Wat doe je als er Jehovah's Getuigen voor je deur staan? Wimpel je ze zo snel mogelijk af? Of ga je het gesprek met hen aan? Wim de Goeij kiest voor het laatste, nadat hij zelf jarenlang als Jehovah's Getuige op pad is gegaan. Ze komen je het Koninkrijk van God brengen, maar op basis van hun eigen leer gaan ze er zelf niet in. Dat is erg!
Wie zijn de Jehovah’s Getuigen?
Het Wachttorengenootschap, de officiële naam van de Jehovah’s Getuigen, ontstond rond 1870 in de Verenigde Staten. William Henry Conley en Charles Taze Russell waren de oprichters. Na de dood van Russell maakte rechter Joseph Rutherford er een strenggeleide organisatie van en veranderde er leerstellig veel. Ons land maakte dit jaar precies honderd jaar geleden kennis met de ideeën van de beweging, toen ene Heinrich Brinkhoff in 1908 voor het eerst een uitgave in het Nederlands publiceerde. Wereldwijd telt de beweging ruim zes miljoen aanhangers, verspreid over 236 landen. In Nederland zijn ongeveer 30.000 Getuigen actief en dat aantal is redelijk stabiel. In de voormalige Sovjet-Unie kent het genootschap een grote groei. Volgens de leer van de Jehovah’s Getuigen zou Jezus al in 1914 zijn wedergekomen – onzichtbaar weliswaar. Ook zou Hij toen het Wachttorengenootschap hebben aangesteld als enige kanaal van Gods spreken in deze wereld.
Dertien jaar geleden stapten Wim en Mirjam de Goeij uit het genootschap van Jehovah’s Getuigen, nadat ze – los van elkaar – grote vraagtekens zetten bij de religie waarmee ze opgegroeid waren. “Pas zes jaar nadat ik – door een broer en schoonzus van Mirjam – voor het eerst over de werkelijke betekenis en positie van Jezus Christus had gehoord, kon ik de Jehovah’s Getuigen loslaten en kwam ik tot bekering,” vertelt Wim, tekstschrijver en vormgever, in zijn kantoor aan huis in Oss. “Als je geworteld bent in zo’n dwingende beweging, laat je dat niet van de ene op de andere dag los. Het duurde ook heel lang voordat Mirjam en ik onze twijfels met elkaar durfden te delen, en dat zegt meer over de militaristische toon van de beweging dan over ons huwelijk.”
Bedreigend Jehovah’s Getuigen zijn erg bekend – misschien wel berucht – om hun nooit aflatende predikdrang langs de deuren. Toch valt het Wim erg op dat je als ‘ex-Jehovah’ heel anders wordt benaderd. “Sterker nog, ik word volledig doodgezwegen en weggezet als een afvallige en een goddeloze. Er komt hier nooit iemand aan de deur. Vanwege mijn internetsite heb ik een slechte naam, en op straat weigeren trouwe volgelingen van het Wachttorengenootschap mij te groeten. De ouders van Mirjam en mijn zus zijn nog altijd lid van het genootschap, maar ze hebben in al die jaren nog geen vijf minuten inhoudelijk met ons gepraat om ons te overtuigen van het gelijk van de beweging. Dat is opmerkelijk als je weet dat zij heilig geloven in hun theologie, en de organisatie van Jehovah’s Getuigen zien als het énige kanaal waardoor God kan spreken tot mensen. Mij zegt het vooral iets anders: veel Jehovah’s Getuigen weten zelf niet eens wat ze precies geloven en vinden het erg bedreigend als je, zoals ik doe, tegengas geeft. Want stel je voor dat hun waarheid als een kaartenhuis ineen stort!”
Oordeel Hoewel Wim dus zelf nauwelijks gesprekken voert met Jehovah’s Getuigen, heeft hij wel een eenvoudige website met informatie over de stroming. Ook wil hij christenen toerusten om het gesprek aan te gaan. “Het grote gevaar van een gesprek met Jehovah’s Getuigen is dat je oeverloos langs elkaar praat. Je gebruikt dezelfde begrippen, je lijkt op één lijn te zitten, hebt het zélfs over Jezus, maar in de kern snap je elkaar niet. Waarom niet? Omdat de Jehovah’s Getuigen de essentie van het Evangelie ontkennen, namelijk de noodzaak van de wedergeboorte – die tot stand komt door geloof in Gods eigen Zoon – en de aanvaarding van onze zaligheid die in geen andere Naam mogelijk is.” Jehovah’s Getuigen spreken wel over Jezus, weet Wim uit ervaring, maar nooit op deze wijze. “Ze zullen eerder iets zeggen als: ‘Als jij in Jehova (God) gelooft en een getrouw lid bent van het Wachttorengenootschap, maak je grote kans te ontsnappen aan het oordeel over deze wereld (Armageddon). Uiteindelijk blijven alleen de getrouwe getuigen van Jehova over die het paradijs mogen ingaan.’ Maar lees je dit in Gods Woord? Ik niet.”
