Jan Martijn Abrahamse: 'Naar wie kijk je als de wereld wankelt? Jesaja 42 maakt je daar alert op'
De Bijbel Open
Leestijd: 5 minDoor Jan Martijn Abrahamse
De Bijbel Open
Leestijd: 5 minDoor Jan Martijn Abrahamse
Cornel West, de Amerikaanse geleerde en predikant die zijn christelijk geloof verbond met de strijd voor burgerrechten, deed ooit een uitspraak waar ik de laatste tijd vaak aan denk: “Gerechtigheid is hoe liefde er in het openbaar uitziet. Liefde zonder recht is krachteloos; recht zonder liefde is harteloos.”
Precies die spanning vormt de onderstroom van Jesaja 42. Dit hoofdstuk, soms het ‘vijfde evangelie’ genoemd, klinkt op het eerste gehoor teder, maar is in wezen een geladen en politieke tekst. Het gaat over recht in een wereld waar recht vaak ontbreekt, over de botsing van wereldmachten en de vraag wie werkelijk betrouwbaar gezag draagt. In het Hebreeuws begint Jesaja 42 met de oproep ‘kijk!’ (vers 1). We worden alert gemaakt. Er wordt opmerkzaamheid gevraagd. Je moet op de uitkijk staan. De profeet richt onze blik op iemand die namens God optreedt, in wie woord en wandel samenvallen. Iemand die Gods Geest draagt en recht brengt zodat een nieuwe wereld kan ontstaan.
Deze figuur is geen spirituele showman die met veel vertoon Gods hulp afroept of proclameert over de straten. Hij is ook geen strategische netwerker die zich omringt met invloedrijke mensen. De bekende woorden over het geknakte riet en de kwijnende vlam zijn geen zachte troost, maar een scherpe kritiek op misplaatst vertrouwen. Jesaja en Ezechiël gebruiken het beeld van de rieten wandelstok voor het misplaatste vertrouwen dat Israël had gehad in de voormalige superkracht Egypte (Jes. 36:6; Ez. 29:6-7). God deelt zijn positie niet (Jes. 42:8).
In het spreken en handelen van deze knecht van God begint iets nieuws. Een frisse wind waait door het leven van blinden, gevangenen en mensen die in duisternis leven. Om dat nieuwe te beschrijven, gebruikt Jesaja twee krachtige, contrasterende beelden: een oorlogsheld en een barende vrouw. Beide doorbreken Gods ervaren afwezigheid. De oorlogsheld staat voor de kracht die nodig is om te bevrijden en recht te brengen; de barende vrouw voor de pijn, volharding en kwetsbaarheid waarmee nieuw leven doorbreekt. Samen laten ze zien hoe Gods recht gestalte krijgt: met overweldigende macht én met geduldige verdraagzaamheid.
Wanneer Jezus bij zijn doop verschijnt, klinken de woorden uit Jesaja opnieuw: “In Hem vind Ik vreugde” (Mat. 3:17; Luc. 3:22). Alsof iedereen die op de uitkijk stond, wachtend op recht, ineens weet waarnaar te kijken. De hymn ‘Turn your eyes upon Jesus’, geschreven door de bijna blinde Helen Howarth Lemmel midden in het geweld van de Eerste Wereldoorlog, vangt dat verlangen in één beweging: ook als ons zicht ontbreekt, blijft Christus “een licht voor alle volken, om blinden de ogen te openen”. Dat wij ook vreugde in Jezus mogen vinden.
Geloven iets persoonlijks? Jezus roept ons op Hem sámen te volgen
Kom op 5 juni naar het grootste worshipconcert van Nederland
Ontdek meer
