Wat een vraag! Dit is een moeilijke kwestie, en dit zal altijd moeilijk blijven. Het enige wat ik kan bieden, is wat tips waardoor het niet onnodig moeilijk wordt...
 
De tips hieronder lopen parallel aan de 9 hoofdstukken van mijn boek De stilte van God, zodat je deze dus ook kunt lezen als een supersnelle samenvatting:
 
1. Vraag medegelovigen naar hun twijfels
 
Dan ontdek je dat we allemaal twijfelen. Onzekerheden horen bij het leven. Elke gelovige heeft z’n mindere en z’n betere periodes – evenals elke carrière, elke relatie, elke vriendschap. We kwellen onszelf als we denken dat er volkomen zekerheid, geluk en rust is te vinden in dit leven. Die verwachting maakt Gods zwijgen het zwaarst, omdat het dan onmogelijk wordt het enigszins te accepteren.
 
2. Help iemand
 
Veel energie gaat verspild aan flauwe kwesties, waarvan we weten dat ze onbelangrijk zijn. Dit is op den duur slopend voor je geloof. Je wordt al moe als je eraan denkt! Wij mensen willen zinvol bezig zijn. Laat het 'gedoe' daarom los, en ga aan de slag met een probleem waarvan je vermoedt dat Jezus – als hij nu zou leven – er ook iets aan zou doen. Voor veel mensen is dit een manier waarop ze God weer gaan ervaren.
 
3. Zoek een kerk die bij je past
 
Twijfels ontstaan vaak omdat je een vorm van geloven meemaakt die niet bij je past. Dat kan met karakters te maken hebben, interesses, overtuigingen, achtergronden, wat dan ook. We zijn als mensen nu eenmaal erg gevoelig voor onze omgeving. Als je je in een groep gelovigen beweegt waarmee je je verwant voelt, is hun geloof ook veel inspirerender voor je. 
 
4. Vraag vergeving
 
Stel dat je gewoontes hebt waarvan je denkt dat God die afkeurt, dan zul je uiteindelijk die gewoontes moeten verminderen – óf God wat meer op afstand moeten houden. Dat is de reden dat de Bijbel geloofstwijfel het meest koppelt aan schuld. Want als je schuldgevoelens hebt, al of niet terecht, dan voelt God ‘lastig’.Tenzij je beseft dat God eeuwige liefde is die je altijd verwelkomt. Dat kan je eigen falen juist een duw in zijn richting worden.
 
5. Vraag wat je kunt leren van je crisis
 
God is liefde. Zijn stilte komt daarom ook voort uit liefde. Dat is wat je bij Jezus ziet: zelfs als hij zwijgt, bedoelt hij de ander te laten opbloeien. Veel gelovigen hebben gemerkt dat juist na een periode van twijfel hun geloof mooier werd. Ze oordeelden minder over anderen, konden God meer ontdoen van hun godsbeelden – God werd groter. 
 
6. Besef dat God je altijd ontstijgt
 
God is altijd groter dan welk denkbeeld ook. Toch grijpen we juist in een persoonlijke crisis naar simplistische modellen om tenminste nog enige richting te ervaren. Maar dat soort vlugge antwoorden doen tekort aan hoe complex deze wereld is en hoe ingewikkeld God is, ze slaan iets over van wat we werkelijk ervaren, en maken daardoor uiteindelijk onze crisis erger. Als je niet alles tot een enkel model hoeft te herleiden, kan dat je geloofstwijfel verzachten.
 
7. Zoek een idee dat je wel inspireert
 
Een geloofscrisis is ook – zoals dat in kerkelijk jargon heet – 'geestelijke strijd'. God is in conflict met de duistere machten en wij helpen wisselend een van beide kanten. Wie twijfelt biedt minder weerstand tegen wie deze wereld kapot maken en laat kansen glippen om zelf deze wereld op te laten bloeien. Daarom is twijfel ookserious business en is het zinnig het niet maar te laten sudderen, maar oprecht te proberen een uitgangspunt te vinden wat je raakt en waarmee je iets verder kunt.
 
8. Omarm wetenschap
 
Gelovigen kunnen veel tijd verspillen met het bevechten van wetenschappelijke resultaten. Daar komt ook veel twijfel uit voort bij gelovigen die deze wetenschap serieus nemen. Maar deze wereld is van God en serieus onderzoek kan daarom nooit hem bestrijden – hooguit onze ideeën van hem, maar dat is dan heel louterend. Zie de beperkingen van de wetenschap – het is niet onze enige bron van kennis – en geniet vervolgens van alles wat daarin ontdekt wordt.
 
9. Blijf de rituelen doen
 
Uiteindelijk komt het neer op doorzetten. We leven nergens van voortdurend positieve impulsen en emotionele bevestiging – ook niet in onze relaties, vriendschappen en carrières. Ook in het geloven moet je het hebben van trouw zijn, de rituelen volhouden: regelmatig blijven bidden, Bijbel lezen, doorpraten, een kerk bezoeken, het avondmaal vieren. Dat kan soms hypocriet voelen, ‘doen alsof’. Maar niet alles kan van binnen (je gevoel) naar buiten (je handelen). Soms gaat het ook andersom, en kan een afgekloven ritueel opeens iets in je hart veranderen.
 

Auteur: Reinier Sonneveld
Beeld: Rick Harrison