
Dominees en hun hobby
Leestijd: 4 minDoor Maarten Nota
Snoeiharde gitaren, stampende drums en schreeuwende stemmen: niet bepaald geluiden die je verwacht in een doorsnee kerkdienst. Toch hoort ook die muziek volgens ds. Renate Japenga (38) thuis in de kerk. Heavy metal is haar grote liefde.
Ze was een jaar of zeventien toen de muziek uit de slaapkamer van haar broer haar bij de kladden greep. “Wat ik hoorde, vond ik meteen gaaf. Het was de Finse metalband Nightwish. Vanaf dat moment ging ik die muziek zelf luisteren en later bezocht ik af en toe concerten.”
De liefde voor heavy metal is nooit meer verdwenen. Niet als tiener en ook niet later, toen ze docent godsdienst en daarna jeugdwerker werd. “Twee jaar geleden studeerde ik af aan de Protestantse Theologische Universiteit in Amsterdam. Tijdens het schrijven van mijn masterthesis luisterde ik het liefst naar stevige klanken van de Nederlandse band Ayreon. Zulke muziek onderdrukt de ruis in mijn hoofd en brengt me in zekere zin tot rust.”
Sinds maart 2024 staat ds. Japenga in de Ontmoetingskerk in Gouda. Ze schrijft haar preken nog steeds het liefst als dikke decibellen haar om de oren vliegen. “Wel met oordopjes in, hoor, zodat niemand er last van heeft.”
Blijft de vraag: sijpelen al die snoeiharde gitaren ook door in haar preken? Lachend: “Nee hoor, ik ben heel rustig en op zich heel vredelievend. Hoewel, ik ben wel vaak boos over het onrecht om ons heen. Dus preek ik graag over bevrijding en verlossing. Maar ook over solidariteit en de liefde van God voor alle mensen.”

In maart 2025, precies een jaar na haar aantreden in Gouda, introduceerde ze de eerste metal vesper en bracht ze haar muzikale liefhebberij de kerk binnen. “Onze gemeente heeft al jaren vespers rond themamuziek, zoals Johnny Cash of De Dijk. Toen ik ontdekte dat er meer metalfans in de kerk zaten, stelde ik dit idee voor.”
Nu zal een dienst rond Johnny Cash de gemiddelde kerkganger misschien nog wel trekken, maar eentje met vaak intense metalmuziek? “Dat vroeg ik me vooraf ook zeker af, maar ik denk dat we het heel goed konden uitleggen. Er zijn inderdaad metalbands die provoceren met anti-God-teksten. Veel vaker gaat het over de donkerte in het leven, dat wordt uitgeschreeuwd – vaak heel letterlijk. Precies dat doen we in de kerk ook vaak, bijvoorbeeld in het Kyriegebed.”
Zo’n zeventig mensen kwamen af op de vesper, tot haar positieve verrassing. Dus kwam er een nieuwe editie, met het thema ‘The Beast’. “We hebben ons die avond gericht op het kwaad in deze wereld, wat er helaas genoeg is. Zo luisterden we naar ‘The number of the beast’ van de bekende formatie Iron Maiden. Dat combineerde ik vervolgens met een overdenking over onder andere Lucas 4 over Jezus’ verzoeking in de woestijn.”
Gaat zo’n nummer niet te ver? “Voor mij niet. Alleen teksten die racistisch of vrouwonvriendelijk zijn, komen niet in onze liturgie. Als bands zingen over hun teleurstelling of twijfel over het geloof, zie ik dat juist als een mooie aanleiding voor gesprek. We luisteren eerst en leggen het daarna naast het verhaal van God.”

