“Theologie heeft iets te bieden”, vertelt Tabitha. “We leven in een prestatiemaatschappij waar het individu centraal staat. Of je máákt het en bent een ‘winnaar’, of je bent een loser die verkeerde keuzes heeft gemaakt. In een tijd waar velen de ‘beklemmende structuur’ van religie achter ons hebben gelaten, zie ik dat jonge mensen een stukje houvast missen. Ze lopen vast, zijn eenzaam of raken burn-out. Het christelijk geloof schrikt niet zo van verdriet en pijn, van mensen die verkeerde keuzes maken en het leven tussen hun vingers zien afbrokkelen. Dat zit in het geloof verweven en de Bijbel staat vol met mensen die met vallen en opstaan Gods weg zoeken. Dat kan een bepaalde ontspanning geven.”

Jongeren aan de bestuurstafel

Als ‘ambassadeur’ van de theologie dit jaar wil Tabitha de kerk weer op de kaart zetten, vooral onder jongeren. Ze gelooft daarbij in een ‘bottom-up’-benadering – een bedrijfskundige term, ja – waarbij je onderaan begint. “De kerk moet zijn waar de mensen zijn. Ze moet zich niet terugtrekken in het eigen instituut en de Bijbel als een ‘kant-en-klaar-pakketje’ naar de mensen brengen, maar luisteren naar mensen en hun verhalen.”

“Binnen de PKN is van de belijdende leden acht procent jonger dan veertig. De jonge groep dunt uit. Ik heb geen Messiascomplex waarbij ik denk dat ik de kerk moet redden, maar ik wil een positief geluid laten horen. Ik hoop dat mensen gaan inzien dat theologen geen oudere mannen hoeven te zijn. Vaak zie je in een kerk dat een aantal pensionado’s het leuk vindt om extra taken op zich te nemen en dat is heel mooi en goed – maar zitten er ook jonge mensen aan tafel op plekken waar beslissingen worden genomen? De kerk is voor iedereen, het is belangrijk dat je dat terugziet in de organisatie.”

‘Jongeren denken vaak dat in de kerk van alles moet; daarom spoor ik kerken aan om laagdrempelig te zijn’

Haar praktische kijk op de kerk komt doordat ze naast haar studie theologie ook een bachelor en master bedrijfskunde heeft afgerond. “Bij bedrijfskunde leer je dat gedrag niet op zichzelf staat, maar ook komt door hoe organisatiestructuren in elkaar zitten. Daarom ben ik actief op sociale media, omdat dat een visitekaartje is. De inhoud is zeker belangrijk, maar de vorm doet er ook toe. Theologen hebben het cadeau, maar niet de verpakking. In gesprekken met jongeren hoor ik vaak dat ze denken dat je in de kerk van alles moet. Het spoort mij weer aan om bij kerken te pleiten: probeer laagdrempelig te zijn. Mijn generatie is veeleisend, het moet goed in elkaar zitten. Veel kerken hebben verouderde informatie op hun website staan. Vind je het gek dat het niet veel enthousiasme oproept?”

“Als kerk hoeven we ook niet bescheiden te zijn, we mogen laten zien dat we ertoe doen. Kerken kunnen bijvoorbeeld veel sneller Oekraïners opvangen dan de overheid, en ook in de coronacrisis hebben kerken veel gedaan tegen eenzaamheid. Dat wordt snel vergeten door de Arjen Lubachs in de wereld, die roepen ‘hoe minder religie, hoe beter.’”

Bedrijfskunde en theologie

Dat ze bedrijfskunde wilde gaan studeren, was al vroeg duidelijk – Tabitha vindt het leuk om te organiseren en de studie heeft een goed banenperspectief. Toch wil ze niet alleen maar met bedrijven en winst bezig zijn. Van jongs af aan gaat ze twee keer per zondag naar de Hervormde Gemeente in Woudenberg. “Dat was op zich fijn, maar ik kreeg steeds meer vragen. Jezus is gestorven voor mijn zonden – waarom dan? Ik ging me meer verdiepen in geloof en wetenschap. In de kerk vond ik niet de antwoorden die ik zocht. Op catechisatie wisten ze ook niet wat ze met me aan moesten.” Als ze een dag meeloopt bij theologie, raakt ze enthousiast.

