ook: 'Het was gewoon een minimensje: alles zat erop en eraan'

Ongesteld

Miskramen komen vaak voor en kunnen op verschillende manieren plaatsvinden. De meeste – schattingen lopen uiteen van dertig tot negentig procent – vinden plaats zonder dat een vrouw het doorheeft: er is een bevruchting, maar de bevruchte eicel nestelt zich niet in de baarmoeder of wordt voortijdig afgestoten. Een paar dagen later wordt de vrouw ongesteld. Toch kan het stel al een positieve test in handen hebben gehad en dolgelukkig zijn – waarna de domper van de vroege miskraam volgt.

Afwijking

Is er wél een innesteling geweest, dan kan het vruchtje alsnog stoppen met groeien. Dat gebeurt in gemiddeld vijftien procent van de gevallen. De miskraam kan op verschillende momenten in de ontwikkeling plaatsvinden. Het meeste risico loop je in de eerste twaalf weken, omdat in die periode alle belangrijke organen worden aangelegd. Als daar een afwijking is – wat de grootste oorzaak is van een miskraam – stoot de baarmoeder het vruchtje af.

Het verschilt per vrouw hoeveel pijn een miskraam doet. Hoe verder de zwangerschap is gevorderd, hoe pijnlijker het is. Een miskraam begint met bloedverlies en gaat meestal gepaard met menstruatiekrampen en weeënachtige pijn. Zodra al het weefsel is afgestoten, stopt de buikpijn en neemt ook het bloeden af.

• Lees ook: '5 lichtpuntjes na een miskraam'

Verdriet en verlangen

Het verdriet over een miskraam kan diverse vormen aannemen. Sommige vrouwen hoeven inderdáád slechts even te slikken en gaan weer door. Maar meestal wordt blijdschap en euforie over het nieuwe leven dat komt, vervangen door verlies en gemis. Een toekomst die in duigen valt – geen babyschopjes in je buik, geen wiegje bekleden, geen voorbereiding op de bevalling, geen eerste huiltje, geen opgroeiend kind. En vooral niet dít opgroeiende kind. Want de kans is best groot dat je wel weer zwanger wordt, maar het kan dit kindje niet vervangen.

Extra wrang is het als je al heel lang verlangde naar een kindje, en dat verlangen nu toch niet vervuld wordt. Ook herhaalde miskramen zijn pijnlijk. Steeds weer die mislukking, steeds weer die teleurstelling. Hoe kun je je ooit nog zorgeloos verheugen op de komst van nieuw leven?

Het was toch ‘maar’ een miskraam?

Verborgen rouw

Om de een of andere reden houden mensen hun miskraam vaak voor zich. Waar ligt dat aan? De bekende Belgische rouwspecialist en psycholoog Manu Keirse wijt het aan een gevoel van mislukking: jouw lichaam faalt om een kind op de wereld te kunnen brengen. Een andere reden is dat spreken over de dood altijd lastig of ongemakkelijk is.

En een laatste belangrijke factor is de angst voor vervelende reacties, vertelde Keirse eerder in een interview in Het Laatste Nieuws: “Bij veel mensen leeft de gedachte dat een ongeboren kind niet zo veel verdriet met zich kan meebrengen, omdat het kind er nooit echt is geweest. Maar dan zie je over het hoofd dat wie in verwachting is al een fantasiebeeld maakt van dat kind, zelfs ook al voor de bevruchting. Die fantasie wordt duidelijker en duidelijker naarmate de bevruchting vordert. Voor de buitenwereld bestaat dat kind nog niet, dus is het moeilijker om te vatten hoeveel pijn het kan doen om zo’n ongeboren kind te verliezen. Mensen die een miskraam hebben gehad, komen daardoor in een soort verborgen rouw terecht, een rouwgevoel dat niet erkend wordt door de omgeving, wat het extra moeilijk maakt.”

Tekst: Gerteke Almekinders (De Tiktafel)