Terwijl onze stoker het vuur opstookt, stappen we in voor een nostalgische rit door het Zwarte Woud, een streek waar nog veel aan vroeger doet denken. De reis begint op het kleine station van Weizen, vlak bij de Zwitserse grens. Vrijwilligers zijn druk bezig de historische locomotief voor de rijtuigen te plaatsen – een spectaculair gezicht voor de vele treinliefhebbers die hier samenkomen. Zodra iedereen is ingestapt, geeft de conducteur het sein voor vertrek en zet de stoomtrein zich puffend in beweging.

Imposante bruggen en prachtige vergezichten

Het traject slingert door het dal van de Wutach, een rivier die zich diep door de heuvels heeft gesneden. Onderweg passeren we talloze tunnels en imposante bruggen, met steeds weer prachtige vergezichten over het groene dal. Bij helder weer reiken de uitzichten zelfs tot aan de Alpen. De spoorlijn door het Wutachdal werd in 1890 geopend en maakte deel uit van een ingenieus militair netwerk. Na de Frans-Duitse oorlog beseften de Duitsers hoe belangrijk een betrouwbare spoorlijn richting Frankrijk was. Om zware militaire transporten mogelijk te maken, mocht het spoor maximaal een hellingspercentage van één procent hebben. Daarom waren een combinatie van viaducten, keerlussen en tunnels nodig om het hoogteverschil te overbruggen.

Kanonnenlijn

Niet voor niets stond de lijn destijds ook bekend als de kanonnenlijn. Personenvervoer stond niet centraal – militair nut des te meer. Pas na de heropening in 1977 groeide de route uit tot een geliefde toeristische attractie.

We stoppen bij Lausheim-Blumegg, vanwaar uitstapjes in de omgeving mogelijk zijn. Niet ver van hier ligt Donaueschingen, bekend als een van de plaatsen waar de Donau begint. De bronnen van de riviertjes Breg en Brigach gelden als belangrijke oorsprongen van deze grote Europese rivier.

Terug aan boord klimt de trein gestaag verder. We passeren glooiende akkers in het zonnigste deel van Duitsland, waar de landbouw floreert. De locomotief moet hard werken: tot aan Blumberg overbruggen we een hoogteverschil van 231 meter. Onderweg rijden we onder meer door de Weilerkehrtunnel, een lus van meer dan 1,2 kilometer die hoogtewinst mogelijk maakt.

Unieke spiraaltunnel

Een hoogtepunt van deze rit volgt in de Stockhalde-Kehrtunnel. Met een lengte van 1.700 meter is dit de langste tunnel van de route. In deze unieke spiraaltunnel draait de trein diep in de berg een volledige cirkel van 360 graden. Zo’n constructie komt in Europa verder alleen in extreme berggebieden voor. Sinds 1988 is de hele route officieel erkend als technisch monument.

Verderop stoppen we in Fützen, vanwaar een uitstapje naar Sigmaringen lonkt. Het imposante Hohenzollernschloss Sigmaringen herinnert aan de eeuwenlange macht van de familie Hohenzollern. Het kasteel speelde zelfs een rol in de laatste maanden van de Tweede Wereldoorlog, toen de Vichy‑regering hier tijdelijk onderdak vond.

Via het elegante Biesenbach‑viaduct en de Buchbergtunnel – waar we een Europese waterscheiding passeren – naderen we langzaam het eindpunt Blumberg-Zollhaus. Het rood geschilderde, mechanische seinhuis bij binnenkomst is volledig gerestaureerd en vormt een prachtige afsluiting van deze rit door de tijd. Een route vol bochten, tunnels en verhalen – en een treinreis om nooit te vergeten.

Bekijk de aflevering van Rail Away in het Zwarte Woud