Wie de wereld verandert – PopUpGedachte maandag 1 november 2021

De Klimaattop is begonnen. Den Haag formeert nog. Het is 1 november en we gaan de komende dagen veel horen over rijzende zeespiegels, over de drama’s die komen – is het niet in ons eigen leven, dan wel van de generaties die na ons komen. En dat gaan we meemaken, zelf ook. Want hoe concreter en dichterbij de realiteit van klimaatverandering, hoe groter de impact op hoe we samenleven, op ons mentale welbevinden en onderhuidse of bovenhuidse spanning.

Wat vraagt zo’n tijd van ons? Allereerst om de realiteit recht in de ogen te kijken. De werkelijkheid van wat er gebeurt op de planeet, mag niet genegeerd en vraagt iets van ons eigen handelen. Het oude idee dat de aarde niet op kon, moet echt de deur uit. En dat betekent keuzes, steeds weer opnieuw keuzes. En leuk is anders; de schakel naar vegetarisch eten kost echt moeite. Niet voor iedereen, maar voor velen. En dat vliegen dan hè? Het gebruik van plastic, het stallen van je geld bij investeerders in fossiele brandstoffen – al die dingen. Is dat de oplossing?

Nee. Clubs als Extinction Rebellion zeggen terecht dat blaming en shaming van de burger, de consument, hoort bij de tactiek van de verwoestende multinationals; zij schuiven alle verantwoordelijkheid af door te wijzen op de burger die nu eenmaal gebruik wil maken van hun aanbod. En met alle lobby-kracht die ze hebben en alle marketingmacht die ze kunnen betalen, zorgen ze dat de burger en overheid gebruik blijft maken van hun aanbod. Het gaat om de eigen keuze én om het ontmaskeren van de machten en krachten.

Wat voor mens moet je dan worden? Iemand die altijd alle verpakkingen leest? Die stad en land afspeurt naar voedsel zonder plastic? Die loopt te klooien met wasbare luiers en zo meer? Onder andere, jazeker. Dat hoort bij het spel dat we spelen, de zoektocht naar verantwoordelijk leven op aarde. De andere spelers roepen iets over spelregels en hoe zij vinden dat het spel in elkaar zit, maar soms moet je dan even terug naar de papieren van het spel – hoe zat het ook alweer.

Volgens de christelijke spiritualiteit zijn die terug te vinden in de Bijbelse teksten. Over de liefde voor de aarde, de noodzaak tot dienen en bewerken en het zorgen voor de soorten, het braak laten liggen van het land en de levendigheid van bomen, bergen, zeeën – dat wat nu zo onder druk staat. Kan de dode oceaan nog de Eeuwige prijzen?

Als je vraagt wat voor mens je dan gevraagd wordt te zijn, zegt de lezing van de dag zoals die in kerken over heel de wereld gelezen zal worden vandaag, heel veel. Dit staat er:

Gelukkig de zachtmoedi­gen, want zij zullen het land bezitten.
Gelukkig wie hongeren en dorsten naar de gerech­tigheid, want zij zullen verzadigd worden.
Gelukkig de barmhartigen, want zij zullen barmhartigheid ondervin­den.
Gelukkig wie zuiver van hart zijn, want zij zullen God zien.
Gelukkig de vredestichters, want zij zullen kinderen van God genoemd worden. (NBV21)

Voor sommigen gesneden koek, zo’n tekst, maar wat een rijkdom. Zachtmoedig – dat is de kenmerkende eigenschap voor hen die de verantwoordelijkheid hebben om landeigenaren te zijn, zij die de lakens uitdelen, politici, bedrijfseigenaren – zachtmoedigheid.
En dan de honger en dorst naar gerechtigheid als bron van verandering, barmhartigheid – zo’n briljant mooi woord. En dan ‘zuiver van hart’ – ken je zuiveren van hart? Hou ze dichtbij je, want zij zullen God zien. Oefen die zuiverheid als je een beetje gevoel hebt voor wat dat zou kunnen betekenen.
En dan vrede brengen, steeds opnieuw. Niet op vrede hopen, niet vrede verwachten, maar vrede brengen. Wanneer is dat nodig? Als er geen vrede is. Vredestichters mengen zich in oorlog, in twist, in gedoe. Daar is hun werkgebied en ze brengen vrede. Of dat nu hier in de stadse onrust van dakloosheid, segregatie of de concurrentie van bedrijven is of tussen boeren en burgers, tussen bedrijven en activisten, tussen ouders en hun kinderen en tussen stellen onderling; overal is vrede brengen nodig.

Aan deze types is de toekomst – of zij zijn nodig voor de toekomst – aldus Jezus van Nazareth. Zo verandert de wereld, ook in klimatologisch dramatische tijden.

Tot zover de PopUpGedachte van vanochtend. Een hele goede maandag gewenst, vrede, barmhartigheid, zachtheid van hart en gerechtigheid gewenst, morgen weer een nieuwe popupgedachte en voor nu: vrede, en alle goeds.

Hier vind je drie tekstgedeelten die Rikko vanochtend las.