Van mijn melk is een boek over borstvoeding, maar zeker geen boek tégen flesvoeding. Een gegeven dat Sofie nog maar eens nadrukkelijk benoemt vanwege het gevoelige onderwerp.

Jij krijgt nare reacties omdat je de positieve kant van borstvoeding deelt, maar moeders die kunstvoeding geven krijgen ook negativiteit over zich heen. Hoe kan het toch dat je al snel van die twee kampen krijgt?

“Ik vind dat echt superjammer en ik hoop dat er iets gaat veranderen. Dit is ook één van de redenen dat ik dit boek heb geschreven. Veel mama’s blijven achter met pijn of schuldgevoel als ze er niet in slagen om borstvoeding te geven, bijvoorbeeld door verkeerde hulp of ondersteuning. Zij hebben vaak enorm doorgezet, maar het is toch niet gelukt. Dat is nooit hun schuld. Dat is het schuld van het systeem waarin we leven.

Gelukkig bestaan borstvoeding én kunstvoeding allebei. Maar opvoeden van kinderen blijft een gevoelig thema. Het gaat om kwetsbare baby’s en alle ouders willen het goed doen.

Klaar met de kunstvoeding of borstvoeding-discussie

Het is mijn droom dat er geen fles-borstpolemiek meer is. Als elke aanstaande ouder mijn boek zou lezen, zou dat al een hoop schelen.” Lachend: “Dat is natuurlijk een utopie, maar een mens mag dromen, toch? Als je je van tevoren goed laat informeren over borstvoeding en flesvoeding, sta je sterker bij de start en kun je een bewuste keuze maken om met borstvoeding te beginnen of te stoppen.

Als je die keuze niet bewust maakt, gaat zo’n beslissing vaak gepaard met nare gevoelens. Soms maak je dan een keuze door disinformatie of omdat je bang bent.
Ook stoppen met borstvoeding is vaak geen bewuste keuze. Je ziet dat moeders stoppen omdat ze weer moeten werken en er onvoldoende mogelijkheden zijn om te kolven. Er zijn ook moeders bij wie borstvoeding moeizaam gaat. Zij krijgen niet de juiste hulp of kennis en stoppen daarom. Of moeders stoppen omdat ze ervaren dat je raar wordt gevonden door anderen omdat ‘je nog steeds’ borstvoeding geeft.”

Borstvoeding is een verpletterende verantwoordelijkheid

“Waarom ik het zo belangrijk vind om anderen te informeren over borstvoeding? Het is een onderwerp dat veel losmaakt. Op mijn Instagram-account deel ik alles over mijn leven, borstvoeding is daar ook een onderdeel van. Op een gegeven moment werd ik steeds vaker gebeld door mensen met vragen over borstvoeding. Ook ontving ik berichten op sociale media met vragen. Ik was uren bezig om mama’s te beantwoorden. Hoe kon het dat er nog veel moeders met vragen rondlopen? Zelfs met eenvoudige vragen. Blijkbaar worden we zo overspoeld door informatie dat we toch niet altijd de juiste antwoorden vinden. En dat terwijl het over zo’n cruciaal thema gaat. Nieuw leven is zo belangrijk. Ik schrijf graag en het leek mij daarom duurzamer om een boek over borstvoeding te schrijven dan elke avond uren bezig te zijn om andere moeders te helpen.”

Voordelen en nadelen borstvoeding en kunstvoeding

“Het belangrijkste voordeel van borstvoeding is dat de hoeveelheid en de samenstelling zich op elk moment aanpassen aan wat je kindje nodig heeft, compleet aangevuld met antistoffen. De samenstelling van kunstvoeding is op elk moment hetzelfde, daar zit geen antistoffen in. Het is een geweldig alternatief, maar de code om borstvoeding te kunnen evenaren, is nog niet gekraakt.

Een groot nadeel van borstvoeding is: het kind is afhankelijk van één persoon die borsten met melk heeft. Dat is een verplettende verantwoordelijkheid. Als je borstvoeding geeft is het ook moeilijker om los te komen van je kindje. De natuur heeft het zo voorzien dat je op die manier hecht bent met elkaar. Dat kan zwaar zijn in een wereld waarin zoveel andere taken van je verwacht worden. Het zou mooi zijn als jonge moeders de ruimte krijgen om keihard te moederen en daarna weer geëmancipeerd aan de slag kunnen met andere taken, mits ze dat zouden willen.

Boek 'Van mijn melk'

Borstvoeding geven is niet een kwestie van de kraan opendraaien en er komt melk uit. Het helpt als je van tevoren goed geïnformeerd bent en een beetje begrijpt hoe het werkt. Het is ook goed als je je omringt met mensen die jou ondersteunen door jou andere dingen uit handen te nemen, zodat jij alle ruimte krijgt om voor jouw kindje te kunnen zorgen. Dat geldt ook voor de mama’s die hun kindjes voeden met de fles.

