Eerst je meer technische punt, over die ene tekst waar lijkt dat Jezus beweert dat hij binnen een generatie zal terugkeren. Jezus heeft het daar echter niet over zijn wederkomst, maar over de vernietiging van de tempel, die in 70 n.Chr. plaatsvond: veel van zijn toehoorders hebben dat inderdaad nog meegemaakt. De vroege kerk ging er wel vanuit dat Jezus snel zou terug komen, maar besefte ook altijd dat het onverwachts zou zijn.

Belangrijker is daarom denk ik je onderliggende vraag: het duurt al zo lang – komt Jezus überhaupt nog wel terug? Hebben we redenen om dat geloven?

Onrecht beëindigen
De basis om te geloven in Jezus’ wederkomst is Gods liefde. We hebben God als maximaal liefdevol ervaren. En het is eigenlijk onmogelijk voor te stellen dat zo’n God de grandioze hoeveelheden onrecht in de wereld niet ooit zal beëindigen. Daarbij blijft het de vraag waarom hij dat niet al veel eerder heeft gedaan (zie eerder blogs hierover: 'Waarom maakt God het kwaad niet minder' en 'Waarom is er ellende'), maar het is zeker dát hij het onrecht ooit zal beëindigen.

We kunnen ons namelijk wel voorstellen dat God ons een begrensde vrijheid geeft, maar niet een onbegrensde. Dat zou een eindeloze hoeveelheid ellende betekenen, en daar kan een goede God nooit voor kiezen. Een beperkte hoeveel ellende en risico, daar kan nog een betekenis en bedoeling achter liggen, maar als het nooit stopt kan er niets ‘tegenop’: er is niets wat zoveel kwaad kan ‘compenseren’. (Ik besef dat dit vragen over de hel oproept, zie daarvoor mijn eerdere blog.)

Vergelijk het met de dood van een mens. De dood is iets verschrikkelijks, zeker bij jonge mensen, maar in een gebroken wereld is het ook een bevrijding. Als we niet zouden sterven, zou je namelijk mensen onbeperkt kwaad kunnen doen. Je zou iemand eeuwig kunnen opsluiten en martelen. De dood begrenst het kwaad wat ons kan overkomen. En zo begrenst Christus met zijn terugkeer ook het kwaad dat de aarde en ons als mensheid als geheel kan overkomen.

Kunnen we het niet zelf?
Een andere oplossing zou zijn als wij mensen zelf het lijden begrenzen. Kunnen we onszelf niet redden en uiteindelijk zelf een soort ‘eeuwig vrederijk’ stichten, geholpen door een boel technologische en filosofische vooruitgang? God daalt dan niet vanuit de hemel bij ons neer, maar ontstaat vanuit de aarde zelf, zoals de procestheologie denkt.

Dit scenario lijkt me zeer onwaarschijnlijk. Het probleem is namelijk dat hoe krachtiger de technologie en de filosofie wordt, hoe gevaarlijker ook de keerzijde ervan wordt: wapens. De ontwikkeling van de kernenergie maakte ook de kernbom. En zo zijn er ook ‘wapens’ van ideeën: IS gebruikt allerlei bekende gedachtegangen, maar vult die net anders in en daarmee worden ze levensgevaarlijk. En aan de ontwikkeling van wapens is geen einde. Ze zullen al maar sterker worden. Alles wat we ertegen kunnen doen, is weer nieuwe soorten wapens ontwikkelen, met vergelijkbare problemen.

Wie gelooft dat ‘de vooruitgang’ uiteindelijk iedereen gelukkig zal maken, vergeet de onverbiddelijk toenemende destructieve mogelijkheden van technologie en filosofie. En dan is er nog al dat onrecht in het verleden, met mensen die al lang zijn gestorven, wat ook nog moet worden rechtgezet. Er is geen enkel realistisch scenario dat díe groep mensen – verreweg de grootste groep – gelukkig zal maken.

Geen eindeloos lijden
Om die reden geloof ik dat Jezus ooit terug zal keren. Ik weet niet wanneer, wel dát het zal gebeuren. Liefde kan een zekere mate van lijden toelaten, niet eindeloos veel. Daarom zal een liefdevolle God ooit ingrijpen. Toen Jezus opstond uit de dood, hebben we al een ‘prototype’ gezien van hoe dat zal zijn.

Auteur: Reinier Sonneveld