1 Wat is onmisbaar voor een ‘goed’ gebed?

“Wat maakt iets tot een gebed? Bidden is onderdeel van de relatie tussen God en jou. Je mag praten met God en voor miscommunicatie hoef je nooit bang je zijn, Hij begrijpt je wel! Het gaat dus om de beide gesprekspartners: wezenlijk is dat je God ziet zoals Hij Zich in de Bijbel bekendmaakt en dat je jezelf niet anders voordoet dan je bent.
Verder kun je zeggen: als je groeit in de relatie met God zullen bepaalde elementen in het gebed zeker naar voren komen, zoals schuld belijden, vragen en klagen, danken, loven en aanbidden. Zie daarvoor de Psalmen en het gebed dat Jezus ons leerde (Matteüs 6:9-13).”

2 Waarom wil God dat wij tot Hem bidden, ondanks het feit dat Hij alles al weet?

“Omdat Hij met ons een persoonlijke relatie wil! Mijn vrouw weet ook dat ik van haar houd, maar ze vindt het wel mooi als ik het nog eens zeg. Zo is het ook tussen God en ons: Hij heeft ons gemaakt als personen die kunnen leven in vrijheid en verantwoordelijkheid. En Hij wil graag dat we leven met Hem, dat we onze liefde voor Hem uitspreken, onze zonde belijden, Hem bedanken voor wat we krijgen en Hem vragen om wat we nodig hebben. God neemt ons in die relatie dan ook voluit serieus: Hij heeft beloofd dat Hij ons bidden hoort en er dan ook altijd iets mee doet (Matteüs 7:7).”

3 Bestaan 'onverhoorde gebeden'?

“Jazeker. In een relatie kan een verzoek geweigerd worden, om welke reden dan ook. En als wij daarmee te maken hebben, verkeren we niet in slecht gezelschap: van Mozes, Paulus, ja, van Jezus Zelf werd een gebed niet verhoord (Deuteronomium 3:23-29; 2 Korintiërs 12:7-9; Matteüs 26:36-46). Dat kan dan wel aanleiding zijn tot een geloofscrisis, zeker als datgene wat je aan God vraagt voor jou heel belangrijk is en je niet begrijpt waarom Hij je gebed niet verhoort. Wat kan bidden soms een worsteling zijn. Toch geloof ik dat je wel mag zeggen dat God met elk oprecht gebed iets zal doen. In die zin kun je ook spreken van ‘andersverhoorde gebeden’. En laten we niet vergeten: er zijn gebeden die God altijd verhoort en dat zijn de belangrijkste! Bijvoorbeeld het gebed om de Heilige Geest (Lucas 11:10-13).”

4 Wat zijn, van onze kant, de belangrijkste blokkades voor gebedsverhoring die de Bijbel noemt?

“Bij blokkades denk ik vooral aan dingen die in jezelf zitten en verhoring in de weg staan. Daarnaast zijn er ook factoren van buitenaf die een gebedsverhoring negatief kunnen beïnvloeden. Dit geheel vat ik samen onder ‘grenzen aan de uitwerking van het gebed’, en daarvan kun je vijf groepen onderscheiden: onzuivere motieven bij het bidden (Jakobus 4:2,3), Gods plan is anders (2 Korintiërs 12:7-9), eigen verantwoordelijkheid van mensen (1 Samuël 12:23-25), doorwerking van de zonde (Jozua 7:6-12) en de macht van het kwaad (Daniël 10:12-13). Met het oog op de onverhoorde gebeden is het belangrijk om ook te letten op die factoren van buitenaf. Soms is een gebed goed in zichzelf en wil God het verhoren, maar de machten die Hem tegenwerken, staan vooralsnog in de weg. Let wel: de genoemde bijbelteksten zijn voorbeelden, er zijn er veel meer te noemen.”

5 Welke gebedshoudingen kent de Bijbel?

“In de Bijbel kom je tegen dat mensen staande bidden (Genesis 18:22), of met de handen omhoog (1 Koningen 8:22), mensen knielen voor God neer (Handelingen 20:36) of werpen zich zelfs op de grond (Ezra 10:1). Uit de manier waarop dit in de Bijbel voorkomt, blijkt dat je in je gewone houding tot God mag gaan; je hoeft niet iets speciaals te doen. Tegelijkertijd kun je met je houding wel iets voor God tot uitdrukking brengen. Je lichaam past zich aan bij wat je aan God vraagt en zo ondersteun je het gebed. Probeer het maar eens: ga op je knieën als je God om vergeving vraagt of houd je handen open om te ontvangen als je iets intens van God verlangt.”

6 Waarom bidden we eigenlijk in Jezus' Naam?

“Nadat de zonde in de wereld is gekomen en wij mensen daardoor de relatie met God hebben kapotgemaakt, kunnen en willen wij vanuit onszelf niet tot God terugkeren. Maar Jezus is gekomen om de kloof tussen God en ons te overbruggen. Door Zijn kruis en opstanding heeft Hij onze zonde gedragen en voor ons de weg tot God geopend. Daarom kunnen wij bidden in Jezus’ Naam, dat wil zeggen: met een beroep op alles wat Jezus voor ons heeft gedaan. Door Jezus kan God ons bidden meenemen in Zijn werk in de wereld.”

