‘’Wat ik lekker eten vond, wat ik mooi vond, en wat ik lekker vond ruiken, ik wist het antwoord op deze vragen niet. Wie ben ik? Wat is mijn mening? Ik wist het gewoon niet. Toen ik uit de sekte werd gehaald, heb ik nog lang getwijfeld of ik niet terug moest gaan. Ik woonde bij mijn oom en tante en ik dacht: wat als ik het nou bij het verkeerde eind heb? Wat als Vrieswijk en zijn vrouw toch door God gezonden zijn?’’

Vrieswijk leerde ons dat kerken schijnheilig zijn

‘’Pas later durfde ik te geloven dat het niet goed was ik hoe al die jaren had geleefd. Het loskomen van die gedachten is een heel proces geweest dat geleidelijk verloopt. Het hielp mij enorm om te zien dat mijn oom en tante ontspannen met het geloof omgingen. Vrieswijk leerde ons dat kerken schijnheilig zijn. Maar ik zag juist echtheid bij mijn oom en tante, en ook bij de kerk waar zij naartoe gingen.‘’

‘’En het is voor mij een uitkomst geweest dat ik mijn man zo snel ben tegengekomen.'' Hannelore ontmoet Eduard tijdens de EO Ronduit Conferentie in Dalfsen, een paar maanden na haar bevrijding. Later zien de twee jongeren elkaar weer tijdens de EO zendingsdag in Zwolle. Het is het begin van een mooie verkering, maar Eduard merkt ook dat er iets met Hannelore is.

Leven in de Sekte van Sipke Vrieswijk

‘’Ik heb alles over mijn leven in de sekte aan hem verteld. Als we samen door een winkelstraat aan het slenteren waren, kon het zomaar zijn dat er opeens herinneringen van vroeger naar boven kwamen. Op zulke momenten zochten we een rustige plek op en nam hij alle tijd om naar mij te luisteren. Nu weet ik dat hij heel boos is geweest over alles wat ik toen heb gemaakt. Dat heeft hij toen niet geuit. Hij heeft mij de ruimte gegeven om alles met hem te delen en daar zelf een mening over te vormen.’’

Laat het los

Eduard en Hannelore krijgen verkering. Na een jaar gaan zij samen naar een HGJB Conferentie. Daar stapt Hannelore af op een vrouw van de nazorg. Ze vertelt haar hele verhaal. De vrouw moet denken aan het lied ‘O laat Gods zoon je thans omhullen.’ De tekst: ‘Leg alles bij Jezus neer en laat het los, dan kun je zelf weer verder,’ raakt haar. 

Aangifte tegen Vrieswijk

Het lied geeft haar kracht. Tijdens gesprekken met haar oom en tante, en agent Peter Withag, die geholpen heeft bij haar bevrijding, besluit ze om aangifte te doen tegen Vrieswijk. Om te voorkomen dat er meer mensen slachtoffer zouden worden. Er volgt een klopjacht, en dan uiteindelijk het verlossende nieuws dat Vrieswijk en zijn partner opgepakt zijn. ‘’Dat was echt een vreugdemoment. Maar de opluchting kwam pas bij hun veroordeling. Dat zij berecht werden voor hun daden was voor mij een bevestiging; hier heb ik goed aan gedaan.’’ 

Ondanks alles wat Hannelore heeft meegemaakt, is zij in God blijven geloven. ‘’Ik heb het geluk gehad dat ik in de eerste jaren van mijn leven de basis van het geloof heb meegekregen. Ik was drie toen mijn ouders naar de huisgemeente van Vrieswijk gingen, dus ik heb op school en thuis door bijbelverhalen, en bijvoorbeeld door liedjes van Elly en Rikkert, bijbels geloven geleerd.’’

God maakt alles nieuw

‘’In de sekte was ik niet mezelf, ik geloofde toen wat Vrieswijk ons vertelde. Toen ik eruit kwam en bij mijn oom en tante ging wonen, herkende ik bij hun het geloof dat ik van vroeger kende. Die link met vroeger kon ik maken. Op die manier kon ik mezelf terugvinden. Als ik die geloofsbasis niet had gehad, weet ik niet hoe het leven anders gegaan was.’’

