Wat is hooggevoeligheid?

Hooggevoeligheid (HSP) is geen aandoening, maar een karaktereigenschap. “Net als de een extravert is en de ander introvert, zo is ook de een hooggevoelig en de ander niet”, vertelt Yvonne. “Bij hooggevoelige mensen verloopt het proces van informatieverwerking anders. Alle prikkels komen even hard binnen. Ze zijn gevoeliger voor indrukken en prikkels dan mensen die niet hooggevoelig zijn, en vangen meer signalen, details en emoties op. Doordat de maatschappij steeds sneller wordt en enorm prikkelrijk is geworden, raken mensen sneller overprikkeld. Kinderen krijgen meer prikkels te verwerken dan hun ouders op die leeftijd; denk aan computergames, digi-borden op school en mobiele telefoons.”

Yvonne krijgt regelmatig hooggevoelige kinderen in haar praktijk. “Ik merk vaak dat ze zich erg onbegrepen voelen. Als we gaandeweg ontdekken dat het kind hooggevoelig is, gaat er een wereld voor ze open. ‘Het ligt niet aan mij, ik ben gewoon hooggevoelig’. Dit geldt ook voor de ouders – wanneer zij eenmaal weten wat er speelt bij hun kind, worden veel frustraties voorkomen en gaan ze zelfs ontdekken hoe hooggevoeligheid omgezet kan worden naar een krachtbron.”

Kenmerken van een hooggevoelig (HSP) kind

Yvonne: “Ieder kind is uniek, dus niet ieder kind zal iedere eigenschap bezitten. Hooggevoeligheid komt voor in verschillende gradaties. Hierbij een paar voorbeelden. Een hooggevoelig kind…

• … is vaak een echte denker. Met name over personen en over ingewikkelde vragen;
• … heeft vaak moeite met schakelen van de ene activiteit naar de andere. Dus ook van wakker zijn naar slapen – in slaap komen kan veel tijd kosten;
• … is gevoelig voor veranderingen;
• … kan zich heel goed inleven in de ander en voelt gevoelens bijzonder goed aan, ook al kent het kind de persoon niet;
• … neemt daardoor vaak verdriet van anderen over, waardoor hij of zij problemen van anderen op de schouders draagt;
• … is overgevoelig voor de structuur van eten, geuren of bepaalde geluiden;
• … kan last hebben van naden in kleding en bijvoorbeeld zanderige of natte voeten vervelend vinden;
• … komt tot rust in een rustige omgeving en is het liefst alleen;
• ... is na een kinderfeestje vaak overprikkeld. Dit kan zich uiten in boosheid, heel druk zijn of juist heel verdrietig zijn;
• … heeft vaak een groot rechtvaardigheidsgevoel;
• … is vaak perfectionistisch.”

Yvonnes tips om met hooggevoeligheid (HSP) om te gaan

1. ‘Lees’ je kind als het ware. Breng, eventueel met een orthopedagoog, in kaart hoe de hooggevoeligheid aanwezig is bij jouw kind. Op deze manier kun je interventies plegen en vang je signalen beter op.
2. Praat met je kind over gevoelens, benoem ze en zeg dat elke emotie er mag zijn. Ook de boosheid!
3. Besef te allen tijde dat het geen onwil maar een onkunde is van je kind op het moment dat het even niet goed lukt. Je kind stelt zich niet aan! Leef je in en bied ondersteuning. Zoek literatuur of win informatie in door bijvoorbeeld oudercoaching bij een orthopedagoog.
4. Realiseer je dat stemverheffing heftig is voor een hooggevoelig kind. Praat dus rustig, ook als je boos bent.
5. Zorg voor een goede communicatie met school, daar vinden de meeste prikkels plaats.
6. Als er prikkelrijke activiteiten op het programma staan, spreek dan met je kind van tevoren af wat hij of zij nodig heeft. Wat kun je doen als het te druk wordt voor hem of haar?
7. Zorg voor voldoende slaap en gezond eten.
8. Zorg voor structuur in tijd en activiteit, dat creëert rust (zowel thuis als op school).
9. Luister naar je kind, vaak kun je van hem of haar het meest leren wat betreft de hooggevoeligheid en wat hij of zij nodig heeft. Blijf zoeken naar verbinding.

Yvonne Bijl is orthopedagoog bij haar christelijke opvoedpraktijk Hart voor Schatten. Kijk voor meer informatie op hartvoorschatten.nl en bloomom.nl. De foto van Yvonne is gemaakt door sharefotografie.nl.

Hoogsensitieve prinses

"Alsof je zenuwen buiten je lichaam hangen en je alle emoties voelt van de mensen om je heen." Zo omschrijft prinses Märtha Louise van Noorwegen het leven van een hoogsensitief persoon (HSP). Ze schreef er een boek over: Born sensitive. Onze collega's van Blauw Bloed hadden een interview met haar. Bekijk hier de video!