7 Hoe voorkom je dat je gedachten afdwalen tijdens het bidden?

“Hierbij gaat het dus vooral om concentratie. Soms maalt er zoveel door je hoofd dat je je aandacht niet bij het bidden kunt houden. Het belangrijkste is dan voldoende tijd nemen. Als je vlug moet bidden omdat je snel aan het werk moet, ben je met je gedachten al bij alles wat je nog moet doen. Dat lukt dus niet. Wat ook goed helpt om je te concentreren, is zingen, aan het begin van je gebed en eventueel ook tussendoor. Bewust zingen richt je aandacht op God en helpt je om de andere dingen los te laten. Als je gedachten dan nog alle kanten opgaan, kun je proberen hardop te bidden. En zorg voor genoeg afwisseling. Sleur werkt afdwalen in de hand. Wees ook niet te algemeen in wat je vraagt. Bid gerust tot in details, dat houdt je aandacht bij wat je aan God wil voorleggen.”

8 Wat kun je – menselijkerwijs gesproken – doen om je gebedsleven te verrijken?

“Zorg er allereerst voor dat je elke dag een vast moment hebt om God te zoeken. Vaak krijg ik van mensen te horen dat ze op een gegeven moment vol enthousiasme en met blijdschap zijn gaan bidden, terwijl ze het later hebben laten sloffen. Volharding, daar komt het op aan! En daarom regelmaat! Vervolgens is het goed om voor je bidden in de Bijbel te lezen. Datgene wat je aan God wilt voorleggen, kun je afstemmen op wat Hij jou te zeggen heeft. Daarbij hoort eveneens stilte en wel op twee manieren. Aan de ene kant stilte om de woorden van God tot je te laten doordringen, zodat je daarop kunt reageren. En aan de andere kant stilte nadat je iets aan God gevraagd hebt. Natuurlijk kan Hij ons antwoorden op totaal verschillende manieren en Hij doet het op Zijn tijd. Maar als wij steeds maar aan het woord zijn, geven we God niet eens de kans om iets terug te zeggen! Juist in de stilte voor Zijn aangezicht kun je soms een antwoord van Hem vernemen, een gedachte kan door Hem naar boven komen, een plan kan in je rijpen, enz.
Verder is het heel stimulerend om samen te bidden. Vergeet ook de Psalmen niet. Ze zijn niet alleen bedoeld om te lezen, maar ook om bewust tot God te bidden. Ten slotte kun je afwisselen in vormen; het is bijvoorbeeld prachtig te bidden tijdens een wandeling in een rustige omgeving.”

9 Hoe weet je of iets werkelijk een antwoord van God is op je gebed?

“Wezenlijk hiervoor is oprechtheid. Als je zuiver leeft met God, leer je aanvoelen wat van Hem is en wat niet. Soms is een antwoord van God overduidelijk; het laat je niet meer los. Een andere keer komen Zijn aanwijzingen veel voorzichtiger; het blijft aftasten van je mogelijkheden en zoeken naar Gods weg. Bij twijfel moet je het zeker opnieuw in gebed brengen. Wij kunnen onszelf gemakkelijk voor de gek houden en onze eigen verlangens verwarren met Zijn stem. En natuurlijk blijft gelden: toets alles aan de Bijbel. Als iets daarmee niet overeenkomt, kan het nooit een antwoord van God zijn. Hij spreekt Zichzelf niet tegen.”

10 Hoelang mogen we om iets blijven bidden, bijvoorbeeld de bekering van iemand die ons lief is?

“De vraag ‘hoelang mag je bidden’ heeft te maken met de inhoud ervan. Soms kan het zijn dat je merkt dat Gods antwoord op een gebed ‘nee’ is; dan moet je natuurlijk ophouden. Maar als je bidt voor iets waarvan je weet dat het goed is – bijvoorbeeld de bekering van iemand die je lief is – dan mag je daar altijd mee doorgaan. ‘Mogen’ is trouwens wel iets anders dan ‘moeten’. Ook iets goeds dat je aan God vraagt, mag je op een gegeven moment loslaten. Aan de ene kant worden we in de Bijbel opgeroepen om te blijven bidden en nooit op te geven (Lucas 18:1-6), aan de andere kant zegt Jezus duidelijk dat we niet door een overvloed aan woorden verhoord worden (Matteüs 6:7-8). Het juiste gebed ligt dus in het midden, beter gezegd: stijgt daar bovenuit. Daarvoor is nodig dat je dicht bij God leeft en daardoor kunt aanvoelen welke kant Hij met je op wil in het gebed.”

Webtip: Werkindekerk.nl (onder ‘gebed’)

Verder lezen
• Adri Bloemendal, Laat Hem geen rust. Het geheim en de kracht van het gebed, Kok Kampen, 2005.
• Bill Hybels, Te druk om niet te bidden, Gideon, Hoornaar, 2002.
• Sabine van der Heijden, Hemels interactief, werkboek over gebed en evangelisatie, Kok Voorhoeve Kampen, 1996.
• L.M. Vreugdenhil, Lees je bijbel, bid elke dag, suggesties voor gebed en bijbellezing in het gezin, Boekencentrum Zoetermeer, 1999.
• O. Hallesby, Het gebed, Voorhoeve Den Haag, z.j.