
Ontdek meer over dit thema in de EO-podcast 'De Ongelooflijke Podcast'
Leestijd: 1 min
Wat gebeurt er als geloof ineens dichtbij komt – of juist verdwijnt? Luister naar openhartige gesprekken over God, twijfel, bekering en ongeloof.

Hij is een van de bekendste buitenlandcommentatoren van Nederland: historicus Arend Jan Boekestijn. Maar… hij gaat nu officieel met pensioen! Geen zorgen: hij gaat gewoon door met zijn podcasts Boekestijn en De Wijk en Europa Draait Door.

Zet je schrap voor een indrukwekkend en rauw verhaal - gelukkig ook met veel humor. Mirjam Polak is net terug uit Libanon, waar ze woont en werkt, en beleeft in Nederland een cultuurshock. Als kind wilde Mirjam dolfijnentrainster worden, maar dat liep nét even anders.

Je hoort het vaak: we leven in het tijdperk van de sterke man. Poetin, Trump en Xi Jinping: leiders die beloven hun land weer groot te maken, en weinig moeten hebben van tegenspraak, instituties en de vrijheid van anderen. Maar is die sterke man eigenlijk wel zo sterk als hij lijkt?

Zijn naam behoeft eigenlijk geen introductie: historicus Maarten van Rossem. Zeven jaar geleden was hij al eens te gast in De Ongelooflijke Podcast, maar sindsdien is de wereld flink veranderd.

Op 4 en 5 mei kijken we meestal terug op hoe het misging in de geschiedenis: hoe kan een land afglijden naar fascisme of nazisme? Maar vandaag draaien we het om: hoe blijft een land - een democratie - juist wél overeind?

'We leven in absoluut historische tijden, zo woelig en intens dat we hoofdzaak en bijzaak soms niet meer van elkaar kunnen onderscheiden.' Dat schrijft historicus én Denker der Nederlanden David Van Reybrouck in zijn essay voor De Maand van de Filosofie.

De invloed van Big Tech - de grote technologiebedrijven - wordt steeds groter. Maar wie zijn de denkers achter die macht, en wat zijn hun - soms gevaarlijke - denkbeelden? Wat willen ze met de wereld… en met ons? Filosoof Haroon Sheikh kan dit als geen ander duiden.

Het was zo'n dag die het Midden-Oosten en de wereld voorgoed kan veranderen. Israël en de VS vielen Iran aan en doodden onder meer opperbevelhebber Ayatollah Khamenei, zo meldt Trump. Volgens hem is 'het uur van de vrijheid aanstaande' voor het Iraanse volk. Maar wat gaat er nu écht veranderen?

De onthullingen in de Epstein-files roepen de vraag op: hadden complotdenkers dan toch gelijk? Wordt deze wereld geregeerd door een perverse en verdorven elite? Of misschien beter gezegd: een hypocriete elite?

In Den Haag werd vrijdag een nieuw coalitieakkoord gepresenteerd. Belangrijk natuurlijk, in een tijd waarin alles lijkt te verschuiven in de wereld. Nederland, en vooral ook Europa, moet zichzelf opnieuw uitvinden – en loskomen van Amerika. Zo klinkt het althans. Maar kan dat? En zo ja: hoe dan?

Wat is er nou écht aan de hand in de wereld? Iran, Venezuela, Groenland, Oekraïne, Trump, Poetin... waarom voelt de internationale politiek zo chaotisch? En belangrijker: hoe komen we hier weer uit?

Diederik Samsom is misschien wel een van de interessantste politici van de afgelopen twintig jaar. Als leider van de PvdA haalde hij in 2012 maar liefst 38 zetels – kom daar nu maar eens om. Hij verloor die verkiezingen van Mark Rutte (41 zetels), met wie hij vervolgens ging samenwerken.

We moeten het over Rusland hebben. De dreiging lijkt toe te nemen: mysterieuze drones duiken overal in Europa op, en er is meer aan de hand "De Russen zijn er al," schrijft historicus Beatrice de Graaf in NRC. "Maar waar zijn wíj?" Dat is de urgente vraag die Beatrice opwerpt.

