Steeds weer is de waarheid in het geding – PopUpGedachte donderdag 28 april 2022

De wekker ging om zes uur. Toen ik weer keek was het zeven uur. Dat is gek, dacht ik nog, maar voordat ik er echt goed over na kon denken was het alweer half acht. De bedoeling is om zes uur uit bed te stappen, zeven uur de PopUpGedachte af te leveren en dan bij voorkeur met enige tevredenheid de dag te beginnen. Dat gaat niet altijd goed. Dus wentel ik me van enerzijds naar anderzijds, nog schrijven of niet meer te schrijven, nog die opname maken of het loslaten. En er is geen goed of fout. Een mens kan zich verslapen, zo gaat dat. Maar het voel ook als een valse start van de dag. Niet onoverkomelijk, maar toch.

Dus hier zit ik. En ik schrijf. Niet omdat het hoeft, wel omdat het kan. En de vraag van de dag is: wat is wijs? En dat weet je dus nooit helemaal zeker. Daaronder huist de vraag: wat is waar. En daarover lopen de meningen niet alleen in deze dagen uiteen. Op NPO volgen we de serie ‘Het Jaar Van Fortuyn’ – de man wordt stevig bekritiseerd omdat wat hij zegt onwijs is, hij beroept zich vervolgens op de waarheid en een drama ontrolt zich. Fortuyn trekt de profetenmantel aan, de heersende elite (ik ben nog maar in deel 2, maar we weten allemaal hoe het eindigt) bevecht niet de waarheid van de observatie, wel de taal en de gevolgtrekkingen die Fortuyn eraan verbindt, want het zou onwijs zijn, discriminerend, niet oké. Wat Fortuyn sterkt in zijn queeste en wat de elite sterkt in hun observatie, terecht mijns inziens, van dreigend gevaar. Bruggen worden er voorlopig nog niet geslagen.

Waarheid. Het is waar de anti-vaxxers zich op beroepen. Ze menen dat onder het mom van wijsheid of regerende belangen de elite het volk onwaarheden voorspiegelt – omdat de waarheid hun positie zou ondergraven. Ook zij trekken de profetenmantel aan. Zij worden wel bestreden op de waarheid en soms op de onwijsheid. Maar bruggen zijn er nauwelijks. En de vraag is ook maar of dat kan.

Vandaag lees ik over de leerlingen van Jezus na zijn executie. Zij verkondigen dat de heersende elite de Zoon van God heeft gekruisigd. Dat is heel wat erger dan een bonnetje kwijt zijn, de Kamer verkeerd informeren of betrokkenheid bij de schofterige mondkapjesaffaire van Sywert. Dus wordt het hen verboden er nog over te spreken en staat er:

'Hebben wij u niet uitdrukkelijk verboden onderricht te geven in die Naam? Door uw toedoen is heel Jeruzalem vol van uw leer. Bovendien wilt gij ons het bloed van die man aanrekenen.' Maar Petrus en de andere apostelen gaven ten antwoord: 'Men moet God meer gehoorzamen dan de mensen. De God van onze vaderen heeft Jezus ten leven gewekt, aan wie gij u vergrepen hebt door Hem aan het kruis te slaan. Hem heeft God als Leidsman en Verlosser verheven aan zijn rechterhand om aan Israel bekering en kwijtschelding van zonden te schenken.’

De strijd om de waarheid en het verwijt van onwijsheid, verlies van macht – het is al zo oud als de wereld. Heb je dan automatisch gelijk als je de waarheid claimt? Fortuyn, Extinction Rebellion, Milieudefensie, anti-vaxxers? Vanzelfsprekend niet. Wat dan?

Jezus van Nazareth demonstreert niet. Niet zoals wij dat deden met We Gaan Ze Halen, niet zoals Extinction Rebellion of koffiedrinkers op het Museumplein. Hij richt zich niet op de machtigen, noch de politieke, noch de religieuze autoriteiten. Jezus van Nazareth wil ook niet de macht zelf, hij concurreert niet om de macht zoals Fortuyn en Baudet. Jezus van Nazareth ‘is’. Hij belichaamt in al zijn doen en laten het Goede op aarde. Hij beweegt zich in de marge, stapt uit het speelveld en houdt zich op in de provincie. In waarheid versus wijsheid gaat het misschien niet om wat je zegt of wat je ambieert, maar om wat je elke dag aan het doen bent. Het goddelijke is nou eenmaal geen centrale eik waaronder een volk zich verzamelt, met vlag of lied of oorlogstrom. Het is onkruid, mosterdzaad, rommelbosjes waar de kwetsbaren zich even kunnen schuilhouden.

Tot zover vanochtend. Een hele goede donderdag gewenst. En vrede, en alle goeds.

Hier vind je drie tekstgedeelten die Rikko vanochtend las.