Toen ik zwanger was van ons eerste kind, had ik me helemaal niet voorbereid. Gelukkig bleken mijn zoon en ik natuurtalenten te zijn in borstvoeding. De problemen kwamen pas toen hij naar de opvang ging en ik moest werken. Het afkolven ging niet goed. De porties die mijn zoontje op de opvang kreeg, waren niet meer goed afgestemd. Uiteindelijk ben ik gestopt, ondanks dat dat niet goed voelde. Ik was gezwicht voor de maatschappelijke druk. Na zes maanden nog steeds borstvoeding geven werd raar gevonden. Al zei mijn lichaam wat anders.”

Stoppen met borstvoeding

“Bij het stoppen met borstvoeding is het belangrijkst dat die keuze vanuit jezelf komt of als je merkt dat je kind niet meer de behoefte heeft aan borstvoeding. En niet dat je gedwongen wordt tot een bepaalde keuze door omstandigheden of door mensen. Hier in België moeten vrouwen na veertien weken weer terug aan het werk. Niet iedereen heeft daar voldoende kolfmogelijkheden. Je hebt weinig slaap, je moet thuis én op het werk presteren. Het is intens.

Ik zou graag willen dat er niet zo’n enorme druk op jonge ouders staat. Dat je op het werk moet presteren alsof je niet net een kind hebt gekregen. Dat kan toch niet? Hoe erg is het als je een paar maanden, of misschien zelf een paar jaar, op een iets ander niveau werkt als je dat bekijkt op een loopbaan van vijftig jaar?

De maatschappij heeft een verschuiving nodig. We zouden meer moeten investeren in de basis. In nieuw leven. Die eerste duizend dagen na de geboorte zijn zo belangrijk. In de coronatijd is het aantal borstvoedende moeders gestegen. Dat is een mooi voorbeeld van wat er kan gebeuren als een moeder met haar kind op een rustige en lange manier bij elkaar kunnen blijven. Als je dat zou willen en het is financieel haalbaar, dan zou het enorm helpen als je die ruimte zou krijgen.”

We zouden meer moeten investeren in de basis: in nieuw leven

Wat vond je zelf het allerfijnste aan borstvoeding geven?
“Als je die eerste maanden na de geboorte ziet dat je kindje zo hard groeit, puur en alleen op wat jij produceert. Dat is geweldig. Mijn dochter van drie krijgt nog borstvoeding. De emotionele factor bij borstvoeding geven aan een ouder kindje heeft me verrast. Ik heb geleerd dat borstvoeding ook kan troosten en een enorm ontladingsmechanisme heeft. Als mijn dochter intense emoties ervaart en bij mij komt drinken, komt er direct rust. Heel bijzonder. Zelf ben ik een kind van de jaren tachtig en kreeg ik flesvoeding. Mijn moeder was dan ook sceptisch dat ik onze kinderen borstvoeding gaf toen ze al groter waren. Tot het moment dat mijn dochter verdrietig was, en ze bij mij kalm werd door borstvoeding. Mijn moeder zag het gebeuren en zei: ‘Wow, wat krachtig.’ Toen veranderde zij van standpunt.”

En wat vond je zwaar aan borstvoeding?

‘’Mijn dochter is prematuur geboren. Met 26 weken kwam zij ter wereld. Ik moest de wekker zetten om te kolven terwijl zij kilometers verder in het ziekenhuis lag. Dat was heel zwaar. Maar dat is een vrij uitzonderlijke situatie. Bij mijn oudste twee kinderen vond ik het lastig om weer te beginnen met werk. Dat moment kwam veel te vroeg. Ik moest nog veel kolven. Ik was op mijn werk, maar wilde eigenlijk bij mijn kind zijn. Bij onze eerste twee kinderen begon ik al vroeg met werken omdat het financieel geen optie was om thuis te blijven. Ik presenteerde toen nog een radioprogramma en ik was bang om mijn plek daar te verliezen.

Wat mij helpt als het allemaal even heel pittig is: alles wordt makkelijker met humor. Borstvoeding geven kan zeker in het begin zwaar zijn, maar er zijn gewoon veel leuke en grappige momenten. Het zou ons deugd doen als we daar wat meer om konden lachen met z’n allen.”

Sofie Verschueren

De Vlaamse Sofie Verschueren presenteerde tot een paar jaar geleden bij het radiozender Nostalgie en is nu docent audio. Ze heeft meer dan zes jaar (and counting) borstvoeding op de teller en twee nominaties als Borstvoedings BV (Bekende Vlaming) bij Kind en Gezin (vergelijkbaar met Het Centrum voor Jeugd en Gezin in Nederland).

Fotocredits: Ellen van den Bouwhuysen