‘Op catechisatie wisten ze niet wat ze met me aan moesten’

“Theologie heeft me een stukje vrijheid gegeven. Door de exegese (tekstuitleg, red.) in het Grieks en Hebreeuws ontdek je de gelaagdheid van de Bijbel, de poëzie. Doordat ik breder ben gaan kijken, ben ik de diversiteit in de christelijke traditie juist als kracht gaan zien. Vroeger was het: ‘Als de dominee het zegt, is het zo’. Nu zoeken mensen toch meer een voorganger die létterlijk voor-gaat in het leven, en de moeilijke dingen niet wegpoetst.”

Twijfel

“Ik denk dat ik wel m’n hele leven geloofd hebt, maar ook te midden van twijfel. Twijfel daagt je uit om op onderzoek uit te gaan. Mijn oma schreef in mijn Bijbeltje ‘Ik hoop dat je een nieuw hartje krijgt’. Ook op christelijke conferenties hoor je de mooiste verhalen en getuigenissen. Dat wilde ik ook wel, maar hoe dan? Ik heb niet één groot moment gehad, het was een groeiproces. Die getuigenissen hebben altijd een mooi einde, maar de werkelijkheid is vaak ingewikkelder.”

In 2019 overleed Tabitha’s vader plotseling – en dat zette haar leven stil. “Het is dan makkelijk om uit te roepen: ‘Waarom, God?’ Sommige mensen hebben sterke antwoorden, voor mij helpt het geloof meer om te leven zónder antwoorden. Je mag het overgeven. Vorige week zei iemand tegen me: ‘Als de Bijbelse figuur Job nu zou leven, zou die op menig evangelisch podium niet welkom zijn, omdat hij geen mooie antwoorden heeft op het lijden.’ Voor mij is de kerk een plek waar ook gezwegen mag worden, op een helende manier. ‘Hier is de schouder, kom maar uithuilen.’ Zonder dat er dingen gezegd moet worden als: ‘Het zal wel zo moeten zijn.’”

Rol van vrouwen

Tabitha is de eerste vrouwelijke Jonge Theoloog des Vaderlands – en ook met de rol van vrouwen in de theologie houdt ze zich bezig. “Dat is een lastige discussie. Maar ik heb zelf rolmodellen gemist. Ik had graag een vrouwelijke theoloog gehad waar ik me aan kon spiegelen. Ik hoop dat ik dat kan zijn voor de jongere generatie.”

‘Vrouwelijke theologen kunnen kwetsbaarheid laten zien’

“Vrouwelijke theologen hebben iets unieks in te brengen. Theologen als Tish Warren en Rachel Held Evans laten een stukje kwetsbaarheid zien. In haar boek Bidden in de nacht schrijft Warren over een miskraam die ze heeft gehad. Dat raakte me op emotioneel niveau. In mijn rubriek bij de Muzikale Fruitmand op Radio 5 licht ik iedere week een theoloog of persoon uit. Ik probeer ook onbekende en vrouwelijke figuren die iets relevants te vertellen hebben aan bod te laten komen, zoals koningin Esther. Met deze titel heb ik ook een podium, dat wil ik graag gebruiken.”

Event ‘De kerk en ik’

Op 21 april 2022 wordt een event georganiseerd rondom het thema ‘Wat heb ik aan de kerk?’. Elbert Smelt gaat in gesprek met verschillende gasten over wat kerk-zijn is, hoe onze spiritualiteit is veranderd en hoe de kerk daarop kan inspelen. Tabitha is een van de panelleden. “Na de coronacrisis staan we op een punt dat om reflectie vraagt. Welke dingen moeten we loslaten als kerk, waar mogen we voor openstaan? Dit evenement geeft daar de ruimte voor. Niet te missen voor wie het gesprek wil aangaan hierover.”

Meer informatie over het event ‘Kerk en ik: Match made in heaven?!’ vind je hier.

Lees ook: 'Ik zie de kerk nu verscheurd worden, dat doet me intens veel verdriet'