Vooruitzicht

‘’Toen ik zes jaar was maakte ik met mijn ouders een wandeling. Tijdens het wandelen hoorde ik opeens de woorden: ‘Zie, ik maak alle dingen nieuw’ in mijn hoofd. Deze woorden staan in mijn oude Bijbel. Nu denk ik: zou God alles voorzien hebben wat er zou gebeuren? En dat hij ondanks dat alles ontwricht was, alles weer nieuw zal maken. Toen ik net uit de sekte kwam, ben ik door allerlei worstelingen gegaan. Die tekst heeft mij vooruitzicht gegeven. God maakt alles nieuw.’’

Ik geloof dat God mij niet heeft losgelaten

‘’Ik ben wel echt boos geweest op God. Waarom heeft Hij niet ingegrepen? Ik voel me vrijmoedig om dit naar Hem uit te spreken. Ik heb geen antwoord gekregen op die vraag, maar ik geloof dat God mij niet heeft losgelaten. Dat merk ik in kleine dingen. Een preek die voor mij geschreven lijkt. Of heel simpel een lied die in mijn gedachten komt. Iemand die een kaartje stuurt. God hoort me.’’

Vergeving sekteleider

Als Vrieswijk en zijn partner in gevangenschap leven, neemt Hannelore contact met hen op. ‘’Ik had het verlangen om hun rechtstreeks vergeving te schenken. Ik dacht: als ik hun vergeef, geeft mij dat vrijheid. Als ik wrok blijf koesteren, dan blijven ze macht over mijn leven houden, maar als ik vergeef ontstaat er ruimte. Dat heb ik niet ervaren als iets wat ik moest doen vanuit de Bijbel. Dat moet je niet opgelegd worden. Dat vind ik eng. Je kan niet zeggen: je moet vergeven.’’

Vergeving heeft mij echt de ruimte gegeven om verder te gaan

‘’Aan Aagje, de vrouw van Sipke Vrieswijk, heb ik een brief geschreven die ik haar heb voorgelezen. Toen ik na dit gesprek weer buiten stond voelde ik zoveel vrijheid en vreugde. Het heeft mij echt de ruimte gegeven om verder te gaan met het leven. Het contact met Vrieswijk werd afgekapt. Daar heb ik vrede mee. Ik heb gedaan wat ik kon en dat was genoeg.’’

Aardappelen met spruitjes

‘’Het gaat nu goed met me. Ik functioneer in de maatschappij. Ik ben gelukkig met mijn man en kinderen. Ik geniet van eenvoudige dingen. Het meest geniet ik van mijn gezin. Het klinkt eenvoudig, maar voor mij is het heel veel.’’ En over de vraag wat haar lievelingseten is, hoeft ze nu maar kort na te denken. ‘‘Gewoon aardappelen met groenten, zoals spruitjes.’’

Lees ook: Lydia Harding: ‘Ik wil hoop brengen, want het Licht is nu in mij’

Kenmerken om een sekte te herkennen:

1. Eén charismatische en allesbepalende leider
2. Isolatie; banden familie en vrienden worden doorgesneden
3. Wij/zij denken; boze buitenwereld/zij begrijpen ons niet
4. Afnemen identiteit/aannemen andere naam
5. Buitenproportioneel straffen en vervolgens weer belonen
6. Afzondering van de gemeenschap t.o.v. de buitenwereld
7. Creëren slaaptekort en/of omdraaien dag/nachtritme
8. (Te) weinig eten en drinken
9. Verplicht afstaan van grote sommen geld
10. Arbeidsuitbuiting; veel voor niets moeten werken
11. Je bent met ons of tegen ons. Geen middenweg
12. Geen kritiek of eigen mening mogen hebben
13. ‘Love bombing’ nieuwe leden (een tactiek waarbij je overladen wordt met ‘liefde’ en complimenten, met als doel dat die persoon jou voor zich wint.)
14. Ongepaste seksuele omgangsnormen

Bron: Frank Krake, januari 2020

Hannelore, het meisje uit de sekte, Frank Krake, uitgeverij Achtbaan, ISBN 9789082476422