Toch kan ik me nog herinneren dat ik ooit voor het eerst Windows 95 zag. Het was alsof ik in een heel andere wereld terechtkwam. Onvergelijkbaar met WordPerfect. Alles werkte anders en ook de mogelijkheden waren eindeloos anders.

In Hebreeën is de schrijver bezig uit te leggen hoe de werkelijkheid veranderd is. De gang van zaken in het oude verbond is niet op enkele punten bijgeschaafd, maar er is sprake van een compleet ander besturingssysteem. Een van de kernvragen is hoe Jezus zich daartoe verhoudt. De spanning tussen – voor het gemak – Oude en Nieuwe Testament heeft in de loop van de geschiedenis minder fraaie gezichten gekregen. Zoals met name in de vervangingstheologie, waarin al het nieuwe van de kerk het oude joodse overbodig zou hebben gemaakt. Hier ligt veel oud zeer, en dat vraagt om voorzichtigheid.

Betere beloften

Twee weken geleden schreef ik al over Hebreeën als het boek dat de symbolen van de tempel gebruikt om uit te leggen wie Jezus is. De schrijver introduceert de hoge­priester als een realistisch beeld, een voorstelling die dicht bij de werkelijkheid komt. Hij markeert zijn betoog door Jezus niet alleen als hogepriester te beschrijven, maar als hogepriester van een beter verbond, met betere beloften. Deze hogepriester doet dienst in en bij de troon van God zelf. Jezus behartigt onze zaak op de beste plek die er is.

Maar dat is nog niet alles: “Jezus is dus aangesteld voor een eerbiedwaardiger dienst, in die zin dat Hij bemiddelaar is van een beter verbond” (vers 6). Verbond is een grondwoord. Het brengt de intieme vriendschapsrelatie tussen God en Israël tot uitdrukking, waarin de hele wereld wordt gezegend. God en mens als bondgenoten. Die vriendschap is nu taken to a whole other level, zouden ze in het Engels zeggen. Van een totaal ander niveau. Jezus brengt ons op een ander speelveld. Het is geen nieuwe vriendschap, maar een vriendschap met een totaal ander ‘besturingssysteem’ en nieuwe mogelijkheden.

Vriendschap met God

De theoloog K.H. Miskotte schrijft dat “het nieuwe verbond het geheim is dat achter de verschijning van Jezus Christus schuilt”. In Jezus breekt dat verbond aan; Hij ís die vernieuwde vriendschap. Het nieuwe is niet dat de kerk naast Israël een eigen vriendschap heeft, alsof de oude voorbij zou zijn, maar dat de vriendschap met God in Jezus haar beslissende gestalte krijgt. Geen upgrade van het oude, maar een nieuwe werkelijkheid: God is dichtbij gekomen en treedt namens ons op bij God, om ons bij God te brengen.