Hij luistert niet – PopupGedachte 30 september 2020

Nederland mag dan niet echt religieus meer te noemen zijn – behalve natuurlijk als sommigen onder ons het landje willen verdedigen tegen ‘vreemde smetten’ van buitenlanden waar ze voor vrezen. Dan zijn we opeens christelijk, of erger: joods-christelijk. Terwijl we nou niet echt als land een heel goede geschiedenis hebben tegenover de joodse landgenoten. In elk geval, religieus zijn we niet echt meer te noemen. Toch schijnt er dus onwijs veel nog gebeden te worden. Het is alweer jaren geleden dat er een onderzoek gedaan werd onder jongeren – of het representatief was weet ik niet – maar toen gaf tachtig procent van de jongeren aan dat ze weleens baden. De cultuurpsycholoog die het onderzoek deed zei: vraag niet of ze tot God bidden, hè? Dan raken ze meteen in de stress. Maar een gebed als meditatie, als oefening, als stilte. Ja hoor, dat doen ze. En tot voor kort was het überhaupt nog 60 procent van de Nederlanders die weleens bad. Als die bidders allemaal vrome gelovigen waren, dan had populistisch-rechts misschien nog gelijk met z’n christelijke traditie – al had misschien dan populistisch rechts niet zulke hoge ogen gegooid. Dat hoop je dan, hè? Wat zei Angela Merkel ook alweer tegen haar landgenoten die het land christelijk wilde houden. ‘Ga dan naar de kerk,’ had ze gezegd, meen ik, ‘dat is de beste manier om bij te dragen aan de door jou zo verlangde christelijkheid van je land’. Het is geen adequate weergave, maar zo ging het ongeveer.

Bidden is nog niet zo eenvoudig. Ik ben benieuwd wat die zestig procent dan met gebed doet. Of het ook iets uitwerkt, of er sprake is van contact of verhoring of wat dan ook. Dat hoeft niet altijd, hè? Soms is het ook fijn om gewoon even stil te zitten. Of om je frustratie en angst het heelal in te slingeren als was het een grote kliko waar je gewoon even wat in kwijt moet. Dat lijkt me allemaal verder prima.

Punt is dat als je de toegewijde bidders uit de Bijbelse tijden leest, dan is het in hun religieuze tijd met hun vrome toewijding nog steeds alsof soms de hemel hartstikke potdicht zit. Hoe zou een parttime gelegenheidsbidder dan ergens doorheen komen en verbinding vinden als grote vromen soms geen enkele verbinding vinden. Als zij concluderen: hij luistert niet.

In mijn gereformeerde traditie zouden we zo’n uitspraak: ‘hij luistert niet’ meteen afzwakken, relativeren en theologisch ombuigen naar de mens. Aan God kan het niet liggen, jij moet het allemaal wel verkeerd begrepen hebben. Wat ook heus waarschijnlijk is, dat ik de dingen niet goed begrijp, maar het punt is dat teksten in de Bijbel wat minder last hebben van theologische correctie. Vandaag zegt een psalmdichter: beste eeuwige, ik sta hier te sterven, en u doet niets. U weet dat als ik dood ben ik ook niets meer kan delen van uw goede daden, ik kan niet meer spreken over uw liefde, vanuit het graf wordt dat moeilijk.

Deze man probeert een heel klein beetje te armpje drukken met de Eeuwige – en dat is gewoon Bijbelse poëzie. Hij wil dat de Eeuwige capituleert want als hij dood zou zijn, zou hij niets meer aan hem hebben. Tenminste niet op aarde. Dus red, genees, help. Dit staat er:

Komt uw liefde in het graf ter sprake
of uw trouw in de afgrond?
Weet men in de duisternis van uw wonderen
of van uw weldaden in het land der vergetelheid?

Daarom roep ik u om hulp, Heer,
elke morgen nader ik U met mijn gebed.
Waarom, Heer, verstoot U mij
en verbergt u voor mij uw gelaat?

Hij luistert niet, zegt de psalmdichter en vroom als hij is, lost hij het niet op met ‘het zal wel aan mij liggen’. Hij zegt dat hij er wel is, elke morgen. Dit is geen gelegenheidsbidder. En hij wil antwoord. Stug volhouden, zeggen de mensen als het gaat om sport of meditatie. Het zal heilzaam zijn. Stug volhouden zeggen de vromen uit Bijbelse tijden. Bid de verbinding de hemel uit, want hij zal antwoorden. Blijf vragen, reageren, contact zoeken. De verbinding met de Eeuwige is zo eenvoudig nog niet. En neem geen blad voor de mond, deden die Bijbelschrijvers ook niet.

Tot zover de PopUpGedachte van vandaag. Een hele goede woensdag gewenst. Meer PopUpGedachten te vinden op lazarusstaatop.nl en op de podcast kanalen onder Lazarus Podcast. Voor nu: vrede, en alle goeds.

Hier vind je drie tekstgedeelten die Rikko vanochtend las.