De uitspraak die je net las, vind je terug in de Bijbel, in de brief aan de Efeziërs (4:29 BGT). God roept jou hier op om andere mensen te waarderen met bemoedigende woorden, bijvoorbeeld door het geven van een compliment. In Spreuken 18:21 lees je dat woorden macht hebben over leven en dood. Het belang dat de Bijbel hecht aan positieve woorden, wordt anno 2020 bevestigd met wetenschappelijke onderzoeken. Uit een onderzoek van de Radboud Universiteit Nijmegen blijkt bijvoorbeeld dat de meeste mensen liever meer complimenten ontvangen van hun werkgever dan een hoger salaris. Het is niet geheel onbelangrijk dus, om woorden van waardering uit te spreken.

7 tips om complimenten te geven

1. Vertel waarom je een compliment geeft

Een compliment geven kan mooi zijn, maar vertellen wáárom je het geeft, kan nog meer positieve impact creëren. Zeg dus bijvoorbeeld niet alleen: “Ik ben blij dat je er bent.” Maar maak ervan: “Ik ben blij dat je er bent, want jouw vrolijkheid geeft mij positieve energie.”

2. Check of je compliment geen averechtse werking heeft

Een compliment dat wordt gevolgd door een nuance, kan een averechtse werking hebben. Denk dus goed na over welke woorden je uitspreekt en welke niet. Hoe herken je een averechts compliment? Hier hangt vaak een ondertoontje aan. Bijvoorbeeld als je zegt: “Oh, wat heb je dat mooi gedaan! Dat had ik helemaal niet van jou verwacht.” Met die tweede zin kun je iemand kleineren, omdat je eigenlijk zegt dat een resultaat boven iemands niveau lijkt te zijn. Dat is vaak niet fijn om te horen.

3. Focus je ook op het proces, niet alleen op het resultaat

Achter resultaat ligt vaak meer inspanning dan je denkt. Heb je daar iets van meegemaakt bij een ander? Geef daar dan ook een compliment over (of vraag eerst naar), dat doet hem of haar waarschijnlijk erg goed. Geef zo’n compliment niet alleen aan het eind van de klus, wanneer het resultaat zichtbaar is, maar ook tijdens het proces. Dat werkt motiverend (en levert wellicht een nóg beter resultaat op).

4. Zeg iets positiefs over iemands gedrag of persoonlijkheid

Je kunt een compliment geven over wat iemand heeft gedaan (gedrag) of over hoe iemand is (persoonlijkheid). Welk soort compliment beter werkt, is afhankelijk van de ontvanger. Zo blijkt uit onderzoek dat bij kinderen gedragscomplimenten effectiever zijn. De nadruk ligt dan op de invloed van het eigen handelen. Persoonscomplimenten daarentegen gaan over eigenschappen van het kind (zoals ‘slim’ zijn) en scheppen daarmee vaak verwachtingen van het kind of de omgeving. Dit kan ook zo bij volwassenen zijn. Hoewel vrouwen het vaak wel fijn vinden om te horen dat ze er mooi uitzien. Let er dus op welke soort compliment je aan iemand geeft. Weet je niet zeker welk compliment iemand het fijnste vindt? Probeer ze dan eens allebei (niet tegelijkertijd), dan merk je het waarschijnlijk meteen aan zijn of haar reactie en gezichtsuitdrukking welke variant de meeste impact heeft. 

5. Versterk je compliment met een Bijbeltekst

Woorden hebben kracht, het woord van God al helemaal. Schrijf je een compliment op een bedank- of verjaardagskaart? Probeer er dan eens een Bijbeltekst bij te zoeken. Niet alleen versterkt dit het compliment zelf, maar de persoon zal nog meer waardering voelen omdat jíj moeite hebt gedaan om speciaal voor die persoon in de Bijbel te zoeken (of in gebed aan God te vragen) naar een bijpassende tekst. En daarbij lijkt God het compliment te bevestigen, hoe tof is dat!

Een voorbeeld van een Bijbeltekst met een prachtig compliment lees je in Hooglied 1:15: ‘Wat vind ik je mooi, mijn allerliefste! Je bent zo mooi, je ogen zijn zo teer als duiven.’ Blader ook eens door het boek Spreuken, daar vind je nog meer bijzondere en prachtige complimenten die je kunt uitdelen.

6. Geef eens een indirect compliment

Complimenten zijn vaak direct: “Wat zie je er leuk uit!” of: “Wat lief dat je dit voor me wilt doen.” Een indirect compliment is een waardering die ook goed werkt, maar vaak nog nét dat beetje extra positiviteit meegeeft. Denk bijvoorbeeld aan een vraag die begint met ‘hoe’: “Hoe krijg je het toch altijd voor elkaar dat je haar zo leuk zit?” of “Hoe kun je altijd zo lief zijn!?”

7. Geef onvoorwaardelijke complimenten: zonder tips of verbeterpunten

Een écht compliment is positief en onvoorwaardelijk. Als je feedback geeft is het vaak normaal om tips te geven, nadat je eerst iets ‘goeds’ hebt aangestipt. Maar iedereen heeft op zijn of haar tijd gewoon eens een écht complimentje nodig, zonder tips of voorwaarden. Zeg dus eens niet: “Wat goed dat je de planten water hebt gegeven, ik hoop dat je het de volgende keer ook niet vergeet.” Maar zeg: “Wat goed dat je de planten water hebt gegeven, dat vind ik fijn.” Met dit laatste is de kans groter dat de persoon zich gewaardeerd voelt voor wat hij deed en de volgende keer opnieuw de gieter pakt. Het eerste suggereert dat je niet écht in die persoon gelooft en dat kan kwetsend overkomen.

Complimentjes geven is vaak niet zo moeilijk, maar een écht liefdevol compliment uitspreken waar geen voorwaarden aanhangen is een stuk minder makkelijk. Máár Eva gelooft in jou: jij kan betekenisvolle complimenten geven! Want jij bent namelijk een prachtig mens! Wist je dat?!