"De komende Tweede Kamerverkiezingen zijn de belangrijkste sinds de Tweede Wereldoorlog," zegt schrijver en antropoloog Joris Luyendijk. Ja, hij is weer terug in De Ongelooflijke.

Wát een dagen hebben wij (en de wereld) achter de rug. Zou het dan tóch gebeuren? Vrede in het Midden-Oosten? De eerste stappen lijken gezet: er is een akkoord gesloten tussen Israël en Hamas. En dat was allemaal misschien wel ondenkbaar geweest zonder die ene man: Donald J. Trump. Wat zegt dit?

'We hebben als Europa onze ziel verkocht', met de nadruk op verkocht. Dat zegt econoom Paul Schenderling. In zijn nieuwe boek Continent van de kwaliteit analyseert hij scherp wat er misgaat in onze economie én cultuur. En de oorzaak zit dieper dan koopkrachtplaatjes – veel dieper.

Misschien ben jij ook volledig het overzicht kwijt als het gaat om Israël, Hamas en de verschrikkingen in Gaza. De propaganda vliegt je om de oren – wat kun je nog geloven? En de wereld vraagt zich steeds meer af: waar is Israël in hemelsnaam mee bezig? Het land komt ook steeds meer alleen te staan.

Niet iedereen heeft het door, maar we zitten midden in een nieuwe ruimtewedloop — een nieuwe 'space race'. Grootmachten als de VS, Rusland en China richten hun blik opnieuw op de ruimte. Niet alleen voor satellieten of communicatie, maar ook voor bewapening. Of zelfs: oorlog.

Alsof er nog niet genoeg oorlog was in de wereld, is er nu nog een bijgekomen: die tussen Israël en Iran. En ook de strijd in Gaza woedt onverminderd voort. Maar er is iets wat vaak wordt gemist in de berichtgeving over deze oorlogen.

De wereld snakt naar vrede – maar wie kan die vrede eigenlijk brengen? Wie bepaalt de wereldorde? Een belangrijke vraag, want overal broeit het. Poetin bouwt troepen op langs de oostgrens van de NAVO. De situatie in Gaza wordt steeds uitzichtlozer.

Wie zijn de denkers – en wat zijn de ideologieën - achter Trump? Een belangrijke vraag, nu de hele wereld naar adem hapt bij alles wat er gebeurt.

'Wat we nu meemaken is de grootste verandering uit jouw en mijn leven, want onze vrijheid is in direct gevaar.' Dat zijn de urgente woorden van journalist en antropoloog Joris Luyendijk.

We proberen je door deze verwarrende tijden te loodsen. Want: enerzijds zien we Amerika voor onze ogen afglijden en zich afwenden van Europa. Maar we zien ook Europa opstaan, lijkt het wel! Eensgezind en daadkrachtig, en dat zijn twee woorden die niet vaak in één zin met Europa genoemd worden.

Het zijn bizarre tijden, we hebben allemaal gezien wat er in het Witte Huis is gebeurd en hoe Trump telkens met zijn uitspraken en acties het nieuws domineert. Maar in deze aflevering houden we onze ogen op de bal: wat is er het meest van belang?

We bevinden ons in een nieuwe wereldorde sinds de inauguratie van Trump. En niet zomaar een wereldorde, maar een 'Bokito-wereldorde', dat zegt buitenlandexpert Rob de Wijk, hoogleraar in Leiden en verbonden aan het Den Haag Centrum voor Strategische Studies.

We moeten het over Elon Musk hebben, en andere superrijke techgiganten. Want sinds de overwinning van Trump hebben zij steeds meer invloed gekregen. En onder die invloed schuilt een wereldbeeld – misschien zelfs een nieuwe religie.

Bevinden we ons in de de grootste transitie en maatschappelijke verandering ooit? Ja, zegt hoogleraar transitiekunde Jan Rotmans: 'Dit is nog groter dan de industriële revolutie.' Rotmans is een pionier in de klimaatwetenschap, maar zijn blik reikt verder.

We staan aan de vooravond van 2025 - wat staat ons te wachten? Onze gast van vandaag dacht hier al 30 jaar geleden over na! In 1995 bracht hij een bundel uit met voorspellingen voor 2025. Nu is het bijna zover. Wat is er uitgekomen, en wat niet?

