De beruchte drug crystal meth, die velen vooral kennen uit de dramaserie Breaking Bad, is in opkomst in Nederland. Dit trok de aandacht van documentairemaker Jessica Villerius, die besloot te onderzoeken in hoeverre deze drug hier voet aan de grond heeft gekregen. Haar documentaire Breaking Meth is vanaf woensdag 3 februari te zien op Videoland. 

Voor haar documentaires verdiept Jessica Villerius zich vaker in de misdaad. Het viel haar op dat er de laatste jaren steeds vaker methamfaminelabs in ons land werden opgerold. Hier wordt crystal meth geproduceerd, een drug die in Nederland nog relatief nieuw is. We maken er nader kennis mee in Breaking Meth. "De naam is een verwijzing naar Breaking Bad een van de beste dramaseries die ik ooit gezien heb," licht Jessica toe.

'Sympathie voor Walter White'

In deze reeks besluit scheikundeleraar Walter White, die ernstig ziek is, crystal meth te gaan maken. Hij maakt deze schokkende keuze om zijn gezin financieel gezond achter te laten. "Maar nu ik me er echt in ben gaan verdiepen, wordt het beeld toch minder romantisch. In de serie wordt Walter een soort cultfiguur, een crimineel voor wie je toch sympathie voelt. Maar er gaat een heel nare wereld achter schuil," zegt Jessica, die ongerust is over de opmars van crystal meth in Nederland.

(Tekst loopt door onder de foto.)

"Terwijl de autoriteiten hier schoorvoetend toegeven dat de drug hier ook gebruikt wordt, zeggen drinkwateronderzoeken die ik heb opgevraagd genoeg." In Breaking Meth zien we Jessica met kinderlijk gemak crystal meth bestellen, die ze heel snel geleverd krijgt. Ons land blijkt een grote rol te spelen in de productie en export van crystal meth. De drugs die hier geproduceerd worden, blijken vaak van zeer goede kwaliteit te zijn. "Dat vertelt de politie in mijn documentaire. Ze vinden het uiteraard iets waarop we niet trots hoeven te zijn."

"Maar het bleef moeilijk om het gebruik goed in kaart te brengen. Er heerst veel schaamte over het gebruik, omdat crystal meth gezien wordt als een drug voor losers. Terwijl ik heb ontdekt dat gebruikers vaak heel zachtaardige, kwetsbare mensen zijn."  

Crystal meth maakt euforisch en zelfverzekerd

"Mensen die in een isolement zitten, onzeker zijn over hun identiteit en seksualiteit, en niet toe durven te geven aan bepaalde driften, zijn er gevoelig voor. Crystal meth maakt hen euforisch en zelfverzekerd. Maar als het uitgewerkt is, kom je in zó'n donker, glibberig zwart gat terecht, dat je snel weer teruggrijpt naar het middel." Zo wordt de drug gebruikt op 'chemseksfeestjes', waar groepen mannen onder invloed van drugs seks met elkaar hebben. "Als je het 'een keer' probeert, werkt het meteen heel verslavend."

(Tekst loopt door onder de foto.)

Zoals Jessica Villerius eerder deed in haar documentaires, gaat ze ook in Breaking Meth op pad met het arrestatieteam. De zwaarbewapende mannen van de 'Dienst Speciale Interventies' dringen in beschermende kleding de illegale laboratoria binnen. "Soms vinden ze het drugslab niet meteen, omdat het goed verstopt zit tussen hooibalen. Maar de geur is er onmiskenbaar en uiteindelijk vinden ze het.

Geen beschermende kleding voor 'koks'

De 'koks' die ze er aanhouden, soms uit Mexico of Colombia, zijn jonge mannen. Het is het voetvolk van de misdaadorganisaties. Zonder beschermende kleding moeten ze hier hun werk doen, terwijl je schoenzolen al wegbranden als je niet oppast waar je loopt. Dan besef je dat dit niet de echte boeven zijn. Het is akelig om te zien in welke ongelooflijk smerige wereld zij terechtgekomen zijn!" 

(Tekst loopt door onder de foto.)

De omstandigheden in Nederland zijn gunstig. Via Amsterdam en Antwerpen worden de grondstoffen aangevoerd, waarbij de criminelen steeds vernuftiger te werk gaan. Ook is ons land heel geschikt voor productie en distributie naar het buitenland. Bovendien zijn de straffen laag, iets waarover Jessica zich opwindt. "Als je ziet welke schade dit aanricht bij gebruikers, waar nog bij komt dat boswachters enorme dumpplekken in de natuur aantreffen, is de prijs die ons land betaalt heel hoog, ook voor ons milieu. Wanneer de daders dan wegkomen met twee jaar cel, geeft dat te denken." 

Twintig jaar samen met 'Tante Tina'

De 53-jarige Rick, die we in de documentaire Breaking Meth ontmoeten, is een aandoenlijke man. Hij is al twintig jaar verlaafd aan crystal meth, die hij liefkozend 'Tante Tina' noemt. Rick waarschuwt de kijkers rechtstreeks om niet aan crystal meth te beginnen. "Ik trek het me heel erg aan als ik het leed zie dat de drug in het leven van Rick heeft aangericht," zegt Jessica. "Het gevaar voor nieuwe gebruikers is ook dat ze de drug vaak niet herkennen, omdat het anders wordt genoemd." 

Als je de schade ziet, mogen de daders niet met een paar jaar cel wegkomen

"Bij crystal meth denken veel mensen nog wel aan Breaking Bad en aan enge foto's van uitgebeten gezichten. Maar pas ontzettend op als je methamfetamine, ice of tina aangeboden krijgt," waarschuwt Jessica. "Het zijn andere namen voor dezelfde drug. Je denkt dan misschien dat het om een soort coke gaat, maar het is nog veel schadelijker!"

'Meteen verslavend'

Ook Rick waarschuwt de documentairemaker dat crystal meth direct verslavend is, al na één keer. Jessica: "Kijk dus uit als iemand je op een feestje iets nieuws aanbiedt – het 'beste' wat hij ooit gebruikt heeft – terwijl je misschien al een beetje gewillig bent door het gebruik van GHB. Het is eigenlijk het verhaal van iedere verslaafde die ik gesproken heb. Ze hebben het een keer geprobeerd en kwamen er niet meer vanaf."

Beeld: RTL/Yvette Kulkens