'De vrouwen van...': Kefah Allush ontmoet krachtpatsers in Syrië, Palestina en Marokko
Interview
Leestijd: 5 minDoor Anouk van de Schootbrugge
Gesluierd en gedwee. Zo worden vrouwen in het Midden-Oosten en Noord-Afrika vaak gezien. Maar EO-presentator Kefah Allush herkent dat beeld totaal niet. In 'De vrouwen van…' reist hij naar landen die vaak in verband worden gebracht met onderdrukking, maar waar vrouwen ook leiden, vernieuwen en doorzetten.
Kefah over de serie: 'Dit zijn geen slachtoffers, maar krachtpatsers'
“De vrouwen die mij hebben opgevoed, waren allesbehalve zielig of gedwee”, zegt Kefah. “Mijn oma bestierde onze familie als een generaal, mijn moeder was onafhankelijk en scherp. Zij vormden mij tot de man die ik nu ben. Met deze serie wil ik laten zien dat je zulke vrouwen op heel veel plekken op de wereld tegenkomt, ook waar wij ze niet verwachten. Het zijn geen eendimensionale slachtoffers, maar krachtpatsers die – ondanks hun omgeving – stralen.”
Je koos bewust voor een vrouwelijke crew?
“Ja, een vrouwelijke crew was voor mij een logische én keiharde voorwaarde. Ik wilde graag deze verhalen vertellen, maar ik besefte ook hoe belangrijk het vrouwelijk perspectief is tijdens het hele maakproces. Daarom heb ik mij door deze vrouwen laten leiden.”
In zes afleveringen doorkruist Kefah (die zelf Palestijnse roots heeft) door Syrië, Palestina, Marokko, Egypte, Jordanië en Ethiopië. Al deze landen kennen een rijke geschiedenis van gelijkwaardigheid tussen mannen en vrouwen én van leidsters: van vrouwelijke farao’s in Egypte tot Amazigh-koninginnen die legers aanvoerden in het Atlasgebergte. Die geschiedenis leeft vandaag voort in vrouwen die hun rechtmatige plek opeisen. Ze ondernemen, creëren of werken samen. Wie zijn die sterke vrouwen van nú? Een korte vooruitblik op de eerste drie afleveringen.
Aflevering 1: In Syrië bouwen vrouwen aan gelijkwaardigheid
Jaren van oorlog, verlies en onzekerheid tekenden Rojava, een gebied in noordoost-Syrië. Nu bouwen vrouwen hier aan een samenleving waarin zij gelijk zijn aan mannen. In de stad Qamishli spreekt Kefah collega-journalisten van JinTV, een omroep van én voor vrouwen. Zij interviewen bewust vooral vrouwen, omdat zij lang zijn genegeerd. Hier krijgt hun stem de ruimte.
Ook ontmoet hij vrouwen die hem meenemen naar een van de negentien vrouwenhuizen in de regio. Wie met een conflict naar de rechter wil, moet eerst hier proberen het geschil via bemiddeling op te lossen. “Als vrouwen zo veel dragen in de samenleving, doen mannen dan ook méér in het huishouden?” vraagt Kefah. Ze geven toe: “Het is zwaar. Vaak doen we dubbel werk. Maar we voelen ook dat de bewustwording in de maatschappij toeneemt.”
Uiteindelijk komt Kefah uit bij het toppunt van gelijkwaardigheid: de YPJ, de vrouwelijke strijdkrachten. Die speelden een cruciale rol in de strijd tegen IS. En nog altijd staan ze klaar om hun regio te verdedigen.
Aflevering 2: In Betlehem blijft Maria een voorbeeld van veerkracht
Betlehem: de stad waar Maria Jezus ter wereld bracht, in de tijd van de Romeinse bezetting. Nu vind je er katholieke, lutherse, Grieks-orthodoxe en koptische kerken naast elkaar. De vrouwen binnen deze geloofsgemeenschappen verschillen in rituelen en gebruiken, maar delen een diepe liefde voor Maria. Voor velen is zij niet alleen een heilige, maar ook een herkenbaar voorbeeld: een moeder die – gedragen door haar geloof – standhield onder druk.
Datzelfde geloof blijkt ook anno 2026 een stille kracht. In Betlehem ontmoet Kefah Um Nabeel, die op straat druiven verkoopt. Op de vraag hoe het leven hier als Palestijnse vrouw is, antwoordt ze zonder aarzelen: “Wij zijn volhardend en veerkrachtig. Ondanks alles wat we meemaken, kussen we ons land, danken we God en gaan we verder. We staan op eigen benen, Godzijdank.”
‘We staan op eigen benen, Godzijdank’
Aflevering 3: In Marokko geven vrouwen les aan hun moeders en oma's
Tussen de bergen van Marokko wonen twee vriendinnen die allebei Fatima heten en lerares zijn. Ze zien hun werk als een roeping. “Mijn leraren hebben een grote indruk op mij achtergelaten, en veel kennis meegegeven,” vertelt een van hen. “Die wil ik zelf ook overbrengen op de komende generaties. Zodat zij, net als ik, kunnen werken aan hun toekomst.”
Dat studeren is mooi, maar er verandert ook veel door. Oude tradities – zoals het weven van tapijten of het met de hand draaien van couscous – worden minder doorgegeven en verdwijnen langzaam. “Maar we willen vasthouden aan onze oorsprong”, zeggen de Fatima’s. “En tegelijkertijd opstaan voor nieuwe ontwikkelingen.”
Hun moeders en oma’s zitten bij hen in de schoolbanken om te leren lezen en schrijven. Kefah is benieuwd: lukt het om de Amazigh-cultuur levend te houden en door te geven aan de volgende generaties?
Kijk vanaf zondag 15 maart om 20.20 uur naar 'De vrouwen van...' op NPO 2. Bekijk hieronder de trailer.
Kefah reist de hele wereld over, maar vindt thuis de meeste rust. 'Hier kan ik op adem komen'
