Zaterdag 21 maart is het de Internationale Dag tegen Racisme en Discriminatie. Een dag die Nederland herinnert aan zijn slavernijverleden. Artiest Kenny B is blij met de EO-webserie Geboeid.com, die kan helpen bij de bewustwording. “Maar het is niet voldoende. De beleidsmakers in dit land moeten het gesprek op gang brengen.”

“Niemand wordt als racist geboren.” Dat is de stellige overtuiging van Kenny B (artiestennaam van Kenneth Bron). “Mensen sluiten elkaar uit vanwege hun omgeving, die negatief oordeelt over anderen. Dan kan kleur een kenmerk zijn waar negatief over gesproken wordt. Elk initiatief om daarin verandering te brengen, kan ik alleen maar toejuichen,” zegt de bekende zanger, die vindt dat de politiek voor een echte doorbraak moet zorgen.

Zelf ben je destijds gevraagd voor Geboeid.com, maar je zit niet in de serie. Waarom niet?
“In mijn rol had ik iemand moeten spelen die in Suriname jacht maakt op marrons, ontsnapte slaven van wie ik afstam. Het gaf me een naar gevoel iemand te spelen die mijn voorouders heeft verraden.”

Wat moeten de leiders van het land doen?
“Om te beginnen zouden ze het goede voorbeeld moeten geven. Ga respectvol met elkaar om. Daaraan ontbreekt het vaak in het politieke debat, ook als het helemaal niet over kleur gaat. Maar ik vind het wel jammer dat we het anno 2020 nog steeds over kleur moeten hebben. Er is maar één menselijk ras. Dat moeten kinderen al vroeg horen, ook op school.”

Volgens recent onderzoek van het ‘Historisch Nieuwsblad’ is er in geschiedenismethoden voor voortgezet onderwijs juist veel aandacht voor slavernij en kolonialisme. Stemt dat hoopvol?
“Dat onderzoek ken ik niet, maar er is in het onderwijs en in de media wel veel aandacht voor 75 jaar bevrijding. Er kwam een einde aan oorlog en bezetting. Maar wat er in Suriname is gebeurd, is net zo erg. Ik snap iedereen die liever over zijn helden praat, maar het zou eerlijk zijn om het daar ook uitgebreid over te hebben. We werden als dieren behandeld in een tijd dat er nog geen Partij voor de Dieren was.”

We vieren het einde van de oorlog, maar wat er in Suriname is gebeurd, is net zo erg

“Toen mijn voorouders nog maar 150 jaar geleden vrijkwamen, was iedereen ‘skeer’, in Suriname een bekende uitdrukking voor ‘blut’. De achterstand is nog steeds groot, ook omdat de slavernij ons geleerd heeft dat we niets waard zijn. We zijn tot verraders gemaakt, waardoor we ook elkaar niet konden vertrouwen.”

'Negers' in het kaartspel

Veel mensen beseffen niet hoe de slavernij mensen kapot heeft gemaakt, vindt Kenny. “Ik merkte het zelfs een keer toen ik zat te kaarten met mijn vader: ‘Dit potje ga ik verliezen, want ik heb alleen de negers,’ zei hij, zoals dat door de marrons gezegd werd. Het is veelzeggend dat een donkere man de mindere kaarten in het spel zo aanduidt.”

Hoe staat het met de kansen voor donkere mensen?
“Donkere mensen krijgen nog steeds een plek aan de onderkant van de maatschappij. Tenzij je een bekende artiest of voetballer bent, waardoor mensen niet om je heen kunnen. Maar waar runnen donkere mensen een groot bedrijf of zitten in de raad van bestuur van een concern?”

• Lees ook: Regisseur Hesdy Lonwijk over 'Geboeid'

Kun jij als artiest mensen dichter bij elkaar brengen?
“Op het podium moedig ik mensen aan positief samen te leven. Maar ik wil me niet speciaal tot de blanke Nederlanders richten, want velen van hen zetten zich ook juist in tegen racisme, en tegen de slavernij die er nu nog is, zoals mensenhandel.”

Zwarte Piet

Ook over het sinterklaasfeest spreekt Kenny zich niet graag uit. “Zodra ik dat doe, heb ik er op social media een miljoen volgers en een miljoen haters bij. Maar bewustwording ontstaat nooit vanzelf.” Daarom stoort Kenny zich aan premier Rutte, die gezegd heeft dat piet ‘nu eenmaal zwart is’. “In Tilburg kwam ik een keer een groep schoolkinderen tegen die net van hun sinterklaasfeest kwamen. ‘Zwarte Piet!’ riepen ze. Ze zwaaiden naar me, en ik heb vriendelijk teruggezwaaid.”

Vind je dat dan niet vervelend?
“Die kinderen bedoelen er niets verkeerds mee. Voor hen lijk ik op die krom pratende, geschminkte man die net bij hen op school is geweest. Maar Rutte moet begrijpen dat die kinderen gewoon een cadeautje willen. Zouden ze er opeens niets meer aan vinden zonder geschminkte mensen die krom praten?”

Er is maar één menselijk ras; dat moeten kinderen al vroeg horen

“Er zijn veel fatsoenlijke mensen, die niemand willen discrimineren, maar toch verontwaardigd reageren als iemand aan ‘hun feest’ komt,” vervolgt Kenny. “Dat komt doordat het onderwijs heeft gefaald. De oplossing is ook niet dat we tegen Zwarte Piet demonstreren tijdens de intocht van Sinterklaas, dat mag niet het niveau van de discussie zijn. Rutte moet het voortouw nemen om echt met elkaar in gesprek te gaan in Nederland. Dat kan ons helpen het verleden te erkennen en donkere mensen een volwaardige plaats in onze samenleving te geven.”

Beeld: ANP Kippa/Ferdi Damman