In deze (vervroegde) aflevering gaan we dieper in op de herverkiezing van Trump als president van de Verenigde Staten. Daar liggen namelijk allerlei interessante culturele, maatschappelijke én religieuze ontwikkelingen aan ten grondslag. Wat maakt Trump juist nu zo aantrekkelijk?

We hebben het afgelopen jaar veel aandacht besteed aan de oorlog tussen Israël en Hamas, op zoek naar duiding en een beter begrip van dit complexe conflict. Deze podcast, precies een jaar na het begin van de grondoperaties in Gaza, is een belangrijke aflevering in die reeks.

Morgen is het 7 oktober: een jaar na de bloedige aanval van Hamas op Israël. Een aanval die diepe wonden sloeg, niet alleen in Israël, maar uiteindelijk in de hele regio. Inmiddels zijn we talloze raketbeschietingen, bombardementen en burgerslachtoffers verder.

In deze podcast gaan we de diepte in over Amerika. Precies een week geleden ontsnapte Trump - en met hem de hele Verenigde Staten - op een miraculeuze manier aan een moordaanslag.

Dit is de week van de een-na-grootste democratische verkiezingen ter wereld: de Europese Verkiezingen. En er gebeurt van alles, zowel internationaal als ook in ons eigen land waar een nieuw kabinet steeds meer vorm begint te krijgen.

'Als het regent in het Midden-Oosten, druppelt het in Nederland', luidt de bekende uitspraak. En dat is ook deze week weer gebleken. We wilden in deze aflevering inzoomen op Iran en de grote invloed die dat land op de wereld heeft.

Dit is nu al een van onze favoriete gesprekken van de afgelopen tijd - want er zit zó veel in. Abdelkader Benali is te gast. Hij is schrijver, columnist van Trouw en een begenadigd verteller zoals je zult horen.

Of het nou gaat om het Rusland van Poetin, racisme, de genderdiscussie, euthanasie en abortus... onder dit soort hete hangijzers gaat vaak één vraag schuil: wat is de waarde van de mens? En wat maakt ieder mens gelijkwaardig? Dat zijn cruciale vragen waar we te weinig over nadenken.

"We moeten ons voorbereiden op een nieuw onvoorspelbaar tijdperk", zei NAVO-topman Rob Bauer onlangs. Niet alleen militairen maar de hele samenleving heeft een oorlogstransformatie nodig, stelt hij. En hij is niet de enige met zo'n wake-up call, maar zijn wij inmiddels wel wakker genoeg?

Anderhalf jaar geleden spraken we met hem over zijn boek 'De Zeven Vinkjes' en nu is hij weer terug: Joris Luyendijk! Joris is journalist, schrijver, (religieus) antropoloog en ook voormalig correspondent in het Midden-Oosten, waaronder de Palestijnse gebieden.

Waarom roept de oorlog tussen Israël en Hamas ook in Nederland zoveel emoties op? Wat maakt dit conflict anders dan alle anderen? En hoe doorbreek je een spiraal van haat en geweld? Dat bespreken we met hét Ongelooflijke duo: historicus Beatrice de Graaf en theoloog Stefan Paas.

Precies een week nadat Hamas de aanval opende op Israël, staan we nu mogelijk aan de vooravond van één van de grootste Israëlische operaties in 50 jaar - de inval van Gaza. Wat staat Israël, Gaza en de rest van de wereld te wachten? Slaat Israëls tegenoffensief niet om in wraak?

Het was een gitzwarte dag in de geschiedenis van Israël. 50 jaar na het uitbreken van de Jom Kippoeroorlog, begeeft Israël zich opnieuw in een staat van oorlog.

In deze aflevering dompelen we ons onder in de bakermat van religie die we het Midden-Oosten noemen. En we doen dat met journalist en BNNVARA-documentairemaker Sinan Can.

Hoog tijd om weer eens in te zoomen op Rusland en de oorlog in Oekraïne. Misschien is deze aflevering dan wel één grote reality check, want wij sloegen af en toe redelijk steil achterover van wat we hoorden. Te gast is Derk Sauer: Ruslandkenner, journalist en uitgever van The Moscow Times.

