Jurjen ten Brinke: ‘Zó wil Jezus je helpen met de Bergrede en de zaligsprekingen’
De Bijbel Open
vandaag · 08:30| Leestijd:4 min
Update: vandaag · 08:30
In het koninkrijk van God wordt alles omgedraaid. Een goed voorbeeld daarvan zien we in de bekendste preek van Jezus, de Bergrede, waarin een aantal zogenoemde ‘zaligsprekingen’ voorkomen.
Matteüs 5:1-12
Toen Hij de mensenmassa zag, ging Hij de berg op. Daar ging Hij zitten met zijn leerlingen om zich heen. Hij nam het woord en onderrichtte hen:
'Gelukkig wie nederig van hart zijn,
want voor hen is het koninkrijk van de hemel.
Gelukkig de treurenden,
want zij zullen getroost worden.
Gelukkig de zachtmoedigen,
want zij zullen de aarde bezitten.
Gelukkig wie hongeren en dorsten naar gerechtigheid,
want zij zullen verzadigd worden.
Gelukkig de barmhartigen,
want zij zullen barmhartigheid ondervinden.
Gelukkig wie zuiver van hart zijn,
want zij zullen God zien.
Gelukkig de vredestichters,
want zij zullen kinderen van God genoemd worden.
Gelukkig wie vanwege de gerechtigheid vervolgd worden,
want voor hen is het koninkrijk van de hemel.
Gelukkig zijn jullie wanneer ze je omwille van Mij uitschelden, vervolgen en van allerlei kwaad betichten. Verheug je en juich, want je zult rijkelijk beloond worden in de hemel; zo immers vervolgden ze vóór jullie de profeten.
Afhankelijk van je Bijbelvertaling staat er ‘gelukkig’ of ‘zalig’ in al die Bijbelteksten. Het is de vertaling van het Griekse ‘makarios’. Wat betekent dat? Makarios is een gezegende realiteit waarmee je de ander aanspreekt. Het gaat niet over een gevoel of een fijne situatie in de toekomst, maar om een toestand die nú realiteit is en waarvan Jezus zegt: gelukkig ben je als dit aan de orde is in je leven.
Vergelijk het met ‘gefeliciteerd!’ Makarios! Je bent jarig en ik bevestig jou daarin. Jezus start de Bergrede telkens weer met dat woord; acht keer maar liefst. En de inhoud is opmerkelijk. Hij feliciteert de nederigen en treurenden. Waarom zou je dat doen? Hoe zijn dat situaties om gelukkig mee te zijn?
Subtiel verschil
De ‘gelukwensen’ vormen een belangrijke basis voor Jezus’ onderwijs. Ze staan meteen aan het begin van de Bergrede, bij de start van het Nieuwe Testament. En let wel: er zit een doordachte volgorde in de acht zaligsprekingen. Want er is een subtiel verschil tussen de eerste en de laatste zaligspreking. De eerste vier (vers 3 tot en met 6) gaan over welke levenshouding Jezus verlangt van zijn leerlingen. De volgende vier (vers 7 tot en met 10) gaan over het handelen van leerlingen van Jezus. Het is een belangrijk idee in de Bergrede: Jezus vraagt een verandering van je hart, van je verlangens en van je wil. Dat je die op Hem afstemt, om vervolgens ook te gaan leven zoals Hij graag wil.
- Download de app
Nieuw: de gratis Visie-app!
Of je nu op de bank zit, onderweg bent in de trein of op vakantie in het buitenland: met één tik op je scherm duik je in hoopvolle verhalen, inspirerende interviews en alle digitale edities van Visie
Levenshouding
In de podcastserie De Leerlingen besteden we via twaalf afleveringen in het eerste seizoen aandacht aan de Bergrede en de zaligsprekingen. Daarin vertellen we dat Jezus met zijn zaligsprekingen drie dingen wil doen. Ten eerste: Hij reikt een levenshouding aan waarin je in pijn, verdriet, oorlog en rouw op Jezus kunt terugvallen als fundament (hoe moeilijk de situatie ook is). Daarnaast geeft Hij je een bepaalde bril om mee te kijken naar de wereld: kijk niet alleen naar de rijken en de succesvolle mensen, maar zie vooral ook de armen, treurenden en machtelozen. Tot slot: Jezus laat zien hoe Hij je wil veranderen. Daarin is de volgorde zoals de zaligsprekingen ons die aanreikt belangrijk: eerst moet je innerlijk veranderen, zodat je vervolgens ook anders gaat handelen.
Het zijn, zo je wilt, centrale gedachten van het evangelie, wat letterlijk ‘goed nieuws’ betekent. Zijn er, vroeger of nu, situaties in je leven geweest waar je de zaligsprekingen op kon toepassen? Dank God ervoor!
