Licht is wat ons doet zien. Licht geeft ruimte. Licht doet iets met de zwaarte. Licht gaat in ons op en geeft ons inzicht. Licht geeft kleur. Licht geeft leven. Licht, het zou zowaar goddelijk kunnen zijn. In de Eeuwige is licht, in hem is in het geheel geen duisternis, schreef iemand ergens in de Bijbelse boeken. We zeggen dat dat God de liefde is, en dat is ergens geloofwaardig als je liefhebt, als men je liefheeft, als je verbonden bent, vergeven wordt, aangeraakt wordt of hunkert. Maar God is ook licht, de rust van licht. Licht dat elke keer getrouw weer de dag doet beginnen, hoe de nacht ook is geweest. Het prikt in je ogen na een diepe, rustige slaap en kietelt je wakker. Het geeft ruimte na een nacht waarin je hebt liggen woelen en draaien en piekeren en vrezen, dan is het licht de verlossing waarin alles een heel klein beetje meer perspectief brengt en je tenminste weer kunt gaan bewegen.

God is licht, zonder voorkeur, zonder offers, zonder soebatten en onderhandelen; het is er. En je kunt ermee rekenen. Één keer in de vier jaar een schrikkeldag omdat onze uurtelling de orde niet helemaal bij kan houden, zo strak is weinig rekenwerk in de wereld. Je kunt erop rekenen dat bloesem uitloopt, dat getijden werken, dat planten en bloemen zich een weg banen naar dat licht. Omdat het er is. Een enkele wolk, donkere dagen, ze zijn er. Maar licht zelf ontbreekt niet, niet volledig.

Vandaag lees ik de eerste woorden van alle boeken van de Bijbel, Genesis 1. Daar staat dit:

In het begin schiep God hemel en aarde. De aarde was nog ongeordend en leeg, over de wereldzee heerste duisternis, en Gods Geest zweefde over de wateren.
God sprak: Daar zij licht. En er was licht. En God zag, dat het licht goed was. Nu scheidde God het licht van de duisternis; het licht noemde Hij dag, en de duisternis noemde Hij nacht. Zo werd het avond en morgen: de eerste dag.

De Eeuwige is de lichtbrenger. Dat is zijn eerste en definitieve handeling die alles verandert. Ik schrijf hier ‘zijn’ maar lees daar ook voor ‘het’ en ‘haar’. Buiten beschrijving valt het licht, zoals dat  er is, buiten mannelijk en vrouwelijk, buiten grijpbaarheid en controleerbaarheid. Het is en creëert. Er staat dat ‘God schiep’ – het zou de eerste handeling kunnen zijn óf het kopje van het hoofdstuk. Rabbi Sjlomo Jitschaki schrijft het zo: “In het begin van Gods scheppen van de hemel en de aarde, terwijl de aarde nog woest en leeg was, duisternis over de oervloed lag en de adem van God over het water streek, sprak God: Er zij licht..”

Er is een bol in het heelal, ongeordend en woest, en de adem van God streek erover alvorens God de eerste woorden ooit sprak: Er zij licht.

Als het vandaag weer licht wordt, mogelijk achter grijze wolken, weerkaatst in sneeuwkristallen en in de ogen van de ander, een licht dat weliswaar niet gelijktijdig over de aarde is verdeeld, maar wel doordringt in al haar hoeken – dan herinner ik me de eerste woorden alsof het de belofte is van het karakter van de Eeuwige. Dat er altijd licht komt.

Tot zover de popUpgedachte van vanochtend, een hele goede maandag gewenst. En vrede, en alle goeds.

Hier vind je drie tekstgedeelten die Rikko vanochtend las.