'Hij heeft niets verkeerds gedaan'

Eerst nog even de hele Bijbelpassage die eraan voorafgaat:

Een van de misdadigers die daar hingen, zei smalend tegen Hem: ‘Ben jij de Messias? Red dan jezelf en ons erbij!’ Maar de ander wees hem terecht: ‘Heb zelfs jij geen ontzag voor God, nu jij ook deze straf ondergaat? In ons geval is dat terecht, want wij krijgen ons verdiende loon. Maar Hij heeft niets verkeerds gedaan.’ (Lucas 23:39-41)

Deze vreemde waarheid

Nieuwtestamenticus Wright (1948) schrijft erover: “Jezus sterft de dood die anderen wel verdienden, maar Hij niet. De man die deze vreemde maar machtige waarheid heeft gezien, zegt dan tegen Jezus zelf: ‘Jezus, denk aan mij wanneer U in Uw Koninkrijk komt.’" (Lucas 23:42)

Het beroemde antwoord

Dit ontlokt dan aan Jezus het beroemde antwoord: ‘Ik beloof je, vandaag nog zul je bij Mij zijn in het paradijs.’ (Lucas 23:43)
“Het paradijs,” schrijft Wright in Goede vrijdag, “is hier natuurlijk niet de laatste rustplaats van Jezus dan wel van de man die hem ernaar gevraagd had. Ook bestaat het ‘Koninkrijk’ van Jezus niet uit mensen die ‘na hun dood naar de hemel gaan’, hoewel deze passage vaak ten onrechte op die manier is gelezen. Lucas zegt zeer nadrukkelijk, in zijn evangelie en dan nog een keer in Handelingen, dat de uiteindelijke bestemming van Gods mensen de opstanding is.”

De tussentoestand

En na deze ontkenningen volgt Wrights antwoord op de vraag wat dit ‘paradijs’ dan wél is: “Maar ‘het paradijs’, de tussentoestand, de zalige tuin van verkwikking die aan de eindbestemming voorafgaat, zal diezelfde dag (Goede Vrijdag, red.) verworven worden voor iedereen die op Jezus vertrouwt. Want door Zijn dood, waarbij een onschuldige de dood van schuldigen sterft, zal de soevereine heerschappij van God (m.a.w. het Koninkrijk, red.) op een heel nieuwe manier tot aanzijn komen, met gevolgen waarvan de strekking al even intiem en persoonlijk als kosmisch en wereldwijd is (-).”

Een beetje vaag

Opvallend is overigens dat dit de enige vermelding van ‘het paradijs’ in de vier evangelieën is (de twee andere vermeldingen in het Nieuwe Testament zijn 2 Korinte 12:4 en Openbaring 2:7). En het blijft natuurlijk ook bij een groot Bijbelgeleerde als Tom Wright toch wel een beetje vaag wat we ons er nu bij moeten voorstellen: de aanduidingen “de tussentoestand” en “de zalige tuin van verkwikking die aan de eindbestemming voorafgaat” zijn allesbehalve concreet.

Paradijs als ‘de omhelzing van God’

Maar misschien is dat helemaal niet erg. Ook paus Franciscus sprak eens over dit onderwerp. In een audiëntie op het Sint Pieterplein in Rome (25 oktober 2017), met als onderwerp Het paradijs als einddoel van onze hoop, zei hij het zo: “Het paradijs is geen sprookjesplaats en ook geen betoverde tuin. Het paradijs is de omhelzing van God, oneindige Liefde en we komen erin dankzij Jezus, Die voor ons op het kruis is gestorven. Waar Jezus is, is er barmhartigheid en geluk; zonder Hem is er koude en duisternis. Bij het heengaan, zegt de christen tot Jezus: ‘Denk aan mij.’ En ook al zou er niemand meer zijn die aan ons denkt, dan is er Jezus, naast ons. Hij wil ons brengen naar de mooiste plek die bestaat. Hij wil ons daar brengen met het weinige of vele goed dat in ons leven is gebeurd. Niets gaat verloren van wat Hij heeft verlost. En naar de Vader brengt Hij ook al wat in ons nog nood heeft aan bevrijding: de vergissingen en de fouten van een heel leven. Dat is het einddoel van ons bestaan: dat alles voltooid wordt en omgevormd wordt in liefde.”

N.a.v. ‘Goede Vrijdag. De dag dat de revolutie begon’, Tom Wright (vertaling: Arend Smilde), Van Wijnen, 414 blz., € 24,95

Beeld: Peter Gertner (ca. 1537) en Wikimedia