Het is een keerpunt dat de wereld in eeuwen niet heeft gezien en waarschijnlijk in geen eeuwen meer zal meemaken. India heeft China ingehaald als land met het hoogste inwoneraantal ter wereld: ruim 1,4 miljard.

Het is bijna 500 dagen geleden dat de oorlog in Oekraïne begon. Een oorlog die misschien wel steeds ongrijpbaarder wordt, zeker na de chaos van afgelopen week.

De staat Israël bestaat 75 jaar en dat leek ons een goede aanleiding om eindelijk eens dit complexe maar o zo belangrijke onderwerp te tackelen. Het conflict tussen de Israëliërs en Palestijnen is vrijwel altijd in het nieuws, maar wat moet je weten om de situatie te begrijpen?

"Op geen andere plek voel ik me zo dicht bij God als na een arrestatie", dat zegt Rozemarijn van 't Einde: predikant, criminoloog en klimaatactivist voor Extinction Rebellion en Christian Climate Action. Ze is al 20 keer gearresteerd en komende zaterdag zou zo maar de 21ste keer kunnen worden.

De eerste aflevering van het nieuwe jaar, en dat gelijk op 1 januari! Wat kan je op deze dag beter doen dan vooruitkijken? Dat doen we met historicus Beatrice de Graaf en theoloog Stefan Paas. Zij omschrijven 2023 als 'het jaar van de omkeer'.

Of het nou gaat om de oorlog in Oekraïne, de stijgende inflatie of het klimaatprobleem: veel ogen zijn nu gericht op Europa, of specifieker: de Europese Unie. De EU zal een cruciale rol moeten gaan spelen in de grote problemen van deze tijd.

Het is de tweede maand van de oorlog in Oekraïne, een oorlog die steeds gruwelijker lijkt te worden. Ook wordt de oorlog steeds meer gehuld in apocalyptische taal: de strijd tussen goed en kwaad, het licht tegen de duisternis en de ondergang en vernietiging van de vijand.

In één week oorlog kan net zoveel veranderen als in 50 jaar vredestijd. Ingrijpende veranderingen, die ons anders laten kijken naar onze samenleving, onze waarden én onze religie.

Het is oorlog. Oorlog in Europa. Daarom besloot David Boogerd vaste gasten historicus Beatrice de Graaf en theoloog Stefan Paas op te zoeken om met hen te praten over deze rare tijd. Op zoek naar eerste, wijze gedachtes bij dit alles.

Alle ogen van de wereld zijn nu gericht op het conflict tussen Rusland en Oekraïne. Met de invasie van de Russen op Oekraïens grondgebied is een oorlog lang niet zo dichtbij geweest. In deze podcast kijken wij naar het verhaal áchter dit conflict.

In de eerste aflevering van 2021 bespreken we wat daar nou in vredesnaam gebeurde bij die bestorming van het Capitool in Washington. We zagen een gewelddadige meute, maar dan met christelijke symbolen en leuzen als 'Jesus Saves'.

De laatste aflevering van dit jaar, en wat kan je dan beter doen dan terugblikken? Terugblikken op een jaar dat de geschiedenisboeken zal ingaan: Trump verloor de verkiezingen, Black Lives Matter werd een begrip en standbeelden vielen van hun sokkel.

In deze aflevering richten we onze blik op het grootste politieke circus op aarde: de Amerikaanse presidentsverkiezingen. Donald Trump krijgt veel steun van christelijke kiezers, maar welke rol speelt religie bij de Democraten en Joe Biden?

"We gaan zware tijden tegemoet. Wat er zal gaan gebeuren, geen mens die het weet, maar de horizon tekent zwart." Het waren ernstige woorden die Geert Mak sprak. Hij vertelt waarom we ons bevinden in een historische overgangsfase.

Hoe kan het dat zo veel Amerikaanse christenen zo blij zijn met Donald Trump? Een president die liegt, opschept over zijn rijkdom en verwikkeld raakt in allerlei affaires.

Onze samenleving wordt steeds veiliger volgens deskundigen, maar hoe kan het dan dat we ons steeds onveiliger voelen? Is veiligheid dan wel echt het probleem of zit er meer achter?