Het is de eerste échte lentedag van het jaar, dus begin ik de dag in de ochtendzon bij muzikant en liedjesschrijver Bas van Nienes in de achtertuin. Koffie binnen handbereik, hond Borre spelend op het gazonnetje. Vandaag gaan Bas en ik een paasnummer schrijven, want ik wil weten hoe dat werkt, een liedje maken. En Bas is liedjesschrijver, dus dat moet goedkomen.

Gepokt en gemazeld

Het lentezonnetje is toepasselijk en we mijmeren samen over de variant. Welke woorden gebruik je, als je het over het wonder van Pasen hebt? Allebei zijn we gepokt en gemazeld in het christelijke jargon – maar dat betekent ook dat we veel woorden en zinnen zó vaak gehoord hebben, dat ze hun betekenis verloren zijn. “Veel van wat we over Pasen zeggen, is waar, maar raakt me niet meer”, zegt Bas. Terwijl een liedje juist raak moet zijn. Soms zingt één regel ineens je hart binnen. Maar hoe schrijf je zo’n regel? “Meestal ga ik zitten met een gitaar en dan wat pielen. Een zinnetje noteren, een beetje zingen, wat schaven aan het zinnetje – zo ontstaat er langzaam iets moois.”

Laptop vol flarden

“Ik heb al een idee voor een refrein”, zegt Bas na een tijdje filosoferen. Hij zingt het voor: “Sta op, sta op, sta op met mij.” Ik sla daar meteen op aan. Dat is Pasen: een uitnodiging om met Jezus op te staan. En de vele laagjes in dat ene zinnetje spreken ons ook aan. Gaat het over leven na de dood? Is het een oproep om in opstand te komen? Of gewoon een vraag om uit je bed te komen? Of misschien een beetje van allemaal?

• 

  Download gratis de nieuwe Visie-app en lees Visie waar en wanneer je wilt!

  Download gratis de nieuwe Visie-app en lees Visie waar en wanneer je wilt!

We verplaatsen ons van de tuinbank naar de keukentafel, waar we een flinke kop thee inschenken en gaan schrijven. Al snel staat het tekstdocumentje op Bas’ laptop vol flarden, waar vaak geen touw aan vast te knopen is.

De zon breekt door
Laat zich na maanden weer eens zien
Er stroomt weer lucht door je longen

Bas neemt zijn met ducttape beplakte gitaar op schoot en zingt al tokkelend de eerste zinnen op iets wat een melodie lijkt. Het is nog geen liedje, maar het begin is er. Willen we één couplet van drie regels, of van vier regels? Of twee van drie regels? En een bridge (een muzikaal overgangsgedeelte) of een precorus (een terugkerend zinnetje voor een refrein)? Jawel, na een uurtje begin ik warempel liedjestaal te spreken. We hakken nog geen knoop door, maar gaan nog even verder met het verzamelen van ideeën. Eerst verzamelen, dan snoeien, leer ik van Bas.

Ga met me mee
je hoeft geen zware jas te dragen
Kijk naar mij, mijn doeken liggen in het graf

Ik vraag me ondertussen af hoe expliciet we over Jezus willen zijn. Het is natuurlijk een paasliedje, dat gaat over zijn opstanding. Maar allebei hebben we voorkeur voor beeldende taal. We willen plaatjes schetsen, geen dogma’s. Niet omdat we die dogma’s niet geloven, maar omdat beelden ons nu eenmaal dieper raken.

Jonge plantjes

Tegelijkertijd willen we dat het meer is dan een lente-liedje. Al die frases over zonlicht, jonge plantjes, fris lentegroen en levenslucht gaan over iets diepers: de hoop die we vinden in de opstanding van Jezus. “Het hoeft geen opwekkingsliedje te worden,” grap ik tegen Bas, “maar het moet wel over Pasen gaan.”

Ga je mee op avontuur
Langs onbekende wegen
Vallen gaan we zeker maar opstaan kan ik goed

Ik vertel Bas dat een van zijn nummers ontzettend belangrijk voor me is geweest. In ‘De dag van morgen’ zingt hij, geïnspireerd door Matteüs 5: “De dag van morgen zorgt wel voor zichzelf (…) je kunt nooit verder vallen dan louter in mijn handen.” En even verderop: “Ik ben de bodem.” Deze zinnetjes zong ik eindeloos tegen mezelf in een periode van burn-out. God leek verdwenen, de wereld pikzwart.

Hard ploeteren voor weinig

Daar doet hij het voor, vertelt Bas. Maar ook voor die ene vrouw die iemand was verloren, en in de periode daarna alleen nog zijn liedjes kon horen. “Dit werk is hard ploeteren voor weinig geld. Dat kan best eenzaam zijn, en soms vliegt het me aan: waar ben ik nu eigenlijk mee bezig? Voor zulke momenten heb ik een mapje op mijn computer met mooie reacties op mijn liedjes.”

De hemel open wijd
Je hoofd weer in de zon
Het werd wel weer eens tijd
Voor groei en vol genade
Wat groeit er uit de aarde

Af en toe schiet een van ons ineens een zin te binnen waar we enthousiast over zijn. “Dacht je echt dat alles altijd doodbleef”, opper ik. We vinden het allebei mooi. Dat is Pasen: je dacht dat alles voorbij was. Maar Jezus stond op en bewees daarmee dat het Leven het laatste woord heeft.

Een nieuw dilemma

Even verderop proberen we het zinnetje in het liedje te passen. Ritmisch lukt het net niet. “En dood is wel een erg hard woord”, vindt Bas. We schaven wat. Op het scherm van de laptop rijgen de regels zich aaneen. ‘Dacht je nu echt dat alles altijd grijs en grauw bleef’ is een optie. Uiteindelijk gaan we – voorlopig – voor ‘zonder kleur bleef’.

De eerste stralen
Dansen op je huid
Dacht je echt dat alles altijd zonder kleur bleef

Na de lunchpauze plakken we losse frases en zinnetjes bij elkaar. We kiezen voor een voorlopige structuur, en langzaam tekenen zich de contouren van het lied af. Maar na iedere keuze staan we voor een nieuw dilemma: gaan we voor een strak ritme, of laten we het wat meanderen? Hoe snél moet het liedje worden – vrolijk en opzwepend, of lieflijk en troostrijk?

Als ik om twee uur ’s middags afscheid neem, is het liedje nog niet af, maar mijn creatieve energie wel op. We besluiten heen en weer te appen en in een online documentje verder te werken. Ik heb ervaren dat een liedje niet vanzelf komt. Het is ploeteren, denken, schaven en schrappen. Maar wat is het een leuke puzzel om te leggen. Op de terugweg in de auto zing ik zachtjes voor me uit: “Sta op, sta op, sta op met mij.”

Luister hieronder een preview van het lied, of klik op het plaatje om 'm in zijn geheel op Spotify te beluisteren.

• 

  Kees van Ekris over de zeven kruiswoorden en Pasen: 'God bestóókt ons met geluk'

  Klik hier