Schokkend Wil je een ontmoeting met een Jehovah’s Getuige zinvol maken, probeer het gesprek dan direct 180 graden om te draaien. Focus op de wedergeboorte en de Godheid van Christus, iets wat Jehovah’s Getuigen ontkennen. Dat is de oproep van Wim. “Neem de regie over, al weet ik dat dit erg lastig kan zijn, omdat ze beschikken over slimme gesprekstechnieken en vaak jarenlange ervaring. Krijg je geen gelegenheid om de kern van het Evangelie uit te leggen, houd het gesprek dan kort en schud het stof van je voeten.” Krijg je die kans wél, dan kan Johannes 3, het gesprek van Jezus met Nicodémus, een goed hulpmiddel zijn. “Gebruik het liefst je eigen bijbel en niet hun versie, de Nieuwe Wereld Vertaling (NTW), die op meerdere plaatsen is aangepast,” gaat Wim verder. “Lees bijvoorbeeld vers 5, waar staat: ‘Waarachtig, Ik verzeker u: niemand kan het Koninkrijk van God binnengaan, tenzij hij geboren wordt uit water en geest.’ Dat moet voor een Jehovah’s Getuige schokkend zijn. Helemaal als je erbij vertelt dat Hij het Koninkrijk van God komt brengen, maar waar je zelf geen toegang toe hebt als je blijft geloven en vertellen dat deze wedergeboorte, waar nota bene Jezus Zelf over spreekt, níet nodig is. Dat klinkt wat cru, maar zet wellicht aan tot denken.”
Aangepast “Een ander aanknopingspunt voor een gesprek is 1 Johannes 5:20 uit de Statenvertaling. Als je dat bijbelgedeelte naast de tekst uit de NTW van het Wachttorengenootschap legt, zie je dat ze dingen hebben aangepast. Vooral op punten waar het gaat over de Godheid van Christus. In de Statenvertaling staat: ‘Doch wij weten, dat de Zoon van God gekomen is, en ons het verstand heeft gegeven, dat wij de Waarachtige kennen; en wij zijn in de Waarachtige, namelijk in Zijn Zoon Jezus Christus. Deze is de waarachtige God, en het eeuwige Leven.’ Wie is de Waarachtige? De Here Jezus Christus! Hij is God. Maar dat past niet in hun leerstellingen, dus hebben ze deze tekst subtiel aangepast. Bij hen staat er: ‘Wij weten echter dat de zoon van God is gekomen en hij heeft ons het verstandelijke vermogen gegeven om de kennis van de waarachtige te verwerven. En wij zijn in eendracht met de waarachtige. Door bemiddeling van zijn zoon Jezus Christus. Dit is de waarachtige God, en het eeuwige leven.’ Naast vreemde invoegingen als ‘verstandelijk vermogen’, ‘in eendracht met’ en ‘door bemiddeling van’, zijn er twee vragen. Waarom schrijft men ineens ‘waarachtige’ met een kleine letter? En waarom is ‘deze’, als directe verwijzing naar Jezus Christus als Waarachtige en dus God Zelf, vervangen door het woordje ‘dit’? Hun leer is dat Jezus Christus niet God is. Vervolgens moet er van alles aan gedaan worden om Jezus als schepsel af te schilderen en niet als Schepper. Hij is in hun leer niet veel meer dan een soort postbode die pakketjes brengt tussen mens en Jehovah. Dit is trouwens maar één tekst; ik kan praten tot februari wil ik alle verschillen laten zien. Lees met hen dit soort teksten en neem een afgerond onderwerp om over te praten, zoals de wedergeboorte en de Godheid van Christus.”
Geneuzel Gedurfd is de aanpak van Wim zeker, maar werkt het ook? “Dat kun je vooraf natuurlijk niet zeggen. In 98 van de honderd gevallen misschien niet, maar doe het voor die enkeling. Je weet niet wat iemand in zijn of haar hart meeneemt. Uit eigen ervaring weet ik dat het soms jaren kan duren, voordat het vrucht draagt. Ik dank de Heer dat Mirjam en ik het échte Evangelie mochten horen en dat we wedergeboren kinderen Gods geworden zijn. Het is alleen jammer dat zo weinig christenen een bezoekje van Jehovah’s Getuigen als kans zien. Deze actieve manier verwachten de vrome bezoekers aan jouw deur niet, en jij zit hierdoor niet in de rol van lijdend voorwerp. Laat je niet meeslepen door allerlei geneuzel over wel of geen Kerst vieren, maar beperk je tot dé essentie van het leven. Dat moet een Jehovah’s Getuige toch ook horen?” Maar wat als je niet zo’n goede prater bent of scherp debater? “Een beetje voorbereiding is wel belangrijk, maar iedere gelovige moet toch rekenschap van de Waarheid af kunnen leggen? Daar hoef je geen evangelist voor te zijn. Natuurlijk kan de een het met meer vuur uitleggen dan de ander, maar dat verandert niets aan de inhoud. Ik vind het een unieke kans om te getuigen van het echte Evangelie. Je hoeft er niet eens de deur voor uit; ze komen vast wel weer een keer bij je langs!”
Gespreksthema’s met Jehovah’s Getuigen:
• De noodzaak van wedergeboorte, bijvoorbeeld aan de hand van Johannes 3, en 1 Petrus 2; • De ontkenning door Jehovah’s Getuigen van de Godheid van Jezus, bijvoorbeeld aan de hand van 1 Johannes 5:20. Jehovah’s Getuigen ontkennen niet dat Jezus is gestorven en opgestaan. Maar ze erkennen Hem niet als God en als Hoogste Naam (o.a. Handelingen 4).
